Takım Sporları Sporcularının Değerler ve Şiddet Eğilimleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Öz

Bu çalışmanın amacı İç Anadolu Bölgesinde takım sporları yapan spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin değerler ve şiddet eğilimlerinin karşılaştırmalı incelenmesidir. Araştırmanın evrenini İç Anadolu Bölgesinde takım sporları yapan Spor Bilimleri Fakültesi öğrencileri oluşturmaktadır, araştırmanın örneklemi ise Ankara, Konya, Sivas, Karaman illerinde takım sporları yapan 405 Spor Bilimleri Fakültesi öğrencisi oluşturmaktadır. Verilerin toplama aracı olarak araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formunun yanı sıra Bireysel değerler Envanteri ve Takım Sporları Şiddet Eğilim ölçeği kullanılmıştır. Veriler JAMOVI programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin normalliği çarpıklık ve basıklık gibi betimsel istatistiklere dayalı olarak değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre uygun istatistiksel yöntemler kullanılmıştır.. Bulgulara göre katılımcıların bireysel değer envanteri alt boyutları incelendiğinde değerlere yönelik ortalamalar yüksek bulunmuştur. Takım sporları şiddet eğilimi ölçeği alt boyutları incelendiğinde bireylerin şiddet eğilim ortalaması düşük bulunmuştur. Cinsiyet, sınıf, branş değişkenlerine göre çeşitli alt boyutlarda anlamlı fark bulunmuştur. Bireysel değerler ve şiddet eğilimleri arasındaki ilişkiyi değerlendirmek için yapılan korelasyon testine göre orta düzeyde negatif yönde ilişki bulunmuştur. Sonuç olarak bireylerin değer ve şiddet eğilimleri çeşitli değişkenlere göre farklılık göstermektedir ve değerlere yönelik algıları yüksek olan bireylerin şiddet eğilimleri düşüktür.

Anahtar Kelimeler

• Spor
• Değerler
• Sporda değerler
• Şiddet
• Sporda şiddet

Investigation of the Relationship between Values and Violence Tendencies of Team Sports Athletes

Öz

The aim of this study is to comparatively examine the values and violence tendencies of the students of the Faculty of Sports Sciences who play team sports in Central Anatolia Region. The population of the study consists of the students of the Faculty of Sports Sciences who play team sports in the Central Anatolia Region, and the sample of the study consists of 405 students of the Faculty of Sports Sciences who play team sports in Ankara, Konya, Sivas, Karaman provinces. Personal Information Form prepared by the researcher as well as Individual Values Inventory and Team Sports Violence Tendency Scale were used as data collection tools. The data were analyzed using JAMOVI program. Normality of the data was evaluated based on descriptive statistics such as skewness and kurtosis. According to the results obtained, appropriate statistical methods were used. According to the findings, when the sub-dimensions of the individual value inventory of the participants were examined, the averages for values were found to be high. When the sub-dimensions of the team sports violence tendency scale were examined, the average of violence tendency of the individuals was found to be low. Significant differences were found in various sub-dimensions according to gender, class and branch variables. According to the correlation test conducted to evaluate the relationship between individual values and violent tendencies, a moderate negative relationship was found. As a result, values and violence tendencies of individuals differ according to various variables and individuals with high perceptions of values have low violence tendencies.

Anahtar Kelimeler

• Sport
• Values
• Values in sport
• Violence
• Violence in sport

Kaynakça

1. Acet, M. (1997) Futbol seyircisinin sosyo-kültürel yapısının şiddet eylemine etkisi, voleybol ve basketbol seyircileri ile karşılaştırılması. Yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul. Akandere, M., Baştuğ, G., & Güler, E. D. (2009). Orta öğretim kurumlarında spora katılımın çocuğun ahlaki gelişimine etkisi. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 3(1), 59-68. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/en/pub/bsd/issue/53581/713988
2. Akgül, K. A., ve Gül, M. (2022). Güreş antrenörlerinin liderlik özellikleri ile ahlaki zekâ düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 3(1), 21-25. Erişim adresi: http://cuspor.cumhuriyet.edu.tr/tr/pub/issue/70284/1098923
3. Akgül, M. H. (2019). Profesyonel futbolcuların dini inançlarının incelenmesi ve dinin motivasyona etkisi. Doktora tezi. Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
4. Altın, Y., & Altın, S. (2023). Kişilik özelliklerinin sporda ahlaktan uzaklaşma davranışını yordama etkisi. Spor Bilimleri Dergisi, 33(4), 204-213. https://doi.org/10.17644/sbd.899827
5. Asan, T., Ekşi, F., Doğan, A., Ekşi, H. (2013). Bireysel değerler envanteri’nin dilsel eşdeğerlik geçerlik ve güvenirlik çalışması. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 27(27), 15-38. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/maruaebd/issue/365/2046
6. Aydın, E. (2016). Beden eğitimi öğretmenlerinin bireysel değerleri ile mesleki motivasyon ve mesleki yeterlik düzeyleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi. Doktora tezi. Karadeniz Teknik Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Trabzon.
7. Aydın, M. Ş. (2018). Açık toplumda din eğitimi. Nobel Akademik Yayıncılık.
8. Aytan, M., Soyal, M., ve Attila, A. (2019). Takım sporu ve bireysel spor yapan spor yöneticiliği bölümü öğrencilerinin şiddet eğilimlerinin incelenmesi (İstanbul Esenyurt Üniversitesi Örneği). Kilis 7 Aralık Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 3(1), 20-29. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/besbid/issue/47294/567726

9. Barsbuğa, Y., Halvacıay, B., ve Onur, S,(2022). Eskrim antrenörlerinin öfke ifade tarzlarının incelenmesi. Düzce Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 2(1), 61-66. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/dujoss/issue/69271/1104977
10. Bulut, S.S. (2012). Gazi eğitim fakültesi öğrencilerinin değer yönelimleri. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 1(3), 216-238. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/teke/issue/12843/155609
11. Canatan, A. (2008). Toplumsal değerler ve yaşlılar. Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi, 1(1), 62-71. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/yasad/issue/21799/234272
12. Çavdar, M. (2009) İlköğretim öğretmenlerinin bireysel değerlerinin çok boyutlu incelenmesi. Yüksek lisans tezi. Yeditepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
13. Çetinkaya, S.K. (2013). Üniversite öğrencilerinin şiddet eğilimlerinin ve toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin tutumlarının incelenmesi. Nesne Psikoloji Dergisi, 1(2), 21-43. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/nesne/issue/10802/130318
14. Creswell, J. W. (2012). Educational research: Planning, conducting, and evaluating quantitative and qualitative research (4th ed.). Pearson Education, Inc.
15. Demiryürek, M.S. (2003). Futbolda şiddet olgusu ve futbol karşılaşmalarının güvenlik yönetimi. Yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
16. Dilmaç, B. (2002). İnsanca değerler eğitimi. Nobel Yayınları.
17. Eraslan, M., Karafil, A.Y., Akgül, M.H., ve Korkmaz, S. (2017). Üniversiteler arası spor müsabakalarına katılan muay thai sporcularının şiddet eğilimlerinin değerlendirilmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(22), 404-412. https://doi.org/10.20875/makusobed.359528
18. Erdem, A. R. (2003). Üniversite Kültüründe Önemli Bir Unsur: Değerler. Değerler Eğitimi Dergisi, 1(4),55-72. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/en/pub/ded/issue/29196/312580
19. Frosdick, S., ve Marsh P. (2005). Football hooliganism. Willan Publishing
20. Gençoğlu, C., Kumcağız, H., ve Ersanlı, K. (2014). Ergenlerin şiddet eğilimine etki eden ailevi faktörler. Electronic Turkish Studies, 9(2).
21. George, D., ve Mallery, M. (2010). SPSS for windows step by step: A Simple guide and reference, 17.0 update (10th ed.). Allyn & Bacon
22. Göldağ, B. (2015). Öğrencilerin şiddet eğilimi düzeyleri ve değer algıları, Türk Bilim Dergisi, 8(4), 1-15. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/tubav/issue/21541/231014
23. Gömleksiz, M.N. (2007). Lise öğrencilerinin toplumsal değerlere ilişkin tutumları: Elazığ ili örneği. (Edt: R. Kaymakcan vd.), Değerler ve eğitimi (724 -742). Dem yayıncılık.
24. Gülle, M., Aktaş, Ö., ve Büyüktaş, B. (2020) Üniversite öğrencilerinin farklı değişkenler açısından takım özdeşleşme ve karşıt görüşe saygı düzeylerinin incelenmesi. Türk Spor Bilimleri Dergisi, 3(2), 53-60. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/tsbd/issue/57559/717427
25. Güllü, S. (2018). Sporcuların antrenör-sporcu ilişkisi ile sportmenlik yönelimleri üzerine bir araştırma. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 16(4), 190-204. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/spormetre/issue/40788/482295
26. Güneş, A. (2015). Lise öğrencilerinin şiddet ve değer eğilimlerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi (Rize İli Örneği). Doktora tezi. Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sivas.
27. Haskan, Ö., ve Yıldırım, İ. (2012). Şiddet eğilimi ölçeği’nin geliştirilmesi. Eğitim ve Bilim, 37(163), 165-177.
28. Hitlin, S., ve Piliavin, J. A. (2004). Values: Reviving a dormant concept. annual review of sociology, 30, 359–393. http://www.jstor.org/stable/29737698
29. Işık, E., ve Demircioğlu, H. (2019). Üniversite öğrencilerinin şiddet eğilimlerinin incelenmesi. Türk Akademik Yayınlar Dergisi (TAY Journal), 3(2), 67-84. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/tayjournal/issue/57153/806575
30. Kesici, A (2018). Lise öğrencilerinin sorumluluk düzeylerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 38(3), 965-985. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/gefad/issue/42000/380376
31. Kılkış, S. (2019). Okul takımlarında faaliyet gösteren sporcu öğrencilerin saldırganlığa ve şiddete eğilimlerinin incelenmesi (Adana İli Örneği). Yüksek lisans tezi. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Niğde.
32. Kirschenbaum, H. (1995). 100 Ways to enhance values and morality in schools and youth settings. Allyn & Bacon/Simon & Schuster Educational Group.
33. Koyuncu, S.N. (2020). Beden eğitimi ve spor yüksekokulunda farklı bölümlerinde öğrenim gören öğrencilerin değer yönelimleri üzerine bir araştırma. Yüksek lisans tezi, Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Burdur.
34. Körükcü, Ö., Kayır, G. Ö., & Kukulu, K. (2012). Kadına yönelik şiddetin sonlanmasında erkek işbirliği. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 4(3), 396-413. https://doi.org/10.5455/cap.20120424
35. Küçükibiş, H.F., Özkurt, B., ve Kaya, A. (2022). Examination of the levels of social support adolescent students receive in physical activities and individual and social responsibility levels of participants. International Innovative Education Researcher, 2(2), 347-372.
36. Öngel, H.B. (1997). Sporda etik değerler açısından doping. Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 2(2), 68-79. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/gbesbd/issue/27952/301643
37. Robbins, S. P. (1994). Örgütsel davranışın temelleri. Anadolu Üniversitesi.
38. Rokeach, M. (1973). The Nature of human values. Free Press.
39. Roy, A. (2003). Factor analysis and initial validation of the personal values inventory. PhD thesis, Tennessee State University, USA.
40. Sineren, M.A. (2018), Ortaöğretim öğrencilerinin bireysel değer algılarının incelenmesi. Yüksek lisans tezi, Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Burdur.
41. Tanriverdi, H. (2012). Spor ahlaki ve şiddet. The Journal of Academic Social Science Studies. 5(8), 1071-1093. https://doi.org/10.9761/jasss_361
42. Uçtu, A. K., & Karahan, N. (2016). Sağlık yüksekokulu öğrencilerinin cinsiyet rolleri, toplumsal cinsiyet algısı ve şiddet eğilimleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. İnsan ve toplum bilimleri araştırmaları dergisi, 5(8), 2882-2905. https://doi.org/10.15869/itobiad.267086
43. Waddington, I. (2002). Sport, health and drugs: A Critical sociological perspective. Taylor & Francis.