Transkraniyal Doğru Akım Stimülasyonu (tDCS) ile İndüklenen Nöroplastisitenin Diskalkulili Bireylerde Sayısal Biliş ve Fronto-Parietal Ağ Bağlantısallığı Üzerindeki Etkileri
Abstract
Bu çalışmanın amacı, transkraniyal doğru akım stimülasyonu (tDCS) yoluyla indüklenen nöroplastisite süreçlerinin, diskalkulili bireylerde sayısal biliş ve fronto-parietal ağ bağlantısallığı üzerindeki etkilerini inceleyen güncel bulguları değerlendirmektir. Diskalkuli, matematiksel işlemlerde kalıcı güçlüklerle seyreden nörogelişimsel bir bozukluk olup parietal ve frontal kortekslerdeki yapısal ve işlevsel farklılıklarla ilişkilendirilmektedir. Son yıllarda, non-invaziv beyin uyarım tekniklerinden biri olan tDCS’nin bu ağlardaki nöronal iletişimi güçlendirerek bilişsel performansı artırabileceği ileri sürülmüştür. Bu bağlamda, 2010–2024 yılları arasında yayımlanan hakemli dergilerdeki deneysel ve nörogörüntüleme temelli çalışmalar sistematik olarak incelenmiştir. Bulgular, özellikle sol parietal bölgeye uygulanan anodal tDCS’nin sayı karşılaştırma, aritmetik işlemleme ve sembolik öğrenme performansını anlamlı düzeyde artırabildiğini göstermektedir. Ayrıca fMRI ve MRS çalışmalarında, tDCS sonrası fronto-parietal bağlantısallığın güçlendiği, GABA konsantrasyonunun azaldığı ve glutamaterjik aktivitenin arttığı rapor edilmiştir.Bu bağlamda tDCS’nin diskalkulide nöroplastisiteyi destekleyici, öğrenme temelli terapötik bir araç olabileceği ancak standart protokollerin ve uzun süreli takip çalışmalarının gerekliliği ortaya konmuştur.
Keywords
Supporting Institution
Ethical Statement
Thanks
References
- American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed.). Washington, DC: American Psychiatric Publishing.
- Amerikan Psikiyatri Birliği. (2014). Ruhsal bozuklukların tanısal ve istatistiksel el kitabı (DSM-5) (E. Köroğlu, Çev.). Ankara: Hekimler Yayın Birliği.
- Antal, A., Alekseichuk, I., Bikson, M., Brockmöller, J., Brunoni, A. R., Chen, R., … Paulus, W. (2017). Low intensity transcranial electric stimulation: Safety, ethical, legal regulatory and application guidelines. Clinical Neurophysiology, 128(9), 1774–1809. https://doi.org/10.1016/j.clinph.2017.06.001
- Berryhill, M. E., & Jones, K. T. (2012). tDCS selectively improves working memory in older adults with more education. Neuroscience Letters, 521(2), 148–151. https://doi.org/10.1016/j.neulet.2012.05.074
- Bikson, M., Grossman, P., Thomas, C., Zannou, A. L., Jiang, J., Adnan, T., … Edwards, D. (2016). Safety of transcranial direct current stimulation: Evidence-based update 2016. Brain Stimulation, 9(5), 641–661. https://doi.org/10.1016/j.brs.2016.06.004
- Bugden, S., & Ansari, D. (2021). How to close the gap? The role of working memory in numerical cognition. Trends in Cognitive Sciences, 25(4), 280–292.
- Butterworth, B. (2019). Dyscalculia: From brain to education. London: Routledge.
- Casey, B. J., Tottenham, N., Liston, C., & Durston, S. (2005). Imaging the developing brain: What have we learned about cognitive development? Trends in Cognitive Sciences, 9(3), 104–110.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Special Talented Education
Journal Section
Review
Publication Date
April 30, 2026
Submission Date
November 15, 2025
Acceptance Date
December 23, 2025
Published in Issue
Year 2026 Number: Özel Sayı