Erken Ebeveynlik Tutumları Ölçeği’nin Türkçe’ye Uyarlaması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Abstract

Amaç: Erken çocukluk dönemi, çocuğun tüm gelişim alanlarında hızlı ilerlemelerin olduğu kritik bir süreçtir. Bu süreç hem bireysel gelişim hem de toplumsal etkiler açısından büyük önem taşır. Bu dönemde sergilenen ebeveyn tutumları ve sağlanan destekleyici ortamların, çocukların yetişkinlik dönemlerinde sağlıklı bireyler olmaları noktasında önemli katkılar sunduğu düşünülmektedir. Bu araştırmada, Erken Ebeveynlik Tutumları Ölçeği’nin (EETÖ) geçerlik-güvenirliğinin yapılması amaçlanmıştır. Yöntem: Araştırma, 3-6 yaş arasında çocuğu olan 266 annenin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Ölçek uyarlama sürecinde dilsel eşdeğerlik, kapsam geçerliği, açımlayıcı faktör analizi, doğrulayıcı faktör analizi, güvenirlik ve ayırt edicilik testleri kullanılmıştır. Bulgular: Dilsel eşdeğerlik uygulamaları sonrasında Türkçe ve İngilizce formlar arasında anlam farklılığı olmadığı saptanmıştır. Kapsam geçerliği, uzman görüşlerine dayalı olarak Lawshe tekniği ile değerlendirilmiş ve kapsam geçerlik indeksi 0.98 olarak belirlenmiştir. Yapı geçerliğini değerlendirmek amacıyla yapılan AFA sonucunda ölçeğin iki faktörlü bir yapıya sahip olduğu belirlenmiştir. Ölçek, toplam varyansın %42.20’sini açıklamaktadır. Bu yapı, sosyal bilimlerde kabul edilebilir bir seviyede olup, uyum indeksleri bu sonucu desteklemektedir. Yapılan DFA sonuçları da bu iki faktörlü yapıyı doğrulamıştır. Güvenirlik analizi sonucunda ölçeğin tamamı için Cronbach’s Alfa değeri 0.613, erken öğrenme alt boyutu için 0.792, sevgi ve bağlanma alt boyutu için 0.658 olarak bulunmuştur. Sonuçlar: Bu sonuçlar EETÖ’nün Türk anneler için geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu göstermektedir.

Keywords

• erken ebeveynlik tutumları
• erken çocukluk dönemi
• ölçek uyarlama
• erken öğrenme
• sevgi ve bağlanma
• sevgi ve bağlanma

Adaptation of the Early Parenting Attitudes Scale to Turkish: A Validity and Reliability Study

Abstract

Aim: Early childhood is a critical process characterized by rapid advancements in all developmental domains. This period holds great importance for both individual development and societal impacts. It is considered that parental attitudes and supportive environments provided during this period contribute significantly to children becoming healthy adults. This study aimed to examine the validity and reliability of the Early Parenting Attitudes Questionnaire (EPAQ). Methods: The research was conducted with 266 mothers of children aged 3-6 years. In the adaptation process, linguistic equivalence, content validity, exploratory factor analysis (EFA), confirmatory factor analysis (CFA), reliability, and discrimination tests were utilized. Results: Following linguistic equivalence procedures, no significant meaning differences were found between Turkish and English forms. Content validity was evaluated using Lawshe’s technique, with a content validity index of 0.98. EFA results indicated that the scale possesses a two-factor structure explaining 42.20% of the total variance. This structure is acceptable in social sciences, and fit indices support this finding. CFA results also confirmed this two-factor structure. Cronbach’s Alpha was 0.613 for the entire scale, 0.792 for the “early learning” sub-dimension, and 0.658 for “love and attachment.” Conclusion: These results indicate that the EPAQ is a valid and reliable tool for Turkish mothers.

Keywords

• early parenting attitudes
• early childhood period
• scale adaptation
• early learning
• love and attachment

References

1. Acar, I., Ucus, S., & Yıldız, S. (2019). Parenting and Turkish children’s behaviour problems: The moderating role of qualities of parent–child relationship. Early Child Development and Care, 189(7), 1072-1085. https://doi.org/10.1080/03004430.2017.1365362
2. Ashraf, U. M., Fatiana, Y. A., Khan, S. W., Asif, M., & Ashraf, A. (2020). Aggressive behavior: Revisiting the influence of parenting styles and religious commitment among youth (a study of South Punjab, Pakistan). Hamdard Islamicus, 43(1), 390-405. https://doi.org/10.17762/pae.v57i9.4386
3. Bahtiyar-Saygan, B. (2025). Baby steps of parenting: Turkish adaptation of Infancy Parenting Styles Questionnaire and mother- and infant-related characteristics affecting parenting in infancy. Infant Mental Health Journal, 46(4), 459-477. https://doi.org/10.1002/imhj.70003
4. Bandura, A. (1969). Principles of behavior modification. Holt, Rinehart & Winston. Baumrind, D. (1966). Effects of authoritative control on child behavior. Child Development, 37(4), 887–907. https://doi.org/10.2307/1126611
5. Bikovska, P., & Hancheva, C. (2022). Parenting attitudes among young Bulgarian adults. Days of Applied Psychology, 143-154. https://doi.org/10.46630/dpp.2022
6. Blower, S., Gridley, N., Dunn, A., Bywater, T., Hindson, Z., & Bryant, M. (2019). Psychometric properties of parent outcome measures used in RCTs of antenatal and early years parent programs: A systematic review. Clinical Child and Family Psychology Review, 22(4), 367-387. https://doi.org/10.1007/s10567-019-00276-2
7. Bornstein, M. H., & Putnick, D. L. (2012). Cognitive and socioemotional caregiving in developing countries. Child Development, 83(1), 46-61. https://doi.org/10.1111/j.1467-8624.2011.01673.x
8. Brislin, R. W. (1970). Back-translation for cross-cultural research. Journal of Cross-Cultural Psychology, 1(3), 185-216. https://doi.org/10.1177/135910457000100301

9. Brown, A. T. (2006). Confirmatory factor analysis for applied research. The Guilford Press.
10. Bulunuz, N. (2022). Modernization of parenting styles in Turkey from past to present: Adolescence and adulthood. Journal of Family Counseling and Education, 7(1), 63-73. https://doi.org/10.32568/jfce.996803
11. Büyüköztürk, Ş. (2020). Bilimsel araştırma yöntemleri [Scientific research methods] (29th ed.). Pegem Akademi.
12. Büyüköztürk, Ş., Şekercioğlu, G., & Çokluk, Ö. (2021). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik: SPSS ve LISREL uygulamaları [Multivariate statistics for social sciences: SPSS and LISREL applications] (6th ed.). Pegem Akademi.
13. Can-Yaşar, M., & Kaya, Ü. Ü. (2020). Türkiye’de 0-36 aylık bebek/çocuk profili [0-36 month old infant/child profile in Turkey]. In A. Köksal Akyol (Ed.), Erken çocukluk döneminde gelişim I: 0-36 ay [Development in early childhood I: 0-36 months] (pp. 53-74). Anı Yayıncılık.
14. Chakraborty, B. (2022). Saving the future in the swamp [Doctoral dissertation, University of Groningen]. https://doi.org/10.33612/diss.222295474
15. Chaplin, T. M., Mauro, K. L., & Niehaus, C. E. (2022). Effects of parenting environment on child and adolescent social-emotional brain function. Current Topics in Behavioral Neurosciences, 54, 341-372. https://doi.org/10.1007/7854_2021_276
16. Derlan, C., Umaña‐Taylor, A., Toomey, R., Jahromi, L., & Updegraff, K. (2016). Measuring cultural socialization attitudes and behaviors of Mexican-origin mothers with young children: A longitudinal investigation. Family Relations, 65(3), 477–489. https://doi.org/10.1111/FARE.12196
17. Erikson, E. H. (1950). Childhood and society. W. W. Norton & Company.
18. Fox, R. (1992). Development of an instrument to measure the behaviors and expectations of parents of young children. Journal of Pediatric Psychology, 17(2), 231-239. https://doi.org/10.1093/JPEPSY/17.2.231
19. Geçtan, E. (1994). Psikodinamik psikiyatri ve normal dışı davranışlar [Psychodynamic psychiatry and abnormal behaviors] (10th ed.). Remzi Kitabevi.
20. George, D., & Mallery, P. (2003). SPSS for Windows step by step: A simple guide and reference (4th ed.). Allyn & Bacon.
21. Gozu, H., Newman, J., & Colvin, K. (2020). Maternal and paternal authority styles and developmental outcomes: An investigation of university students in Turkey and the United States. Educational Process: International Journal, 9(3), 159-178. https://doi.org/10.22521/edupij.2020.93.3
22. Güven, G., & Efe-Azkeskin, I. H. (2016). Erken çocukluk eğitimi [Early childhood education]. In I. H. Efe-Azkeskin (Ed.), Erken çocukluk eğitimi ve okul öncesi eğitim [Early childhood education and preschool education] (pp. 2–50). Pegem Akademi.
23. Hair, J. F., Jr., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2014). Multivariate data analysis (7th ed.). Pearson Education Limited.
24. Hembacher, E., & Frank, M. C. (2020). The Early Parenting Attitudes Questionnaire: Measuring intuitive theories of parenting and child development. Collabra: Psychology, 6(1), Article 34. https://doi.org/10.1525/collabra.190
25. Holden, G., & Edwards, L. (1989). Parental attitudes toward child rearing: Instruments, issues, and implications. Psychological Bulletin, 106(1), 29–58. https://doi.org/10.1037/0033-2909.106.1.29
26. İnceoğlu, M. (2010). Tutum, algı ve iletişim [Attitude, perception, and communication]. Beykent Üniversitesi Yayınları.
27. Jeong, J. (2004). Analysis of the factors and the roles of HRD in organizational learning styles as identified by key informants at selected corporations in the Republic of Korea [Doctoral dissertation, Texas A&M University]. https://core.ac.uk/download/pdf/4269353.pdf
28. Jeong, J., Franchett, E., De Oliveira, C., Rehmani, K., & Yousafzai, A. (2021). Parenting interventions to promote early child development in the first three years of life: A global systematic review and meta-analysis. PLOS Medicine, 18(5), Article e1003602. https://doi.org/10.1371/journal.pmed.1003602
29. Johnson, R. N. (1972). Aggression in man and animals. W. B. Saunders Company. Kesebir, S., Kavzoğlu, S. Ö., & Üstündağ, M. F. (2011). Bağlanma ve psikopatoloji [Attachment and psychopathology]. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 3(3), 321-342.
30. Kisbu, Y., Özcan, M. Ş., Kuşcul, G. H., Bozok, M., Kaya, M., & Fişek, G. (2024). Fathering styles in a traditional culture and its association with marital relationship: A latent profile analysis with a nationally representative sample. Family Process, 63(3), 1551-1573. https://doi.org/10.1111/famp.12948
31. Kulaksızoğlu, A. (2008). Ergenlik psikolojisi [Psychology of adolescence] (10th ed.). Remzi Kitabevi. Lawshe, C. H. (1975). A quantitative approach to content validity. Personnel Psychology, 28(4), 563–575. https://doi.org/10.1111/j.1744-6570.1975.tb01393.x
32. Maccoby, E. E., & Martin, J. A. (1983). Socialization in the context of the family: Parent-child interaction. In P. H. Mussen (Ed.), Handbook of child psychology: Vol. 4. Socialization, personality, and social development (pp. 1-101). Wiley.
33. Marcoulides, G. A., & Schumacher, R. E. (2001). New developments and techniques in structural equation modeling. Lawrence Erlbaum Associates Publishers. https://doi.org/10.4324/9781410601858
34. Mihelic, M., Morawska, A., & Filus, A. (2017). Effects of early parenting interventions on parents and infants: A meta-analytic review. Journal of Child and Family Studies, 26(6), 1507-1526. https://doi.org/10.1007/s10826-017-0675-y
35. Nas, R. (1986). Ailede çocuk eğitimi [Child education in the family]. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(1), 171-179.
36. Nunnally, J. C. (1967). Psychometric theory. McGraw-Hill.
37. Prime, H., Andrews, K., Markwell, A., Gonzalez, A., Janus, M., Tricco, A., Bennett, T., & Atkinson, L. (2023). Positive parenting and early childhood cognition: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Clinical Child and Family Psychology Review, 26(2), 362–400. https://doi.org/10.1007/s10567-022-00423-2
38. Ren, H., Hart, C., Cheah, C., Porter, C., Nelson, D., Yavuz-Müren, H., Gao, W., Haron, F., Jiang, L., Kawashima, A., Shibazaki-Lau, A., Nakazawa, J., Nelson, L., Robinson, C., Selçuk, A., Evans-Stout, C., Tan, J., Yang, C., Quek, A., & Zhou, N. (2023). Parenting measurement, normativeness, and associations with child outcomes: Comparing evidence from four non-Western cultures. Developmental Science, 26(4), Article e13388. https://doi.org/10.1111/desc.13388
39. Saygı, D. (2011). Ebeveyn-çocuk ilişkisi ölçeği’nin Türkçe’ye uyarlanması ve anne-çocuk ilişkisinin bazı değişkenler açısından incelenmesi [Adaptation of parent-child relationship scale to Turkish and investigation of mother-child relationship in terms of some variables] [Doctoral dissertation, Marmara University].
40. Seçer, İ. (2015). Psikolojik test geliştirme ve uyarlama süreci: SPSS ve LISREL uygulamaları [Psychological test development and adaptation process: SPSS and LISREL applications]. Anı Yayıncılık.
41. Smetana, J. G. (2017). Current research on parenting styles, dimensions, and beliefs. Current Opinion in Psychology, 15, 19-25. https://doi.org/10.1016/j.copsyc.2017.03.002 Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2001). Using multivariate statistics (4th ed.). Allyn & Bacon.
42. Tania, P., & Alfita, L. (2025). Parenting patterns for early childhood. Journal of Education, Humaniora and Social Sciences (JEHSS), 7(3), 2333. https://doi.org/10.34007/jehss.v7i3.2333
43. Thompson, B. (2004). Exploratory and confirmatory factor analysis: Understanding concepts and applications. American Psychological Association.
44. Veneziano, R. A., & Hooper, J. (1997). A method for quantifying content validity of health-related questionnaires. American Journal of Health Behavior, 21(1), 67-70. https://doi.org/10.5993/AJHB.21.1.7
45. Wachs, T. D., Georgieff, M., Cusick, S., & McEwen, B. S. (2014). Issues in the timing of integrated early interventions: Contributions from nutrition, neuroscience, and psychological research. Annals of the New York Academy of Sciences, 1308(1), 1-19. https://doi.org/10.1111/nyas.12314
46. Yurdugül, H. (2005). Ölçek geliştirme çalışmalarında kapsam geçerliği için kapsam geçerlik indekslerinin kullanılması [Using content validity indices for content validity in scale development studies]. In XIV. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresi Kongre Kitabı [XIV. National Educational Sciences Congress Proceedings] (pp. 771-774). Pamukkale Üniversitesi.
47. Zheng, Y., Pasalich, D., Oberth, C., McMahon, R., & Pinderhughes, E. (2017). Capturing parenting as a multidimensional and dynamic construct with a person-oriented approach. Prevention Science, 18(3), 281-291. https://doi.org/10.1007/s11121-016-0665-0