Öz

İnternet ve teknolojik gelişmeler beraberinde sosyal, kültürel ve siyasi değişimleri de getirmiştir. Bu değişimler toplumsal yapıları sadece biçimsel olarak değil aynı zamanda içeriksel olarak da derinden etkilemiştir. En fazla etkilenen yapılardan biri de medyadır. Özellikle bu anlamda yeni medya platformlarının yanı sıra, büyük ölçekli bilgi ve enformasyon depoları, arama motorları ve benzeri veri ağları örnek gösterilebilir. “Büyük veri” kavramı bu şekilde dünya çapında fenomen bir kavram haline gelmiştir. Kavramı anlamak ve bu sistemden etkili yararlanabilmek için çok sayıda araştırma yürütülmektedir. Medya ve iletişim çalışmalarında ise büyük veri etkili veri kullanımı ve karmaşık bilgi ağlarının yorumlanması çerçevesinde ele alınmaktadır. Özellikle gazetecilik alanında büyük veri 2000’li yıllardan itibaren önemli araştırma konularından biri haline gelmiştir. “Veri gazeteciliği” önemli bir iletişim alanına dönüşmektedir. Bu çalışma, Türkiye’de de yeni bir kavram ve alan olan veri gazeteciliğinin nasıl kavramsallaştırıldığını ele almaktadır. Amaçsal örneklem kapsamında konu ile ilgili ulaşılan çalışmalar içerik analizi ile incelenmiştir. Elde edile bulgular, kavramsallaştırmanın hala tam olarak yapılamadığı ve ilgili çalışmaların yeterli düzeyde olmadığına işaret etmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Büyük veri
• medya
• veri gazeteciliği
• içerik analizi
• Türkiye

On Conceptual and Methodological Deficiencies of Data Journalism-Related Studies in Turkey

Öz

The Internet and technological developments have brought profound changes in social, cultural, and political structures worldwide. These changes have influenced not only the formal background, but also contextual frame of those structures. Perhaps no field has been more affected than media. The Internet and Web 2.0 technologies have led to the formation of new media platforms- digital media tools. Massive collections of data, search engines, and complex data services have emerged. Thus, the term “Big Data” has become widespread worldwide. Much research has been conducted to understand how various disciplines make use of and benefit from big data. In this context, media and communication scholars have focused on this newest concept in terms of effective data use and interpretation of complex information in practice. Big Data has become a keyword in contemporary journalism studies. The use of various data sets, graphics, complex charts, figures, and advanced techniques in news making and presentation has been discussed within the framework of data journalism since the late 2000s worldwide. The current study aims to find out how data journalism has been conceptualized in Turkey, and what are the inadequacies that need to be developed. To this end, data journalism-related studies were subjected to content analysis. The findings showed that there is still lack of conceptualization of data journalism and comprehensive research in Turkey.

Anahtar Kelimeler

• Big data
• media
• data journalism
• content analysis
• Turkey

Kaynakça

1. Appelgren, E. (2018). An illusion of interactivity. Journalism Practice, 12(3), 308-325. https://doi.org/10.1080/175 12786.2017.1299032
2. Aslan, A., Bayrakçı, S., & Küçükvardır, M. (2016). Bilişim çağında geleneksel gazeteciliğin dönüşümü: Veri gazeteciliği. Marmara İletişim Dergisi, 26, 55-70. https://doi.org/10.17829/midr.2017.44
3. Atalay, E.G. (2018). Enformasyon arayışı ve gazeteciliğin dönüşümü: Panama belgeleri. Avrupa Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 5(5), 143-157.
4. Aziz, A. (1994). Araştırma Yöntemleri-Teknikleri ve İletişim. Ankara, Turkey: Turhan Kitabevi.
5. Bayraktar, G. (2018). Türkiye’de veri gazeteciliği: Medya profesyonellerinin veri gazeteciliği algısı üzerine bir araştırma (MA Thesis). Available from Council of Higher Education’s Thesis Center (UMI No. 502509).
6. Bilgin, N. (2006). Sosyal Bilimlerde İçerik Analizi. Ankara, Turkey: Siyasal Kitabevi.
7. Borges-Rey, E. (2017). Towards an epistemology of data journalism in the devolved nations of the United Kingdom: Changes and continuities in materiality, performativity and reflexivity. Journalism. https://doi. org/10.1177/1464884917693864
8. Bradshaw, P. (2015). Data journalism. In L. Zion, & D. Graig (Eds.), Ethics for Digital Journalists: Emerging Best Practices (pp. 202-223). New York, USA: Routledge.

9. Can, S., Koz, A. K., & Işık, V. (2018). Use of infographics in data journalism. The Journal of International Civilization Studies, 3(2), 156-171. https://doi.org/10.26899/inciss.169
10. Cohen, L., Manion, L., & Morrison, K. (2007). Research Methods in Education. New York, USA: Routledge Falmer.
11. Çelik, T. (2017). Changing data journalism understanding: Data journalism. In E. Doğan, & E. Geçgin (Eds.), Current Debates in Public Relations, Cultural & Media Studies (pp. 169-183). London, UK: IJOPEC Publication.
12. Çetin, B. (2018). Geleceğin teknolojileri ve gazetecilik mesleği üzerine etkileri: Büyük veri, veri gazeteciliği, yeni yaklaşımlar. In O. Uçak (Ed.), Dijital Medya ve Gazetecilik (pp. 31-63). Konya, Turkey: Eğitim Yayınevi.
13. De Maeyer, J., Libert, M., Domingo, D., Heinderyckx, F., & Le Cam, F. (2015). Waiting for data journalism. Digital Journalism, 3(3), 432-446. https://doi.org/10.1080/21670811.2014.976415
14. Doğu, B. (2015). Veri haberciliği: Demokratik medya için olanaklar. Folklor/Edebiyat, 21(83), 181-197.
15. Erkmen, Ö. (2018). Büyük veri ve gazetecilik: Veri gazeteciliği demokrasi, katılım ve gazeteciliğe dair anlayışımızı nasıl dönüştürebilir? Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 30, 322-344.
16. Erol, S. (2018). Türkiye’de veri haberciliğini etkileyen unsurların analizi (MA Thesis). Available from Council of Higher Education’s Thesis Center (UMI No. 518436)
17. Erol, S., & Işıklı, S. (2019). Türkiye’de veri haberciliği üzerine bir değerlendirme. ISophos, 2(2), 143-163.
18. Fink, K., & Anderson, C. W. (2015). Data journalism in the United States. Journalism Studies, 16(4), 467-481. https:// doi.org/10.1080/1461670X.2014.939852
19. Genel, G. M., Sayar, E. T., & Sayar, B. (2018). Veri gazeteciliğinin gelişimine yönelik bir değerlendirme. International Conference on Data Science and Application Proceedings (pp. 73-84). Yalova, Turkey: Yalova University Press.
20. Gray, J., Bounegru, L., & Chambers, L. (2012). The Data Journalism Handbook. Sebastopol: O’Reilly Media.
21. Gökçe, O. (2006). İçerik Analizi: Kuramsal ve Pratik Bilgiler. Ankara, Turkey: Siyasal Kitabevi.
22. Kalatzi, O., Charalampos, B. & Veglis, A. (2018). The principles, features, and techniques of data journalism. Studies in Media and Communication, 6(2), 36-44. https://doi.org/10.11114/smc.v6i2.3208
23. Kitchin, R. (2014). Big data, new epistemologies, and paradigm shifts. Big Data & Society. https://doi. org/10.1177/205395171452848
24. Knight, M. (2015). Data journalism in the UK: A preliminary analysis of form and content. Journal of Media Practice, 16(1), 55-72. https://doi.org/10.1080/14682753.2015.1015801
25. Kürkçü, D. D. (2018). Veri gazeteciliği: Gazeteciliğin ve gazetecilerin geleceği. Anadolu Üniversitesi İletişim Bilimleri Fakültesi Uluslarararsı Hakemli Dergisi, 26(3), 101-116.
26. Lewis, S. C., & Westlund, O. (2015). Big data and journalism. Digital Journalism, 3(3), 447-466. https://doi.org/10.1 080/21670811.2014.976418
27. Loosen, W., Reimen, J., & Schmidt, F. (2015). When data become news: A content analysis of data journalism pieces. Paper presented at The Future of Journalism: Risks, Threats and Opportunities. Cardiff University, UK.
28. Narin, B., Ayaz, B., Fırat, F., & Fırat, D. (2017). Büyük veri ve gazetecilik ilişkisi bağlamında veri gazeteciliği. AJIT-e: Online Academic Journal of Information Technology, 8(30), 215-235. https://doi.org/10.5824/1309‐1581.2017.5.010.x
29. Oran, I. (2018). A Qualitative Analysis of Data Journalism in Turkey (MA Thesis). Available from Council of Higher Education’s Thesis Center (UMI No. 497288). Royal, C., & Blasingame, D. (2015). Data journalism: An explication. The Official Research Journal of the International Symposium on Online Journalism, 5(1), 24-47.
30. Sağıroğlu, S., & Sinanc, D. (2013). Big data: A review. In 2013 International Conference on Collaboration Technologies and Systems (pp. 42-47), San Diego, USA.
31. Stalph, F. (2018). Classifying data journalism. Journalism Practice, 12(10), 1332-1350. https://doi.org/10.1080/175 12786.2017.1386583
32. Stalph, F., & Borges-Rey, E. (2018). Data journalism sustainability. Digital Journalism, 6(8), 1078-1089. https://doi. org/10.1080/21670811.2018.1503060
33. Tandoc, E. C., & Oh, S. (2017). Small departures, big continuities? Journalism Studies, 18(8), 997-1015. https://doi. org/10.1080/1461670X.2015.1104260
34. Uskali, T., & Kuuti, H. (2015). Models and streams of data journalism. The Journal of Media Innovations, 2(1), 77-88.
35. Veglis, A., & Bratsas, C. (2017). Reporters in the age of data journalism. Journal of Applied Journalism & Media Studies, 6, 225-244. https://doi.org/10.1386/ajms.6.2.225_1
36. Zamith, R. (2019). Transparency, interactivity, diversity, and information provenance in everyday data journalism. Digital Journalism, 7(4), 470-489. https://doi.org/10.1080/21670811.2018.1554409