Türkiye’de ilk kez 1961 Anayasası ile kamu görevlilerine verilen sendikal haklar 1971 yılında geri alınmış, sonrasında kamu çalışanları 1995 yılına kadar bu önemli haktan mahrum kalmıştır. 1995 yılından sonraki dönüşüm ise kamu görevlileri sendikacılığının Türk kamu yönetimine etkisinin tedricen artması yönünde olmuştur. Kamu personel yönetimi politikalarının belirlenmesi ve uygulanmasına etkileri gittikçe artan sendikal kuruluşlar özellikle kamu görevlilerinin mali ve sosyal haklarının toplu sözleşmelerle belirlenmesi uygulamasına geçilmesi sonrasında kamu personel sisteminin önemli birer aktörü olmuşlardır. Mali ve sosyal hakların dışına çıkılarak kanunla düzenlenmesi gereken konularda da kararlar alınıyor olması nedeniyle toplu sözleşmeler kamu personel sisteminin şekillenmesine de önemli ölçüde etki etmektedir. Kamu görevlileri sendikacılığında yaşanan bu dönüşümün kamu personel sistemi açısından incelenmesi gerektiği değerlendirilmektedir. Bu amaçla, doküman analizine dayanan bu nitel çalışmada 2012 ile 2025 yılları arasında bağıtlanan toplu sözleşme hükümleri kamu personel sistemi ve kamu görevlilerinin mali ve sosyal haklarına etkisi bağlamında incelenmiştir. Analiz neticesinde öne çıkan bulgular; toplu sözleşmelerin kamu görevlilerinin mali haklarının korunması kapsamında yetersiz kalması, toplu sözleşmelerde alınan kararların kamu personel sisteminde birlik ve denklik sağlama ilkesiyle uyumlu olmaması, toplu sözleşmelerin Türk hukuk sistemindeki yerinin ne olduğunun tartışılması ihtiyacı ve toplu sözleşme hükümlerinin bütüncül olarak gözden geçirilerek mevzuata ithaline yönelik çalışma yapılması gerekliliği olmuştur.
Following the revocation of the union rights granted to public servants by the 1961 Constitution in 1971, public employees were deprived of this important right until 1995. Since 1995, there has been a gradual increase in the influence of public sector unionism on the Turkish civil service. Trade unions have become important actors in the public personnel system, particularly following the transition to collective agreements for determining the financial and social rights of public servants. Collective agreements also significantly influence the shaping of the public personnel system as decisions are made on matters that should be regulated by law beyond financial and social rights. Therefore, this transformation in public sector unionism should be examined in terms of the public personnel system. This qualitative study, based on document analysis, examines the provisions of collective agreements concluded between 2012 and 2025 in the context of their impact on the public personnel system and the financial and social rights of public servants. The key findings of the analysis are that collective agreements fall short of protecting the financial rights of public servants, and that the decisions taken in collective agreements are not consistent with the principle of unity and equality in the public personnel system. The analysis also found that the place of collective agreements within the Turkish legal system needs to be discussed, and that the provisions of collective agreements need to be reviewed comprehensively and incorporated into legislation.