Hz. Peygamber zamanında, diğer dinî ilimler teşekkületmediği gibi, tasavvuf da tedvin edilmiş bir ilim olarak teşekkül etmemiştir.Fakat tasavvuf, bir “zühd” hayatı olarak Hz. Peygamber’in yaşantısındamevcuttur. Onun yaşantısı incelendiğinde, zühdle birlikte tasavvufun birçokilkesini de onun hayatında görmek mümkündür. Hz. Peygamber’in evindekieşyaların, “bir ihram, üzerinde deri yastık bulunan çıplak bir sedir, birkaçavuç yulaf, bir seccade ve bir su tulumundan” oluşması, onun ne kadar sade vebasit bir hayat yaşadığını göstermektedir. Devlet reisi olmasına vebeytü’l-malın beşte biri kendisine ait olmasına rağmen evinde bir şeybulunmamasının sebebi, eline geçen şeyleri ihtiyaç sahiplerine vermesidir.Zühdün, “dünya metaını elde de gönülde de bulundurmamak” olarak tanımlanmasınınHz. Peygamber’in bu davranışına dayandığını görmek mümkündür. Onun, üç gün üstüste buğday ekmeği ile dahi karnını doyurmaması, çok az yemesi, az uyuması vegerektiği zaman konuşması; tasavvufta “riyazetin” temel prensiplerinden olan“az yemek, az konuşmak ve az uyumak” olarak şekillenmiştir. Kullandığı eveşyaları ve yiyip içtiği şeyler, onun az ile yetindiğini yani kanaatkârlığınıgöstermektedir. Hz. Peygamber’in yaşantı tarzı olan “kanaat”, tasavvufta önemlibir makam olarak yer almaktadır. Peygamberlikten önce, her yılın bir ayını Hıramağarasında tefekkürle, zikirle geçirmesi ve ramazanın son on gününde itikâfagirmesi, tasavvufta “halvet ve zikir” olarak ifade edilmektedir. Mescid-iAksâ’nın, gözünün önüne gelmesi ve müşriklere orası hakkında detaylı bilgivermesi, tasavvufta “keşf” hali olarak yer almaktadır. Başlangıçta zikredilenbu tespitler, Hz. Peygamber’in yaşantısında zühdle birlikte birçok tasavvufîunsurun da yer aldığını göstermektedir.