Dental Anksiyete ve Diş Hekimliği Uygulamalarına İlişkin Bilişlerin Değerlendirilmesi

Öz

Amaç: Bu çalışmada, Modifiye Dental Anksiyete Skalası (MDAS) ve Diş Hekimliği Uygulamalarına İlişkin Bilişler Ölçeği (DBÖ) kullanılarak hastaların bilişsel özellikleri ve dental anksiyete ile ilişkilerinin incelenmesi amaçlandı. Yöntemler: Atatürk Üniversitesi Periodontoloji Anabilim Dalı'nda tedavi gören 85 hasta (43 erkek, 42 ​​kadın) ile kesitsel bir çalışma gerçekleştirildi. Dental anksiyeteyi ve diş hekimliği uygulamalarına ilişkin negatif bilişleri değerlendirmek için MDAS ve DBÖ kullanıldı. Cinsiyet ve dental anksiyete seviyesine göre negatif bilişleri ve anksiyete düzeylerini karşılaştırmak için istatistiksel analizler yapıldı. Bulgular: Çalışma, negatif bilişlere ilişkin cinsiyetler arasında önemli farklılıklar buldu; erkekler(46.41) kadınlara(33.04) kıyasla daha yüksek ortalama DBÖ-B puanı sergilediler. Ek olarak, orta düzeyde dental anksiyeteye sahip bireyler, düşük dental anksiyeteye sahip olanlara göre anlamlı derecede daha yüksek DBÖ-F puanı (p<0,05) sergilediler. MDAS ile DBÖ-B puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunamadı. Sonuç: Ulaştığımız sonuçlar, negatif bilişlerin dental anksiyeteyle ilişkili olduğu ve negatif bilişsel kalıplarda cinsiyet farklılıklarının anlamlı olduğu hipotezini desteklemektedir. Bu bulgular, bilişsel-davranışçı terapi (CBT) gibi bilişsel yaklaşımların, bu uyumsuz düşünce kalıplarını ele alarak dental anksiyeteyi azaltmada özellikle etkili olabileceğini düşündürmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Negatif Bilişler
• Dental Bilişler
• Dental Anksiyete

Assessing Dental Anxiety and Practice-Related Cognition in Patients

Öz

Objective: This study aimed to examine the cognitive characteristics of patients and their relationship with dental anxiety using the Modified Dental Anxiety Scale (MDAS) and the Dental Cognitions Questionnaire (DCQ). Methods: A cross-sectional study was conducted with 85 patients (43 men, 42 women) from the Periodontics Department at Ataturk University. The MDAS and DCQ were administered to assess dental anxiety and negative cognitions. Statistical analysis was performed to compare cognitive patterns and anxiety levels across gender and anxiety severity. Results: The study found significant gender differences in negative cognitions, with men exhibiting higher mean DCQ-B scores (46.41) compared to women (33.04). Additionally, individuals with moderate anxiety displayed significantly higher DCQ-F scores (p <0.05) than those with low anxiety. No significant correlation was found between MDAS and DCQ-B scores. Conclusion: The results support the hypothesis that negative cognitions are associated with dental anxiety, with significant gender differences in cognitive patterns. These findings suggest that cognitive approaches, such as cognitive-behavioral therapy (CBT), could be particularly effective in reducing dental anxiety by addressing these maladaptive thought patterns.

Anahtar Kelimeler

• Dental Anxiety
• Negative Cognitions
• Dental Cognitions

Kaynakça

1. 1. American Psychiatric Association, American Psychiatric Association, eds. Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders: DSM-5. 5th ed. American Psychiatric Association; 2013.
2. 2. Hakeberg M, Wide U. Individuals With Severe Dental Anxiety — Classification, Diagnosis and Psychological Treatment. J Calif Dent Assoc. 2019;47(8):503-511. doi:10.1080/19424396.2019.12220817
3. 3. Isik BK, Esen A, Büyükerkmen B, Kilinç A, Menziletoglu D. Effectiveness of binaural beats in reducing preoperative dental anxiety. Br J Oral Maxillofac Surg. 2017;55(6):571-574. doi:10.1016/j.bjoms.2017.02.014
4. 4. Sato G, Matsuda K, Matsuoka M, et al. Comparative study of anti-vertiginous and anti-anxious drugs for the treatment of chronic vestibular patients with secondary anxiety. Acta Otolaryngol (Stockh). 2019;139(7):593-597. doi:10.1080/00016489.2019.1612531
5. 5. Hakeberg M, Wide U. General and oral health problems among adults with focus on dentally anxious individuals. Int Dent J. 2018;68(6):405-410. doi:10.1111/idj.12400
6. 6. Kassem El Hajj H, Fares Y, Abou-Abbas L. Assessment of dental anxiety and dental phobia among adults in Lebanon. BMC Oral Health. 2021;21(1):48. doi:10.1186/s12903-021-01409-2
7. 7. Wide U, Hakeberg M. Treatment of Dental Anxiety and Phobia—Diagnostic Criteria and Conceptual Model of Behavioural Treatment. Dent J. 2021;9(12):153. doi:10.3390/dj9120153
8. 8. Corah NL, Gale EN, Illig SJ. Assessment of a dental anxiety scale. J Am Dent Assoc 1939. 1978;97(5):816-819. doi:10.14219/jada.archive.1978.0394

9. 9. Humphris GM, Morrison T, Lindsay SJ. The Modified Dental Anxiety Scale: validation and United Kingdom norms. Community Dent Health. 1995;12(3):143-150.
10. 10. Lin CS, Lee CY, Wu SY, et al. Translation and validation of modified dental anxiety scale based on adult Taiwan population. BMC Oral Health. 2021;21(1):647. doi:10.1186/s12903-021-02017-w
11. 11. Leung CJ, Yiend J, Trotta A, Lee TMC. The combined cognitive bias hypothesis in anxiety: A systematic review and meta-analysis. J Anxiety Disord. 2022;89:102575. doi:10.1016/j.janxdis.2022.102575
12. 12. De Jongh A, Ter Horst G. What do anxious patients think? An exploratory investigation of anxious dental patients’ thoughts. Community Dent Oral Epidemiol. 1993;21(4):221-223. doi:10.1111/j.1600-0528.1993.tb00760.x
13. 13. De Jongh A, Muris P, Ter Horst G, Van Zuuren FJ, De Wit CA. Cognitive Correlates of Dental Anxiety. J Dent Res. 1994;73(2):561-566. doi:10.1177/00220345940730021201
14. 14. De Jongh A, Muris P, Horst GT, Duyx MPMA. Acquisition and maintenance of dental anxiety: the role of conditioning experiences and cognitive factors. Behav Res Ther. 1995;33(2):205-210. doi:10.1016/0005-7967(94)P4442-W
15. 15. de Jongh A, Muris P, Schoenmakers N, ter Horst G. Negative cognitions of dental phobics: reliability and validity of the dental cognitions questionnaire. Behav Res Ther. 1995;33(5):507-515. doi:10.1016/0005-7967(94)00081-t
16. 16. Caltabiano ML, Croker F, Page L, et al. Dental anxiety in patients attending a student dental clinic. BMC Oral Health. 2018;18(1):48. doi:10.1186/s12903-018-0507-5
17. 17. Tunc EP, Firat D, Onur OD, Sar V. Reliability and validity of the Modified Dental Anxiety Scale (MDAS) in a Turkish population. Community Dent Oral Epidemiol. 2005;33(5):357-362. doi:10.1111/j.1600-0528.2005.00229.x
18. 18. Aljohani M, Ashley M, Alshammari FR, Yates J. Assessment of dental anxiety using modified dental anxiety scale among adults with cleft lip and/or palate. Saudi Dent J. 2021;33(8):1078-1083. doi:10.1016/j.sdentj.2021.04.005
19. 19. Chowdhury CR, Khijmatgar S, Chowdhury A, Harding S, Lynch E, Gootveld M. Dental anxiety in first- and final-year Indian dental students. BDJ Open. 2019;5:15. doi:10.1038/s41405-019-0017-9
20. 20. Alçalar AN, Köseoğlu BG, Bahadır G. Diş hekimliği uygulamalarına ilişkin bilişler ölçeği-DBÖ: üniversite öğrencilerinde geçerlilik. Atatürk Üniversitesi Diş Hekim Fakültesi Derg. 2013;21(3):293-298.
21. 21. Alansari BM. Psychometric properties of the Arabic version of the Dental Cognition Questionnaire. Community Dent Health. 2006;23(2):83-90.
22. 22. Carrillo‐Diaz M, Crego A, Armfield JM, Romero‐Maroto M. Assessing the relative efficacy of cognitive and non‐cognitive factors as predictors of dental anxiety. Eur J Oral Sci. 2012;120(1):82-88. doi:10.1111/j.1600-0722.2011.00924.x
23. 23. Bano S, Ahmad SA, Vyas K. Exploring Dental Anxiety among Male and Female across Adolescents, Young Adults, and Middle Adults. J Dent Res Rev. 2021;8(2):107-112. doi:10.4103/jdrr.jdrr_142_20
24. 24. Gasparro R, Di Spirito F, Cangiano M, et al. A Cross-Sectional Study on Cognitive Vulnerability Patterns in Dental Anxiety: The Italian Validation of the Dental Fear Maintenance Questionnaire (DFMQ). Int J Environ Res Public Health. 2023;20(3):2298. doi:10.3390/ijerph20032298
25. 25. Mansell W, Morris K. The dental cognitions questionnaire in CBT for dental phobia in an adolescent with multiple phobias. J Behav Ther Exp Psychiatry. 2003;34(1):65-71. doi:10.1016/S0005-7916(03)00020-X