Hemşirelerin Kanıta Dayalı Hemşireliğe Yönelik Tutumlarının Belirlenmesi

Abstract

Kanıta dayalı uygulamanın hemşirelik bakımının iyileştirilmesinde önemi kabul edilmektedir. Bu çalışma, hemşirelerin kanıta dayalı hemşireliğe yönelik tutumlarının belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı araştırma türünde olan bu çalışmanın evrenini, bir devlet hastanesinde görev yapan 708 hemşire; örneklemi araştırmaya katılmayı kabul eden 496 hemşire oluşturmuştur. Veriler, Kişisel Bilgi Formu ve Kanıta Dayalı Hemşireliğe Yönelik Tutum Ölçeği (KDHYTÖ) kullanılarak toplanmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 32,18 ± 6,48’dir, %64,9’u mesleğini isteyerek seçtiğini, %94,8’i kanıta dayalı bakım verdiğini, %40,3’ü bilimsel faaliyetlerde bulunduğunu ifade etmiştir. Hemşirelerin KDHYTÖ toplam puan ortalaması 55,12 8,50 (min:15, max:75)’dir. Lisansüstü eğitim düzeyine sahip, çalışma süresi 5 yıldan az olan ve mesleğini isteyerek seçen hemşirelerin KDHYTÖ toplam ve alt boyut puan ortalamaları yüksek bulunmuştur (p<0,05). Haftalık çalışma süresi ortalama 40 saat olan, günlük bakım verdiği hasta sayısı 10’un altında olan hemşirelerin KDHYTÖ toplam, “İnanç ve Beklentiler”, “Uygulama Niyeti” alt boyut puan ortalamaları yüksektir (p<0,05). Bu çalışmada, hemşirelerin kanıta dayalı hemşireliğe yönelik olumlu tutuma sahip olduğu belirlenmiştir. Elde edilen veriler doğrultusunda mesleki eğitim programlarının ve sağlık kurumlarının hemşirelerin kanıta dayalı uygulama konusunda olumlu tutumlarını destekleyecek stratejiler geliştirmesi önerilmektedir.

Keywords

• Kanıta Dayalı Uygulama
• Hemşirelik
• Tutum

Determining Attitudes of Nurses Toward Evidence-Based Nursing

Abstract

The importance of evidence-based practice in improving nursing care is recognized. This study was conducted to determine the attitudes of nurses towards evidence-based nursing. The population of this descriptive study is 708 nurses working in a public hospital; the sample consisted of 496 nurses who agreed to participate in the study. Data were collected using the Personal Information Form and the Evidence-Based Nursing Attitude Questionnaire (EBNAQ). The mean age of the participants is 32.18 ± 6.48. 64.9% stated that they chose their profession voluntarily, 94.8% made evidence-based care initiatives, 40.3% stated that they followed scientific activities (academic publication, congress, symposium, course participation, etc.). The total mean score of the nurses' EBNAQ was found to be 55.12 ± 8.50 (min:15, max:75). The mean scores of the total and sub-dimensions of EBNAQ were found to be high for nurses who had a graduate education level, had less than 5 years of employment, and chose their profession voluntarily (p<0.05). The mean scores of the sub-dimensions of EBNAQ total, "Beliefs and Expectations", "Intention to Practice" were found to be high for the nurses whose weekly working time was 40 hours on mean and the number of patients they provided daily care to was less than 10 (p<0.05). In this study, it was found that nurses had a positive attitude towards evidence-based nursing. In line with the data obtained, it is recommended that vocational education programs and health institutions develop strategies to support nurses' positive attitudes towards evidence-based practice.

Keywords

• Evidence-Based Practice
• Nursing
• Attitude

References

1. Ayhan, Y., Kocaman, G., Bektaş, M. (2015). Kanıta Dayalı Hemşireliğe Yönelik Tutum Ölçeği’nin Türkçe’ye uyarlanması: geçerlik ve güvenirlik çalışması. Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Dergisi, 17(2-3), 21-35.
2. Bashar, F.J. (2019). Assessing attitudes towards knowledge and use of evidence-based practice among nurses working in a teaching hospital in kuala lumpur. International Journal of Education & Literacy Studies, 7(1), 25-30. doi: 10.7575/aiac.ijels.v.7n.1p.25
3. Chu, T.L., Wang, J., Monrouxe, L., Sung, Y.C., Kuo, C., Ho, L.H., Lin, Y.E. (2019). The effects of the flipped classroom in teaching evidence based nursing: A quasi-experimental study. PLoS ONE, 14(1), e0210606. doi: 10.1371/journal.pone.0210606.
4. Çopur, E.Ö., Kuru, N., Seyman, Ç.C. (2015). Hemşirelikte kanıta dayalı uygulamalara genel bakış. Sağlık ve Hemşirelik Yönetimi Dergisi, 1(2), 51-55. doi:10.5222/SHYD.2015.05.
5. Daştan, B., Hintistan, S. (2018). Dahiliye kliniklerinde çalışan hemşirelerin kanıta dayalı hemşireliğe yönelik tutumlarının belirlenmesi: kırsal bölge örneği. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi, 1(1), 1-9.
6. Demirgöz Bal, M. (2014). Yataklı tedavi kurumlarında hemşire insan gücü planlama yaklaşımları. Sağlık ve Hemşirelik Yönetimi Dergisi, 3(1), 148-154. doi:10.5222/SHYD.2014.148
7. Deniz Doğan, S., Yıkar Karaçay, S., Arslan, S., Şeyma, Y., Evşen, N., Erden Yüksekkaya, S. (2019). Bir üniversite hastanesinde çalışan hemşirelerin kanıta dayalı hemşireliğe yönelik tutumları. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi, 8(2), 39-45. http://hdl.handle.net/20.500.12575/70816.
8. Dikmen, Y., Filiz, N.Y., Tanrıkulu, F., Yılmaz, D., Kuzgun, H. (2018). Attitudes of intensive care nurses towards evidence-based nursing. International Journal of Health Sciences & Research, 8(1), 138-143.

9. Doğan Merih, Y., Coşkuner Potur, D., Yılmaz Esencan, T. (2017). Doğum sonu kliniklerinde çalışan ebe ve hemşireler kanıta dayalı uygulamaların neresinde? Sağlık ve Hemşirelik Yönetimi Dergisi, 1(4), 8-14. doi:10.5222/SHYD.2017.008.
10. Durmuş, M., Gerçek, A., Çiftci, N. (2017). Sağlık çalışanlarının problem çözme becerilerinin kanıta dayalı tutum algıları üzerindeki etkisi. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 5(52), 648-661. doi: 10.16992/ASOS.12679
11. Erdoğan S, Nahcivan N, Esin MN. Hemşirelikte araştırma süreç, uygulama ve kritik. Nobel Tıp Kitabevleri, İstanbul, 2014.
12. Friesen-Storms, J.H.H.M., Bours, G.J.J.W., Weijden, T., Beurskens, A.J.H.M. (2015). Shared decision making in chronic care in the context of evidence based practice in nursing. International Journal of Nursing Studies, 52(1), 393- 402. doi: 10.1016/j.ijnurstu.2014.06.012.
13. Grove SK, Gray JR. Understanding Nursing Research Building an Evidence-Based Practice. 7th Edition. Elsevier. China, 2019, pp3.
14. Güneş, Ü. (2017). Hemşirelikte kanıta dayalı uygulama sürecinin adımları. Uluslararası Hakemli Hemşirelik Araştırmaları Dergisi, 9, 171-187.
15. Horntvedt, M.E.T., Nordsteien, A., Fermann, T., Severinsson, E. (2018). Strategies for teaching evidence-based practice in nursing education: a thematic literature review. BMC Medical Education, 18(1), 172. doi: 10.1186/s12909-018- 1278-z.
16. Karataş Baran, G., Atasoy, S., Şahin, S. (2020). Hemşirelerin kanıta dayalı hemşirelik uygulamalarına yönelik farkındalık ve tutumlarının değerlendirilmesi. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 7(3), 352-359. https://doi.org/10.34087/cbusbed.699410.
17. Kocaman, G. (2003). Hemşirelikte kanıta dayalı uygulama. Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Dergisi, 5(2), 61-64.
18. Koutzavekiaris, I., Vouloumanou, E.K., Gourni, M., Rafailidis, P.I., Michalopoulos, A., Falagas, M.E. (2011). Knowledge and practices regarding prevention of infections associated with central venous catheters: a survey of intensive care unit medical and nursing staff. Am J Infect Control, 39, 542-547.
19. Leung, K., Trevena, L., Waters, D. (2016). Development of a competency framework for evidence-based practice in nursing. Nurse Education Today, 39, 189-196. doi: 10.1016/j.nedt.2016.01.026.
20. LoBiondo-Wood, G., Haber, J. Nursing research methods and critical appraisal for evidence-based practice. 9th Edition. Elsevier. China, 2018, pp6.
21. Mackey, A., & Bassendowski, S. (2017). The history of evidencebased practice in nursing education and practice. Journal of Professional Nursing, 33(1), 51-55. doi: 10.1016/j.profnurs.2016.05.009.
22. Mashiach Eizenberg, M. (2011). Implementation of evidence-based nursing practice: nurses’ personal and professional factors? Journal of Advanced Nursing, 67(1), 33- 42. doi: 10.1111/j.1365-2648.2010.05488.x.
23. Özer Küçük, E., Çakmak, S., Kapucu, S., Koç, M., Kahveci, R. (2017). Hemşirelik öğrencilerinin kanıta dayalı hemşirelik uygulamalarına ilişkin farkındalıklarının belirlenmesi. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 4(2), 1- 12.
24. Ruzafa-Martinez, M., Lopez-Iborra, L., Madrigal-Torres, M. (2011). Attitude towards evidence-based nursing questionnaire: development and psychometric testing in Spanish community nurses. Journal of Evaluation in Clinical Practice, 17, 664-670. doi: 10.1111/j.1365- 2753.2011.01677.x.
25. Şenyuva, E. (2016). Hemşirelik eğitimi ve kanıta dayalı uygulamalar. Florence Nightingale Hemşirelik Dergisi, 24(1), 59-67. doi: 10.17672/fnhd.88449.
26. Ulaş Karaahmetoğlu, G., Kaçan Softa, H. (2018). Hemşirelik öğrencilerinin kanıta dayalı hemşireliğe yönelik tutumlarının incelenmesi. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 21(4), 256-263.
27. Underhill, M., Roper, K., Siefert, M.L., Boucher, J., Berry, D. (2015). Evidence-based practice beliefs andımplementation before and after anınitiative to promote evidence-based nursingin an ambulatory oncology setting. Worldviews on Evidence-Based Nursing, 12(2), 70-78. doi: 10.1111/wvn.12080.
28. Ward, D.J. (2011). The role of education in the prevention and control of infection: a review of the literature. Nurse Educ Today, 31, 9-17.
29. Yıldırım, M.S., Yıldız, E. (2020). Hemşirelerin kanıta dayalı hemşireliğe yönelik tutumlarının belirlenmesi. Hemşirelik Bilimi Dergisi, 3(2), 24-29.
30. Yılmaz, D., Düzgün, F., Dikmen, Y. (2019). Hemşirelerin kanıta dayalı hemşireliğe yönelik tutumlarının belirlenmesi. Acı Badem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 10(4), 713-719. https://doi.org/10.31067/0.2018.91.
31. Yılmaz, E., Çeçen, D., Aslan, A., Kara, H., Kızıl Toğaç, H., Mutlu, S. (2018). Cerrahi kliniklerde çalışan hemşirelerin kanıta dayalı hemşireliğe yönelik tutumları ve araştırma kullanımında algıladıkları engeller. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi, 15(4), 235-241. doi:10.5222/HEAD.2018.235.