Kadınlara Verilen Modüler Menopoz Eğitiminin Menopoz Tutum ve Kanser Tarama Farkındalığına Etkisi

Abstract

Menopoz hakkında verilen modüler eğitimin kadınların menopoza yönelik tutumlarına etkisini belirlemek amacı ile yapılmıştır. Araştırma ön test-son test modeline dayalı yarı deneysel bir çalışmadır. Araştırma 01.03.2022-01.07.2022 tarihleri arasında üzere gönüllü olan 95 kadınla yürütülmüştür. Kadınlara menopoza ilişkin beş ana konudan oluşan modüler eğitim araştırmacılar tarafından verilmiştir. Araştırmanın verileri araştırmacılar tarafından geliştirilen Tanıtıcı Bilgi Formu ve “Menopoza İlişkin Tutum Ölçeği” kullanılarak toplanmıştır. Kadınların menopoza yönelik tutumları eğitim öncesinde ve eğitim sonrasında uygulanmıştır. Kadınların eğitim öncesi MİTÖ puan ortalaması 40.98 ± 11.6, eğitim sonrası MİTÖ puan ortalaması ise 42.27 ± 12.2 olup, eğitim öncesi ve eğitim sonrası MİTÖ puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak önemli farklılık bulunmamıştır. Çoklu lineer regresyon modeli oluşturularak yapılan ileri analizde katılımcıların evli olma durumunun MİTÖ puanını 3,6 kat artırdığı, dört çocuk ve üzeri sahip olmanın ise 3,3 kat azalttığı hesaplanmıştır (F (2,92) =6.030; p=0,003; R2=0,097 olarak elde edildi). Katılımcıların eğitim sonrası menopoz tutumları olumlu bulunmuştur. Kadınların tanıtıcı özelliklerinden gelir düzeyi, medeni durumları, eğitim durumları ve menopoza girmiş bulunmaları menopoz tutum puan ortalamalarını etkilemiştir. Farklı yaş gruplarında ve dezavantajlı gruplarda menopoz öncesi, menopoz ve menopoz sonrası dönemleri kapsayan eğitim içerikleri planlanması önerilir.

Keywords

• Kadın
• Menopoz
• Menopoz Eğitimi
• Tutum
• Kanser tarama

The Effect of Modular Menopause Education Given to Women on Menopause Attitudes and Cancer Screening Awareness

Abstract

This study was conducted to determine the effect of modular training on menopause on women's attitudes towards menopause. The research is a quasi-experimental study based on the pretest-posttest model. The research was carried out with 95 women who volunteered between 01.03.2022 and 01.07.2022. Modular training consisting of five main topics related to menopause was given to women by the researchers. The data of the study were collected using the Introductory Information Form and the "Attitude Scale Regarding Menopause" developed by the researchers. The attitudes of women towards menopause were applied before and after the education. The mean MIT score of the women before the training was 40.98 ± 11.6 and the mean MIT score after the training was 42.27 ± 12.2, and there was no statistically significant difference between the mean MIT scores before and after the training. In the further analysis made by creating a multiple linear regression model, it was calculated that being married increased the MIT score by 3.6 times, while having four children or more decreased it 3.3 times (F(2.92)=6.030; p=0.003; R2=0.097 was obtained). The post-training menopause attitudes of the participants were found to be positive. Income level, marital status, educational status and menopause from the introductory characteristics of women affected the menopausal attitude mean scores. It is recommended to plan educational content covering pre-menopause, menopause and post-menopause periods for different age groups and disadvantaged groups.

Keywords

• Women
• Menopause
• Menopause Education
• Attitude
• Cancer screennig

References

1. Ak, SG., & Ege, E. (2021). Menopoz Semptomlarını Yönetmek ve Yaşam Kalitesini Artırmak: İlerleyici Kas Gevşeme Egzersizleri." Genel Sağlık Bilimleri Dergisi, 3(2), 179-188. https://doi.org/10.51123/jgehes.2021.28
2. Akdağ, S., Kaner, G., & Ayer Ç. (2022). Menopoz Döneminde Beslenmenin Yönetimi." İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 7(1): 191-197.
3. Aksu, H., Sevinçok, L., Kücük, M., Sezer, SD., & Oǧurlu, N. (2011). The attitudes of menopausal women and their spouses towards menopause.Clinical and Experimental Obstetrics and Gynecology, 38(3):251–255.
4. American College of Obstetricians and Gynecologists. (2021). https://www.acog.org/womens-health/faqs/perimenopausal-bleeding-and- bleeding-after- menopause, Erişim tarihi: 28.11.2023
5. Aşık, S., & Şahin, S. (2021). Menopozal Dönemde Görülen Üriner İnkontinansın Yaşam Kalitesine Etkisi.Türkiye Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi, 4(1), 90-100. https://doi.org/10.51536/tusbad.877566
6. Ayers, B., Forshaw, M., & Hunter, MS. (2010). The impact of attitudes towards the menopause on women's symptom experience: a systematic review." Maturitas, 65(1), 28-36. https://doi.org/10.1016/j.maturitas.2009.10.016
7. Bruce, D., & Rymer, J. (2009). Symptoms of the menopause. Best Practice & Research Clinical Obstetrics & Gynaecology, 23(1):25-32. https://doi.org/10.1016/j.bpobgyn.2008.10.002
8. Ceylan, B., & Özerdoğan, N. (2015).Factors affecting age of onset of menopause and determination of quality of life in menopause.Turkish journal of obstetrics and gynecology,12(1) 43. https://doi.org/10.4274/tjod.79836

9. Cohen, J. (2016). A power primer. In A. E. Kazdin (Ed.), Methodological issues and strategies in clinical research (4th ed., pp. 279–284). American Psychological Association. https://doi.org/10.1037/14805-018
10. Demirci, H. (2015). İçinde: Olgularla Jinekolojik Hastalarda Bakım Editör: B. Karaca Saydam, 200-208.
11. Önder, M., ve Durak Batıgün, A. (2016). Erken ve normal menopoz: stres, evlilik uyumu ve cinsiyet rolleri açısından bir karşılaştırma. Dusunen Adam The Journal of Psychiatry and Neurological Sciences, 29(2), 129-138.
12. Erbaş, N., & Demirel, G. (2017). Klimakterik dönemdeki kadınların menopoza ilişkin yakınmalarının ve menopozal tutumlarının cinsel yaşam kalitesi üzerine etkisinin değerlendirilmesi. Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 4:220–225.
13. Erbil N. (2018). Attitudes towards menopause and depression, body image of women during menopause." Alexandria Journal of Medicine,54(3), 241-246. https://doi.org/10.1016/j.ajme.2017.05.012
14. Ezeome, IV., Ezugworie, JO., & Nwankwo, TO. (2019). Attitude of postmenopausal women toward the menopause and hormone treatment in enugu, Southeast Nigeria. International Journal of Women's Health and Reproduction Sciences, 7(3):263–268. DOİ: 10.15296/ijwhr.2019.44
15. Gönenç, İ., & Koç, G. (2019). "Menopoz dönemine yönelik uygulanan eğitim programının kadınların menopoza yönelik tutumlarına etkisi." Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi,10.29-33. https://doi.org/10.22312/sdusbed.472704
16. Gümüşay, M., & Erbil, N. (2019). Kadınların menopoza özgü yaşam kalitesine menopoz tutumunun etkisi. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi, 2(2):96–109.
17. Koç, Z., & Sağlam, Z. (2008). Klimakterium döneminde bulunan kadınların menopoza ilişkin yaşadıkları belirti ve tutumların belirlenmesi. Aile ve Toplum, 4(15):100–112.
18. Koyuncu, T., Unsal, A., & Arslantas, D. (2018). Evaluation of the effectiveness of health education on menopause symptoms and knowledge and attitude in terms of menopause." Journal of epidemiology and global health, 8(1)-2, 8. https://doi.org/creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/
19. Kökkaya, D. (2018). Klimakterik dönemdeki kadınlarda algılanan sosyal desteğin menopozal tutum ve yakınmalar üzerine etkisi. MS thesis. Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
20. Kurt, G., & Arslan, H. (2020). Kadınların menopoz döneminde yaşadıkları sağlık sorunları ve baş etme yöntemleri. Cukurova Medical Journal, 45(3), 910-920. https://doi.org/10.17826/cumj.694473
21. Lay, AAR., (2018). Nascimento CFD, Duarte YADO, Filho ADPC. Age at natural menopause and mortality: A survival analysis of elderly residents of São Paulo, Brazil. Maturitas,117:29-33. https://doi.org/10.1016/j.maturitas.2018.08.012
22. Li, S., Ho, SC., & Sham, A. (2016). Relationship between menopause status, attitude toward menopause, and quality of life in Chinese midlife women in Hong Kong." Menopause, 23(1), 67-73. https://doi.org/10.1097/GME.0000000000000566
23. Li, L., Wu, J., Pu, D., Zhao, Y., Wan, C., Sun, L., Shen, C.-e., Sun, W., Yuan, Z., & Shen, Q. (2012). Factors associated with the age of natural menopause and menopausal symptoms in Chinese women. Maturitas, 73(4), 354-360. https://doi.org/10.1016/j.maturitas. 09.008
24. Lock, M. (1991). Hot flushes in cultural context: the Japanese case as a cautionary tale for the West. Progress in basic and clinical pharmacology, 6, 40-60.
25. Mackey, S., Teo, SSH., Dramusic, V., Lee, HK., & Boughton, M. (2014). Knowledge, attitudes, and practices associated with menopause: a multi-ethnic, qualitative study in Singapore. Health Care Women International,35(5):512–528. https://doi.org/10.1080/07399332.2013.801482
26. Marván, ML., Espinosa-Hernández, G., Martínez-Garduño, MD., & Jasso, K. (2018). Attitudes toward menopause, sexual function and depressive symptoms in Mexican women. Journal of Psychosomatic Obstetrics & Gynecology, 39(2), 121-127. https://doi.org/10.1080/0167482X.2017.1308350
27. Noroozi, E., Dolatabadi NK., Eslami, AA., Hassanzadeh, A., & Davari, S. (2013). Knowledge and attitude toward menopause phenomenon among women aged 40–45 years. J Educ Health Promot, 2(25):1-5. HTTPS://DOİ.ORG/ 10.4103/2277-9531.112701
28. Öz, T., Bakan Demirel, Ö., Can, & Gürkan, Ö. (2021) Menopoz Semptomlarının Yönetiminde Yoganın Kanıt Temelli Kullanımı. Lokman Hekim Dergisi- Lokman Hekim Journal, 11 (3):420-428. https://doi.org/10.31020/mutftd.959532
29. Pınar, ŞE., Yıldırım, G., Duran, Ö., & Cesur, B. (2015). A problem peculiar to women: Mental health in menopause Kadına özgü bir sorun: Menopozda ruh sağlığı." Journal of Human Sciences, 12(2), 787-798.
30. Polat, F., Geçici, F. (2021). Menopoz dönemindeki kadınların gözüyle menopoz: Nitel bir araştırma örneği. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care,15(4),809-817.
31. Rotem, M., Kushnir, T., Levine, R., & Ehrenfeld, M. (2005). A Psycho‐Educational Program for improving women's attitudes and coping with menopause symptoms. Journal of Obstetric, Gynecologic, & Neonatal Nursing, 34(2), 233-240. https://doi.org/10.1177/0884217504274417
32. Sturdee, D. (2001). The hot flush: the enigma of the climacteric. Climacteric, 4(1), 1-3.
33. Şimşek, AÇ., & Çakmak, D. (2019). Ülkemizde yürürlükte olan kadın sağlığını koruma politikaları mevzuatı. Jinekoloji-Obstetrik ve Neonatoloji Tıp Dergisi, 16(1), 45-50.
34. Tortumluoğlu, G., & Erci B. (2003). Klimakaterik dönemdeki kadınların sağlık davranışları ve menopoza ilişkin tutumlarının menopozal yakınmalar üzerine etkisi. Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 6(3):77–90.
35. Tümer, A., & Kartal, A. (2018). Kadınların menopoza ilişkin tutumları ile menopozal yakınmaları arasındaki ilişki. Pamukkale Tıp Dergisi, 11(3):337–346. https://doi.org/10.31362/patd.451911
36. Türkiye İstatistik Kurumu. İstatistiklerle kadın, (2020) [cited 2022 Jan 18]. Available from: https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=IstatistiklerleKadin-2020-37221
37. Türkiye İstatistik Kurumu, (2024). Hayat Tabloları, 2021-2023. Erişim tarihi: 18 Kasım 2024. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Hayat-Tablolari-2021-2023-53678#:~:text=T%C3%BCrkiye'de%202020%2D2022%20d%C3%B6neminde%20erkeklerde%2074%2C8%20y%C4%B1l,s%C3%BCresi%20fark%C4%B1%205%2C3%20y%C4%B1ld%C4%B1r.
38. Uçanok, Z., & Bayraktar, R. (1996). Farklı yaş gruplarındaki kadınlarda menopoza ilişkin belirtilerin tutumların ve yaşama bakış açısının incelenmesi." Psikiyatri, Psikoloji, Psikofarmakoloji Dergisi, (3P) 4.
39. Utian, WH. (2005). Psychosocial and socioeconomic burden of vasomotor symptoms in menopause: a comprehensive review. Health and quality of life outcomes, 3(1):47. https://doi.org/10.1186/1477-7525-3-47
40. Yanikkerem, E., Koltan, SO., Tamay, AG., & Dikayak, Ş. (2012). Relationship between women's attitude towards menopause and quality of life. Climacteric, 15(6), 552-562. https://doi.org/10.3109/13697137.2011.637651
41. Zhao, G., Wang, L., Yan, R., & Dennerstein, L. (2000). Menopausal symptoms: experience of Chinese women. Climacteric, 3(2), 135-144.