Bir Araştırma Hastanesinde Çalışan Hemşirelerin D vitamini Hakkındaki Farkındalıklarının Değerlendirilmesi

Abstract

Giriş: D vitamini eksikliği çağın pandemisi olarak değerlendirilmekte ve kanser, hipertansiyon, astım, depresyon gibi birçok hastalıkla ilişkisi olduğu düşünülmektedir. NİCE ın rehberlerinde D vitamini eksikliğinin giderilmesinde en önemli basamağın sağlık profesyonellerinin D vitamin hakkındaki farkındalığının geliştirilmesi olduğunu vurgulamaktadır. Hemşireler hastalarla birebir çalışan ve hasta eğitiminde önemli yerleri olan sağlık profesyonelleri olması nedeniyle farkındalıklarının geliştirilmesi gerekmektedir.

Amaç: Bu çalışma bir eğitim ve araştırma hastanesinde çalışan hemşirelerin D vitamin hakkındaki farkındalıklarının değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır.

Gereç ve yöntem: Çalışma Ankaradaki bir eğitim ve araştırma hastanesinde çalışan 100 hemşire ile yürütülmüştür. Veriler genel bilgilerin ve D vitamini farkındalığını değerlendiren sorulardan oluşan veri toplama formu aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analizinde sayı ve yüzde, ortalama, ortanca, t testi ve Mann-Whitney U testi kullanılmıştır.

Bulgular: D vitamini düzeyine değerine bakılan hemşirelerden (n=62) %18,9 unun kanda 25-OH D düzeyine ( 0-10ng/ml arasında) göre D vitamini eksikliği olduğu belirlenmiştir. Hemşirelerin yarısından fazlasını de D vitamini yetersizliği ve eksikliği belirtileri ve risk grupları ile ilgili farkındalıklarının yetersiz olduğu saptanmıştır. Güneş kremi kullanan ve kullanmayan hemşirelerin kanda 25-OHD değerleri arasında istatistiksel olarak fark anlamlı bulunmamıştır (p˃0,05).

Sonuç: Hemşirelerde oldukça yüksek oranda D vitamini yetmezliği ve eksikliğine rastlanmıştır. Hemşirelerinde D vitamini yetersizliği belirtilerinin ve risk gruplarının değerlendirilmesi için farkındalıkların az olduğu görülmektedir

Keywords

• D vitamini,Farkındalık

References

1. KAYNAKÇA Andıran, N., Çelik, N., Akça, H., & Doğan, G. (2012). Vitamin D deficiency in children and adolescents. J Clin Res Pediatr Endocrinol, 4(1), 25-29.
2. Atli, T., Gullu, S., Uysal, A., & Erdogan, G. (2005). The prevalence of vitamin D deficiency and effects of ultraviolet light on vitamin D levels in elderly Turkish population. Archives of gerontology and geriatrics, 40(1), 53-60.
3. Bilinski, K. L., & Boyages, S. C. (2012). The rising cost of vitamin D testing in Australia: time to establish guidelines for testing. Med J Aust, 197(2), 90.
4. Bischoff-Ferrari, H. A., Dawson-Hughes, B., Staehelin, H. B., Orav, J. E., Stuck, A., Theiler, R., . . . Henschkowski, J. (2009). Fall prevention with supplemental and active forms of vitamin D: a meta-analysis of randomised controlled trials. Bmj, 339, b3692.
5. Briot, K., Audran, M., Cortet, B., Fardellone, P., Marcelli, C., Orcel, P., . . . Roux, C. (2009). Vitamin D: skeletal and extra skeletal effects; recommendations for good practice. Presse medicale (Paris, France: 1983), 38(1), 43-54.
6. Cranney, A., Horsley, T., O’Donnell, S., Weiler, H., Puil, L., Ooi, D., . . . Hanley, D. (2007). Effectiveness and safety of vitamin D in relation to bone health. Evid Rep Technol Assess (Full Rep), 158(1), 23-25.
7. Çataklı, T., Taşar, S., Oğulluk, M., & Dallar, B. Y. (2014). Bir hastaneye başvuran annelerin D vitamini hakkındaki bilgileri ve kullanma tutumları. Ege Tıp Dergisi, 53(3).
8. de Koning, L., Henne, D., Woods, P., Hemmelgarn, B. R., & Naugler, C. (2014). Sociodemographic correlates of 25-hydroxyvitamin D test utilization in Calgary, Alberta. BMC Health Serv Res, 14, 339. doi:10.1186/1472-6963-14-339

9. Durvasula, S., Kok, C., Sambrook, P. N., Cumming, R. G., Lord, S. R., March, L. M., . . . Cameron, I. D. (2010). Sunlight and health: attitudes of older people living in intermediate care facilities in southern Australia. Archives of gerontology and geriatrics, 51(3), e94-e99.
10. Forrest, K. Y., & Stuhldreher, W. L. (2011). Prevalence and correlates of vitamin D deficiency in US adults. Nutrition research, 31(1), 48-54.
11. Garland, C. F., Garland, F. C., Gorham, E. D., Lipkin, M., Newmark, H., Mohr, S. B., & Holick, M. F. (2006). The role of vitamin D in cancer prevention. American journal of public health, 96(2), 252-261.
12. Ginde, A. A., Sullivan, A. F., Mansbach, J. M., & Camargo, C. A. (2010). Vitamin D insufficiency in pregnant and nonpregnant women of childbearing age in the United States. American journal of obstetrics and gynecology, 202(5), 436. e431-436. e438.
13. Hollis, B. W., Johnson, D., Hulsey, T. C., Ebeling, M., & Wagner, C. L. (2011). Vitamin D supplementation during pregnancy: Double‐blind, randomized clinical trial of safety and effectiveness. Journal of bone and mineral research, 26(10), 2341-2357. Institute of Medicine Committee to Review Dietary Reference Intakes for Vitamin, D., & Calcium. (2011). The National Academies Collection: Reports funded by National Institutes of Health. In A. C. Ross, C. L. Taylor, A. L. Yaktine, & H. B. Del Valle (Eds.), Dietary Reference Intakes for Calcium and Vitamin D. Washington (DC): National Academies Press (US) National Academy of Sciences.
14. Karaoğlan, A. A. M. Z. B., Fatma, S. A. Y. G. K., & Dinçer, A. G. Osteoporoz, Eğitim Durumu ve Farkındalık Düzeyi Araştırma Sonuçları. Kılavuzu, M. S. (2009). Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği. Ankara, Tuna Matbaacılık, 8-11.
15. Kotta, S., Gadhvi, D., Jakeways, N., Saeed, M., Sohanpal, R., Hull, S., . . . Griffiths, C. (2015). "Test me and treat me"--attitudes to vitamin D deficiency and supplementation: a qualitative study. BMJ open, 5(7), e007401. doi:10.1136/bmjopen-2014-007401
16. Kunutsor, S. K., Apekey, T. A., & Steur, M. (2013). Vitamin D and risk of future hypertension: meta-analysis of 283,537 participants: Springer.
17. Kurt, E. E., Koçak, F. A., Erdem, H. R., Tuncay, F., & Kıranatlıoğlu, F. (2015). Kırsal Bölgede D Vitamini Farkındalığının Değerlendirilmesi: Kesitsel Bir Çalışma. Journal of Physical Medicine & Rehabilitation Sciences/Fiziksel Tup ve Rehabilitasyon Bilimleri Dergisi, 18(3).
18. Lips, P. (2007). Vitamin D status and nutrition in Europe and Asia. The Journal of steroid biochemistry and molecular biology, 103(3), 620-625.
19. Mansoor, S., Habib, A., Ghani, F., Fatmi, Z., Badruddin, S., Mansoor, S., . . . Jabbar, A. (2010). Prevalence and significance of vitamin D deficiency and insufficiency among apparently healthy adults. Clinical biochemistry, 43(18), 1431-1435.
20. Mellati, A. A., Sharifi, F., Faghihzade, S., Mousaviviri, S. A., Chiti, H., & Kazemi, S. A. N. (2015). Vitamin D status and its associations with components of metabolic syndrome in healthy children. Journal of Pediatric Endocrinology and Metabolism, 28(5-6), 641-648.
21. Mithal, A., Wahl, D., Bonjour, J.-P., Burckhardt, P., Dawson-Hughes, B., Eisman, J., . . . Morales-Torres, J. (2009). Global vitamin D status and determinants of hypovitaminosis D. Osteoporosis international, 20(11), 1807-1820.
22. Norval, M., & Wulf, H. C. (2009). Does chronic sunscreen use reduce vitamin D production to insufficient levels? British Journal of Dermatology, 161(4), 732-736.
23. Nowson, C. A., McGrath, J. J., Ebeling, P. R., Haikerwal, A., Daly, R. M., Sanders, K. M., . . . Mason, R. S. (2012). Vitamin D and health in adults in Australia and New Zealand: a position statement. Med J Aust, 196(11), 686-687.
24. Oren, Y., Shapira, Y., Agmon-Levin, N., Kivity, S., Zafrir, Y., Altman, A., . . . Shoenfeld, Y. (2010). Vitamin D insufficiency in a sunny environment: a demographic and seasonal analysis. IMAJ-Israel Medical Association Journal, 12(12), 751.
25. Orwoll, E., Nielson, C. M., Marshall, L. M., Lambert, L., Holton, K. F., Hoffman, A. R., . . . Cauley, J. A. (2009). Vitamin D deficiency in older men. The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, 94(4), 1214-1222.
26. Ozkan, B., Doneray, H., Karacan, M., Vançelik, S., Yıldırım, Z. K., Ozkan, A., . . . Aydın, K. (2009). Prevalence of vitamin D deficiency rickets in the eastern part of Turkey. European journal of pediatrics, 168(1), 95-100.
27. Pearce, S., & Cheetham, T. D. (2010). Diagnosis and management of vitamin D deficiency. Bmj, 340(jan11 1), b5664-b5664. Practice, A. C. o. O. (2011). ACOG Committee Opinion No. 495: Vitamin D: Screening and supplementation during pregnancy. Obstetrics and gynecology, 118(1), 197.
28. Ross, A. C., Manson, J. E., Abrams, S. A., Aloia, J. F., Brannon, P. M., Clinton, S. K., . . . Jones, G. (2011). The 2011 report on dietary reference intakes for calcium and vitamin D from the Institute of Medicine: what clinicians need to know. The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, 96(1), 53-58.
29. Uçar, F., Taşlıpınar, M. Y., Soydaş, A. Ö., & Özcan, N. (2012). Ankara etlik ihtisas eğitim ve araştırma hastanesine başvuran hastalarda 25-OH Vitamin D düzeyleri. Eur J Basic Med Sci, 2(1), 12-15.
30. VARKAL, M. A., YILDIZ, İ., SAYGILI, S., YILDIZ, M., KILIÇ, A., DARENDELİLER, F., . . . ÜNÜVAR, E. (2015). D VİTAMİNİ EKSİKLİĞİNDE RİSKLİ GRUPLARDAN BİRİ: SAĞLIK ÇALIŞANLARI. İstanbul Tıp Fakültesi Dergisi, 78(2), 41-45.
31. Wood, C. L., & Cheetham, T. D. (2015). Vitamin D: increasing supplement use among at-risk groups (NICE guideline PH56). Archives of disease in childhood-Education & practice edition, edpract-2015-308299.
32. Yener, M. (2007). Kas iskelet sistem ağrısı ile vitamin D düzeyleri arasındaki ilişkinin araştırılması. SDÜ Tıp Fakültesi Dergisi, 14(4).