Araştırma Görevlilerinde Ortoreksiya Nervoza ve Sosyal Görünüş Kaygısının Değerlendirilmesi

Ece Elif Öcal; Alaattin Ünsal; Zeynep Demirtaş; Gülsüm Öztürk Emiral; Didem Arslantas

Araştırma Görevlilerinde Ortoreksiya Nervoza ve Sosyal Görünüş Kaygısının Değerlendirilmesi

Abstract

Amaç: Çalışmada, araştırma görevlileri arasında ortoreksiya nervoza düzeyinin saptanması, ilişkili olduğu düşünülen bazı değişkenlerin incelenmesi ve sosyal görünüş kaygı düzeyinin değerlendirilmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Çalışma araştırma görevlilerinde yapılan kesitsel tipte bir araştırmadır. Çalışmada veri toplamak amacıyla hazırlanan anket form bireylerin bazı sosyodemografik özelliklerini, ortoreksiya ile ilişkili olabilecek bazı faktörler ile ilgili soruları, Ortoreksiya Nervoza Değerlendirme Ölçeği (ORTO-11) ve Sosyal Görünüş Kaygısı Ölçeği (SGKÖ) sorularını içermekteydi. Bulgular: Çalışma grubunu oluşturanların 102’si (%44.3) erkek, 128’i(%55.7) kadın olup, yaşları 24-50 arasında değişmekte olup ortalama 29.10±3.66 yıl idi. ORTO-11 Ölçeği’nden alınan toplam puanlar 15.0-41.0 arasında değişmekte olup, ortalama 28.23±4.70, ortancası 28 idi. Çalışma grubundakilerin 127’si (%55.2) düzenli yemek yeme alışkanlığı olmadığını, 170’i (%73.9) ise fast food tükettiğini bildirdi. Araştırma görevlilerin 132’si (%57.4) şu an ki kilosundan memnun olmamakla birlikte, 140’ının (%60.8) vücut kitle indeksi normal sınırlar içerisindeydi. Araştırma görevlileri ambalajlı gıda satın alırken, 25’i (%10.9) hiçbir ürün bilgisine dikkat etmediğini, dikkat edenlerin ise en çok (%54.0) son kullanma tarihine baktığını bildirdi. Çalışmada yapılan çoklu lineer regresyon analizine göre, yaş, tüketilen gıdanın organik olmasına özen gösterme, fast-food tüketme, her gün tartılma durumu ve şu anki kilosundan memnun olma durumu ON ile ilişkili değişkenlerdi. Sonuç: Araştırma görevlilerinin sağlıklı beslenmeye daha çok özen göstererek, sağlıklı, kaliteli ve daha uzun bir yaşam sürmeyi istedikleri düşünülürse gelecekte ortorektik eğilimin artması olasıdır. ON gelecekte önemli bir sağlık sorunu oluşturabileceği göz önüne alındığında bu konu üzerinde daha fazla araştırma yapılması ve daha geniş kapsamlı gruplarda çalışılmasının yararlı olacağı düşünüldü.

Keywords

ortoreksiya nervoza,, araştırma görevlisi,, sosyal görünüş kaygısı

References

1. Donini, L. M., Marsili, D., Graziani, M. P., Imbriale, M., & Cannella, C. (2005). Orthorexia nervosa: validation of a diagnosis questionnaire. Eating and Weight Disorders-Studies on Anorexia, Bulimia and Obesity, 10(2), e28-e32.
2. Fidan, T., Ertekin, V., Işikay, S., & Kırpınar, I. (2010). Prevalence of orthorexia among medical students in Erzurum, Turkey. Comprehensive psychiatry, 51(1), 49-54.
3. Fairburn, C. G., & Cooper, Z. (2011). Eating disorders, DSM–5 and clinical reality. The British journal of psychiatry, 198(1), 8-10.
4. Koven, N. S., & Abry, A. W. (2015). The clinical basis of orthorexia nervosa: emerging perspectives. Neuropsychiatric disease and treatment, 11, 385-394.
5. Donini, L. M., Marsili, D., Graziani, M. P., Imbriale, M., & Cannella, C. (2004). Orthorexia nervosa: a preliminary study with a proposal for diagnosis and an attempt to measure the dimension of the phenomenon. Eating and Weight Disorders-Studies on Anorexia, Bulimia and Obesity, 9(2), 151-157.
6. Ramacciotti, C. E., Perrone, P., Coli, E., Burgalassi, A., Conversano, C., Massimetti, G., & Dell’Osso, L. (2011). Orthorexia nervosa in the general population: a preliminary screening using a self-administered questionnaire (ORTO-15). Eating and Weight Disorders-Studies on Anorexia, Bulimia and Obesity, 16(2), e127-e130.
7. Asil, E., & Sürücüoğlu, M. S. (2015). Orthorexia nervosa in Turkish dietitians. Ecology of food and nutrition, 54(4), 303-313.
8. Bosi, A. T. B., Camur, D., & Güler, C. (2007). Prevalence of orthorexia nervosa in resident medical doctors in the faculty of medicine (Ankara, Turkey). Appetite, 49(3), 661-666.

9. Aksoydan, E., & Camci, N. (2009). Prevalence of orthorexia nervosa among Turkish performance artists. Eating and Weight Disorders-Studies on Anorexia, Bulimia and Obesity, 14(1), 33-37.
10. Segura-García, C., Papaianni, M. C., Caglioti, F., Procopio, L., Nisticò, C. G., Bombardiere, L., Ammendolia, A., Rizza, P., De Fazio, P. & Capranica, L. (2012). Orthorexia nervosa: a frequent eating disordered behavior in athletes. Eating and Weight Disorders-Studies on Anorexia, Bulimia and Obesity, 17(4), e226-e233.
11. Varga, M., Thege, B. K., Dukay-Szabó, S., Túry, F., & van Furth, E. F. (2014). When eating healthy is not healthy: orthorexia nervosa and its measurement with the ORTO-15 in Hungary. BMC psychiatry, 14(1), 59.
12. Barnes, M. A., & Caltabiano, M. L. (2017). The interrelationship between orthorexia nervosa, perfectionism, body image and attachment style. Eating and Weight Disorders-Studies on Anorexia, Bulimia and Obesity, 22(1), 177-184.
13. Eriksson, L., Baigi, A., Marklund, B., & Lindgren, E. C. (2008). Social physique anxiety and sociocultural attitudes toward appearance impact on orthorexia test in fitness participants. Scandinavian journal of medicine & science in sports, 18(3), 389-394.
14. Koven NS, Senbonmatsu R. (2013). A neuropsychological evaluation of orthorexia nervosa. Open Journal of Psychiatry, 3(02), 214-222.
15. Doğan, T. (2010). Sosyal Görünüş Kaygısı Ölçeği’nin (SGKÖ) Türkçe uyarlaması: geçerlik ve güvenirlik çalışması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 39(39), 151-159.
16. Levinson, C. A., Rodebaugh, T. L., White, E. K., Menatti, A. R., Weeks, J. W., Iacovino, J. M., & Warren, C. S. (2013). Social appearance anxiety, perfectionism, and fear of negative evaluation. Distinct or shared risk factors for social anxiety and eating disorders?. Appetite, 67, 125-133.
17. Claes, L., Hart, T. A., Smits, D., Van den Eynde, F., Mueller, A., & Mitchell, J. E. (2012). Validation of the social appearance anxiety scale in female eating disorder patients. European Eating Disorders Review, 20(5), 406-409.
18. Türkiye Cumhuriyeti Kalkınma Bakanlığı, (2013). İllerin Ve Bölgelerin Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik Sıralamasi Araştırması (SEGE-2011). Bölgesel Gelişme Ve Yapisal Uyum Genel Müdürlüğü, Ankara.
19. ŞENGÜL, R., & HOCAOĞLU, Ç. (2019). OrtoreksiyaNervoza nedir? Tanı ve tedavi yaklaşımları. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 14(2), 101-104.
20. Arusoğlu, G., Kabakçi, E., Köksal, G., & Merdol, T. K. (2008). Orthorexia Nervosa and Adaptation of ORTO-11 into Turkish. Turkish journal of psychiatry, 19(3).
21. Hart, T. A., Flora, D. B., Palyo, S. A., Fresco, D. M., Holle, C., & Heimberg, R. G. (2008). Development and examination of the social appearance anxiety scale. Assessment, 15(1), 48-59.
22. Durna, U. (2005). A tipi ve B tipi kişilik yapilari ve bu kişilik yapilarini etkileyen faktörlerle ilgili bir araştirma. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 19(1), 275-290.
23. Yıldız, S., Boz, İ. T., & Yıldırım, B. (2012). Kişilik Tipi İle Olumlu Sosyal Davraniş Arasindaki İlişki: Marmara Üniversitesi Öğrencileri Üzerinde Bir Araştirma. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 26(1), 215-233.
24. Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü, Sağlıklı Beslenme ve Hareketli Hayat Dairesi Başkanlığı. Fiziksel Aktivite, Yaş Gruplarında Fiziksel Aktivite, Yetişkinlerde Fiziksel Aktivite. [Erişim: https://hsgm.saglik.gov.tr/depo/birimler/saglikli-beslenme-hareketli-hayat-db/Fiziksel-Aktivite/yas-gruplarinda-fiziksel-aktivite/Yetiskinlerde-Fiziksel-Aktivite.pdf (Erişim Tarihi: 07.11.2019)
25. Tolonen, H., Wolf, H., Jakovljevic, D., & Kuulasmaa, K. (2002). Review of surveys for risk factors of major chronic diseases and comparability of the results. European Health Risk Monitoring (EHRM) Project.[text on the Internet]. Oslo.
26. Tomkins, S., Saburova, L., Kiryanov, N., Andreev, E., McKee, M., Shkolnikov, V., & Leon, D. A. (2007). Prevalence and socio‐economic distribution of hazardous patterns of alcohol drinking: study of alcohol consumption in men aged 25–54 years in Izhevsk, Russia. Addiction, 102(4), 544-553.
27. Ab Hamid, M. R., Azman, N. N., Said, N., & Rahman, A. N. A. (2018). Orthorexia nervosa and the quality of life among health sciences students in Universiti Teknologi MARA, Selangor. Environ Behav Proc J, 3(7), 121-126.
28. Sánchez, F. G., & Rial, B. R. (2005). Orthorexia nervosa. A new eating behavior disorder. Actas Esp Psiquiatr, 33(1), 66-68.
29. McComb, S. E., & Mills, J. S. (2019). Orthorexia nervosa: A review of psychosocial risk factors. Appetite, 140, 50-75.
30. Dell’Osso, L., Abelli, M., Carpita, B., Massimetti, G., Pini, S., Rivetti, L., Gorrasi, F., Tognetti, R., Ricca, V., & Carmassi, C. (2016). Orthorexia nervosa in a sample of Italian university population. Rivista di psichiatria, 51(5), 190-196.
31. Oberle, C. D., Samaghabadi, R. O., & Hughes, E. M. (2017). Orthorexia nervosa: Assessment and correlates with gender, BMI, and personality. Appetite, 108, 303-310.
32. Brytek-Matera, A. (2012). Orthorexia nervosa–an eating disorder, obsessive-compulsive disorder or disturbed eating habit. Archives of Psychiatry and psychotherapy, 1(1), 55-60.
33. Barthels, F., Meyer, F., & Pietrowsky, R. (2018). Orthorexic and restrained eating behaviour in vegans, vegetarians, and individuals on a diet. Eating and Weight Disorders-Studies on Anorexia, Bulimia and Obesity, 23(2), 159-166.
34. Arslantaş, H., Adana, F., Öğüt, S., Ayakdaş, D., & Korkmaz, A. (2017). Hemşirelik Öğrencilerinin Yeme Davranışları ve Ortoreksiya Nervoza (Sağlıklı Beslenme Takıntısı) İlişkisi: Kesitsel Bir Çalışma. Journal of Psychiatric Nursing/Psikiyatri Hemsireleri Dernegi, 8(3), 137-144.
35. Miller, L. M. S., & Cassady, D. L. (2015). The effects of nutrition knowledge on food label use. A review of the literature. Appetite, 92, 207-216.
36. Satia, J. A., Galanko, J. A., & Neuhouser, M. L. (2005). Food nutrition label use is associated with demographic, behavioral, and psychosocial factors and dietary intake among African Americans in North Carolina. Journal of the American Dietetic Association, 105(3), 392-402.
37. Güneş, F. E., Aktaç, Ş., & Korkmaz, B. (2014). Tüketicilerin Gıda Etiketlerine Yönelik Tutum ve Davranışları. Academic Food Journal/Akademik GIDA, 12(3), 30-37.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Clinical Sciences

Journal Section

Research Article

Authors

Ece Elif Öcal ^*
0000-0001-8977-6478
Türkiye

Alaattin Ünsal
0000-0001-8353-1605
Türkiye

Zeynep Demirtaş
0000-0002-0403-7199
Türkiye

Gülsüm Öztürk Emiral
0000-0001-8781-4127
Türkiye

Didem Arslantas
0000-0002-5263-3710
Türkiye

Publication Date

September 10, 2020

Submission Date

January 29, 2020

Acceptance Date

July 7, 2020

Published in Issue

Year 2020 Volume: 5 Number: 2

IZ

https://izlik.org/JA36WL48DS

Cite

RIS / Bibtex

APA

Öcal, E. E., Ünsal, A., Demirtaş, Z., Öztürk Emiral, G., & Arslantas, D. (2020). Araştırma Görevlilerinde Ortoreksiya Nervoza ve Sosyal Görünüş Kaygısının Değerlendirilmesi. Instıtute of Health Sciences Journal, 5(2), 49-59. https://izlik.org/JA36WL48DS

AMA

1.Öcal EE, Ünsal A, Demirtaş Z, Öztürk Emiral G, Arslantas D. Araştırma Görevlilerinde Ortoreksiya Nervoza ve Sosyal Görünüş Kaygısının Değerlendirilmesi. J Cumhuriyet Univ Health Sci Inst. 2020;5(2):49-59. https://izlik.org/JA36WL48DS

Chicago

Öcal, Ece Elif, Alaattin Ünsal, Zeynep Demirtaş, Gülsüm Öztürk Emiral, and Didem Arslantas. 2020. “Araştırma Görevlilerinde Ortoreksiya Nervoza Ve Sosyal Görünüş Kaygısının Değerlendirilmesi”. Instıtute of Health Sciences Journal 5 (2): 49-59. https://izlik.org/JA36WL48DS.

EndNote

Öcal EE, Ünsal A, Demirtaş Z, Öztürk Emiral G, Arslantas D (September 1, 2020) Araştırma Görevlilerinde Ortoreksiya Nervoza ve Sosyal Görünüş Kaygısının Değerlendirilmesi. Instıtute of Health Sciences Journal 5 2 49–59.

IEEE

[1]E. E. Öcal, A. Ünsal, Z. Demirtaş, G. Öztürk Emiral, and D. Arslantas, “Araştırma Görevlilerinde Ortoreksiya Nervoza ve Sosyal Görünüş Kaygısının Değerlendirilmesi”, J Cumhuriyet Univ Health Sci Inst, vol. 5, no. 2, pp. 49–59, Sept. 2020, [Online]. Available: https://izlik.org/JA36WL48DS

ISNAD

Öcal, Ece Elif - Ünsal, Alaattin - Demirtaş, Zeynep - Öztürk Emiral, Gülsüm - Arslantas, Didem. “Araştırma Görevlilerinde Ortoreksiya Nervoza Ve Sosyal Görünüş Kaygısının Değerlendirilmesi”. Instıtute of Health Sciences Journal 5/2 (September 1, 2020): 49-59. https://izlik.org/JA36WL48DS.

JAMA

1.Öcal EE, Ünsal A, Demirtaş Z, Öztürk Emiral G, Arslantas D. Araştırma Görevlilerinde Ortoreksiya Nervoza ve Sosyal Görünüş Kaygısının Değerlendirilmesi. J Cumhuriyet Univ Health Sci Inst. 2020;5:49–59.

MLA

Öcal, Ece Elif, et al. “Araştırma Görevlilerinde Ortoreksiya Nervoza Ve Sosyal Görünüş Kaygısının Değerlendirilmesi”. Instıtute of Health Sciences Journal, vol. 5, no. 2, Sept. 2020, pp. 49-59, https://izlik.org/JA36WL48DS.

Vancouver

1.Ece Elif Öcal, Alaattin Ünsal, Zeynep Demirtaş, Gülsüm Öztürk Emiral, Didem Arslantas. Araştırma Görevlilerinde Ortoreksiya Nervoza ve Sosyal Görünüş Kaygısının Değerlendirilmesi. J Cumhuriyet Univ Health Sci Inst [Internet]. 2020 Sep. 1;5(2):49-5. Available from: https://izlik.org/JA36WL48DS