Postoperative Nausea Vomiting Risk Factors and Prevention Initiatives in Breast Cancer Patients

Abstract

Meme Kanserli Hastalarda Ameliyat Sonrası Bulantı Kusma Risk Faktörleri ve Önleme Girişimleri

Abstract

Kadınlar arasında tanı konulan her dört kanser türünden biri meme kanseridir. Tedavisinde kemoterapi, radyoterapi, hormonoterapi ve cerrahi tedaviler yer almaktadır. Kanserli hastalarda hem hastalığın doğal seyrine hem cerrahiye hem de antineoplastik tedavilere bağlı olarak görülen postoperatif bulantı ve kusma (POBK), özellikle kanser cerrahisi geçiren kadınlar için cerrahi sonrası en sık karşılaşılan ve en rahatsız edici komplikasyonlardan biridir. Meme kanseri cerrahisi sonrası bulantı kusma insidansı %40-70 gibi oranlarda bildirilmiştir. POBK risk faktörlerinin değerlendirilmesinde bazı modeller kullanılmaktadır. Bunlardan biri Apfel ve ark., tarafından geliştirilen 4 bağımsız risk faktörü skorlamasıdır. Bu skorlamaya göre risk faktörleri; kadın cinsiyet, sigara içmeme, ameliyat sonrası bulantı kusma veya taşıt tutma öyküsü ve postoperatif opioid kullanımıdır. Bulantı ve kusma ameliyat sonrası hastaların yaşamak istemedikleri problemler arasında yer almakta ve hasta üzerine birçok olumsuz etkileri bulunmaktadır. Ameliyat sonrası bulantı ve kusmanın; aspirasyon riski, yara açılması riski, dehidratasyon, sıvı elektrolit dengesizlikleri, hastanede kalış süresinin uzaması, taburculuk sonrası tekrar hastaneye yatma gibi ciddi olumsuz etkileri bulunmaktadır. Bu nedenlerden dolayı, POBK'yı mümkün olduğunca etkili bir şekilde önlemek ve tedavi etmek önemlidir. Bunu başarmak için öncelikle hastanın POBK risk faktörlerini belirlemek, POBK'yı önlemede etkili farmokolojik ve farmakolojik olmayan önlemleri almak ve POBK'nın yönetiminde sistematik ve kanıta dayalı yaklaşımların yürütülmesi gerekmektedir.

Keywords

• Meme Kanseri Cerrahisi
• Bulantı Kusma
• Risk Faktörleri
• Bulantı Kusma Yönetimi

References

1. American Cancer Association (ACA, 2019). Alternative and Complementary Methods for Cancer Management. Available from: http://www.cancer.org/Treatment/TreatmentsandSideEffects/ComplementaryandAlternative Medicine/complementary-and-alternative-methods-forcancer-management, Accessed: 3 March.
2. American Cancer Society (ACS, 2019). Breast cancer facts and figures. Available from: http://www.cancer.org/Cancer/BreastCancer/DetailedGuide/breast-cancer-key-statistics. Accessed: 3 March.
3. Apfel C, Kranke P, Eberhart L, Roos A, Roewer N. (2002). Comparison of predictor models for postoperative nausea and vomiting. Br J Anaesth 88:234–40. DOI: 10,1093 / BJA / 88.2.234
4. ASPAN’S (2006). Evidence-Based Clinical Practice Guideline for the Prevention and/or Management of PONV/PDNV. Journal of PeriAnesthesia Nursing 21(4):230-50. DOI: 10.1016 / j.jopan.2006.06.003
5. Awad, I. T., & Chung, F. ( 2006). Factors affecting recovery and discharge following ambulatory surgery. Canadian Journal of Anesthesia 53(9), 858-72. DOI: 10.1007 / BF03022828
6. Bulak, H .(1999). Meme Kanserinin Cerrahi Tedavisi. Turkiye Klinikleri Journal of Medical Sciences 19(6), 352-7
7. Dündar PE, Ozmen D, Ozturk B, Haspolat G, Akyildiz F, Coban S, Cakiroglu G. (2006). The knowledge and attitudes of breast self-examination and mammography in a group of women in a rural area in western Turkey. BMC Cancer 6:43. DOI: 10.1186 / 1471-2407-6-43
8. Erdoğan, Z., Yavuz, D.E. (2014). Kanserli hastaların bakım vericilerinde yaşam kalitesi. Arşiv Kaynak Tarama Dergisi 23(4):726-36. https://doi.org/10.17827/aktd.72741

9. Ernst, E., & Pittler, M. H. (2000). Efficacy of ginger for nausea and vomiting: a systematic review of randomized clinical trials. British journal of anaesthesia 84(3), 367-71. DOI: 10,1093 / oxfordjournals.bja.a013442
10. Fetzer S. (2008). Putting a stop to postop nausea and vomiting. American Nurse Today. Available from: http://www.americannursetoday.com/putting-a-stop-to-postop-nauseaand-vomiting.Accessed: 3 March 2019
11. Foxon SB, Lattimer JG, Felder B. (2011). Breast cancer. In: Cancer nursing: principles and practice.7th eds. Eds. Yarbro HC, Wujcik D, Gobel HB Sudbury, Jones and Bartlett Publishers.:395-403.
12. Genç, F., & Tan, M. (2015). The effect of acupressure application on chemotherapy-induced nausea, vomiting, and anxiety in patients with breast cancer. Palliative and Supportive Care 13(02), 275-84. DOI: 10,1017 / S1478951514000248
13. Golembiewski JA, O'Brien D. (2002). A systematic approach to the management of postoperative nausea and vomiting. J Perianesth Nurs 17(6):364-76. DOI: 10,1053 / jpan.2002.36596
14. Hodge, N. S., McCarthy, M. S., & Pierce, R. M. (2014). A prospective randomized study of the effectiveness of aromatherapy for relief of postoperative nausea and vomiting. Journal of PeriAnesthesia Nursing 29(1), 5-11. DOI: 10.1016 / j.jopan.2012.12.004
15. Kabalak AA, Öztürk H, Çağıl H. (2013). Yaşam sonu bakım organizasyonu; Palyatif Bakım. Yoğun Bakım Dergisi 11(2):56-70
16. Karayurt O, Ozmen D, Cetinkaya A. (2008). Awareness of breast cancer risk factors and practice of breast self examination among high school students in turkey. BMC Public Health 8:359. DOI: 10.1186 / 1471-2458-8-359.
17. Koivuranta, M., Läärä, E., Snåre, L., & Alahuhta, S. (1997). A survey of postoperative nausea and vomiting. Anaesthesia 52(5), 443-49. DOI: 10.1111 / j.1365-2044.1997.117-az0113.x
18. McCracken G, Houston P, Lefebvre G. (2008). Guideline for the management of postoperative nausea and vomiting. J Obstet Gynaecol Can. 30(7):600–7. DOI: 10.1016 / s1701-2163 (16) 32895-X
19. Merritt, B. A., Okyere, C. P., & Jasinski, D. M. (2002). Isopropyl alcohol inhalation: alternative treatment of postoperative nausea and vomiting. Nursing research 51(2), 125-28. DOI: 10,1097 / 00006199-200203000-00009
20. Molassiotis, A., Yung, H. P., Yam, B. M., Chan, F. Y., & Mok, T. (2002). The effectiveness of progressive muscle relaxation training in managing chemotherapy-induced nausea and vomiting in Chinese breast cancer patients: a randomised controlled trial. Supportive Care in Cancer 10(3), 237-46. 10.1007 / s00520-001-0329-9
21. Monti, S., & Pokorny, M. (2000). Preop fluid bolus reduces risk of post op nausea and vomiting: a pilot study. Internet J Adv Nurs Pract 4(2).1-5. DOI:10.5580/d2e
22. Oddby‐Muhrbeck, E., Eksborg, S., Helander, A., Bjellerup, P., Lindahl, S., & Lönnqvist, P. (2005). Blood‐borne factors possibly associated with post‐operative nausea and vomiting: an explorative study in women after breast cancer surgery. Acta anaesthesiologica scandinavica 49(9), 1346-54. https://doi.org/10.1111/j.1399-6576.2005.00836.x
23. Odom-Forren, J., & Moser, D. K. (2005). Postdischarge nausea and vomiting: A review of current literature. Ambulatory Surgery 12(2), 99-105. doi:10.1016/j.ambsur.2005.08.003
24. OECD. (2017). d. S. E. Socıety at a glance. Organızatıon for economıc. Available from: https://www.oecd-ilibrary.org/docserver/health_glance-2017 en.pdf ?expires = 1578601089&id=id&accname=guest&checksum=ED35DB2829350E432ABE592529A8506A. Accessed: 8 January 2020
25. Öbrink E, Eksborg S, Lönnqvist PA, Oddby- Muhrbeck E, Jakobsson JG. (2015). Preoperative platelet count and volume could not help predict PONV in women undergoing breast cancer surgery: A prospective cohort study. Int J Surg 16(18):128-31. DOI: 10.1016 / j.ijsu.2015.03.006
26. Özdemir, S., Dinçbaş, F. Ö., Atkovar, G., Özbek, Ö., Özmen, M. (2011). Radyoterapi uygulanan kanser hastalarının psikososyal özellikleri ve radyasyon onkoloğundan beklentileri. Türk Onkoloji Dergisi 26(1):12-7. doi: 10.5505/tjoncol.2011.538
27. Pan, P. H., Lee, S. C., & Harris, L. C. (2008). Antiemetic prophylaxis for postdischarge nausea and vomiting and impact on functional quality of living during recovery in patients with high emetic risks: a prospective, randomized, double-blind comparison of two prophylactic antiemetic regimens. Anesthesia & Analgesia 107(2), 429-38. DOI: 10.1213 / ane.0b013e318172f992
28. Sinclair, D. R., Chung, F., & Mezei, G. (1999). Can postoperative nausea and vomiting be predicted?. Anesthesiology: The Journal of the American Society of Anesthesiologists 91(1), 109-18. DOI: 10,1097 / 00000542-199907000-00018
29. Shin, Y. H., Im Kim, T., Shin, M. S., & Juon, H. S. (2004). Effect of acupressure on nausea and vomiting during chemotherapy cycle for Korean postoperative stomach cancer patients. Cancer nursing 27(4), 267-74. DOI: 10,1097 / 00002820-200407000-00002
30. T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Kanser Daire Başkanlığı. Türkiye Kanser İstatistikleri (TKİ). (2017). Ankara. Available from: http://kanser.gov.tr/Dosya/ca_istatistik/2014-RAPOR._uzun.pdf. Accessed: 8 January 2020
31. Tipton JM, McDaniel RW, Barbour L, Johnston MP, Kayne M, LeRoy P, Ripple ML. (2007). Putting evidence into practice: evidence-based interventions to prevent, manage, and treat chemotherapy-induced nausea and vomiting. Clin J Oncol Nurs 11(1):69-78. DOI: 10,1188 / 07.CJON.69-78
32. Usta Yeşilbalkan Ö, Akyol A, Çetinkaya Y, Altın T, Ünlü D. (2005). Kemoterapi tedavisi alan hastaların tedaviye bağlı yaşadıkları semptomlar ve yaşam kalitesine olan etkisinin incelenmesi. Ege Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi 21:13-31.
33. Usta Yeşilbalkan Ö, Karadakovan A, Göker E. (2009). The effectiveness of nursing education as an intervention to decrease fatigue in Turkish patients receiving chemotherapy. Oncology Nursing Forum 36:215-22. DOI: 10.1188/09.onf.e215-e222
34. White, P. F., O'hara, J. F., Roberson, C. R., Wender, R. H., & Candiotti, K. A. (2008). The impact of current antiemetic practices on patient outcomes: a prospective study on high-risk patients. Anesthesia & Analgesia 107(2), 452-58. DOI: 10,1213 / ane.0b013e31817b842c
35. Wesmiller, S. W., Bender, C. M., Conley, Y. P., Bovbjerg, D. H., Ahrendt, G., Bonaventura, M., et al. (2017). A prospective study of nausea and vomiting after breast cancer surgery. Journal of PeriAnesthesia Nursing 32(3),169-76. DOI: 10.1016 / j.jopan.2015.12.009