Tarihi antik döneme kadar uzanan Umurbey, bu dönemlerde Perkut/ Perkote olarak bilinmekteydi. Osmanlı hâkimiyet döneminde Biga sancağının Lâpseki kazasına bağlı bir nahiye idi. Önemli bir güzergâhta yer alan şehir, özellikle Rumeli’ye geçiş noktasındaki Lâpseki’ye yakınlığından dolayı hareketli bir geçmişe de sahipti. Osmanlı Devleti döneminde Çatal-bergos, Bergos, Burgaz gibi isimlerle de anılan bu yerleşim, günümüzde Lâpseki’ye bağlı bir belde niteliğinde Umurbey ismiyle anılmaktadır. Osmanlı Devleti’nde vakıfların insan hayatına olan olumlu etkileri dini, iktisadi, sosyal, kültürel, eğitim, bayındırlık vs. birçok alanda kendini göstermiş, bu sayede insanların refah seviyeleri de yükselmiştir. Osmanlı idaresinin Çatal-bergos ve çevresinde görülmesinden sonra vakıflar, Sultan I. Murad Hüdavendigar döneminde daha da gelişmiştir. Tahrir defterlerinden elde edilen bilgiler Çatal-bergos vakıflarının çeşitlenerek arttığı yönündedir. Selatin, evlatlık, para vakıflarının görüldüğü şehirde bu çalışma ile söz konusu vakıfların gelir-gider durumları, şartları, çalışanları vb. veriler üzerinde durulacaktır. Osmanlı dönemi vakıf çalışmalarına ve söz konusu şehrin tarihine bir katkı sağlanması çalışmanın gayesini oluşturmaktadır.
The history of Umurbey, whose origins date back to antiquity when it was known as Perkut/Perkote, reflects a rich and dynamic past.. During the Ottoman period, it was a nahiye (subdistrict) of Lapseki district of Biga Sanjak. Located on an important route, the city had a lively past, especially due to its proximity to Lâpseki at the transition point to Rumelia, the settlement maintained historical significance and mobility throughout the centuries. The waqfs (endowments) of the Ottoman Empire had profound positive effects on many aspects of social life—including religion, economy, education, culture, public works, and social welfare, contributing significantly to the improvement of societal well-being. Following the incorporation of Çatal-Bergos and its environs into Ottoman administration, the establishment and diversification of waqfs accelerated, particularly during the reign of Sultan Murad I (Hüdavendigar). Data obtained from tahrir registers indicate a notable increase in both the number and types of waqfs, including imperial (selatin), family (evlatlık), and cash waqfs (para vakfı). This study focuses on examining these waqfs in terms of their revenues and expenditures, endowment conditions, and administrative personnel. The main purpose of the research is to contribute to both the historical scholarship on Ottoman waqfs and the local history of Umurbey (Çatal-Bergos).