<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD v1.4 20241031//EN"
        "https://jats.nlm.nih.gov/publishing/1.4/JATS-journalpublishing1-4.dtd">
<article  article-type="reviewer-report"        dtd-version="1.4">
            <front>

                <journal-meta>
                                    <journal-id></journal-id>
            <journal-title-group>
                                                                                    <journal-title>Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi</journal-title>
            </journal-title-group>
                                        <issn pub-type="epub">1304-8899</issn>
                                                                                            <publisher>
                    <publisher-name>Çukurova Üniversitesi</publisher-name>
                </publisher>
                    </journal-meta>
                <article-meta>
                                        <article-id pub-id-type="doi">10.35379/cusosbil.1644046</article-id>
                                                                <article-categories>
                                            <subj-group  xml:lang="en">
                                                            <subject>Language Studies (Other)</subject>
                                                    </subj-group>
                                            <subj-group  xml:lang="tr">
                                                            <subject>Dil Çalışmaları (Diğer)</subject>
                                                    </subj-group>
                                    </article-categories>
                                                                                                                                                        <title-group>
                                                                                                                                                                                                <article-title>VAN KÜRESİNLİ AĞZINDAN DERLEME SÖZLÜĞÜ’NE KATKILAR</article-title>
                                                                                                                                                                                                <trans-title-group xml:lang="en">
                                    <trans-title>CONTRIBUTIONS FROM THE VAN KURESINLI DIALECT TO THE COMPILATION DICTIONARY</trans-title>
                                </trans-title-group>
                                                                                                    </title-group>
            
                                                    <contrib-group content-type="authors">
                                                                        <contrib contrib-type="author">
                                                                    <contrib-id contrib-id-type="orcid">
                                        https://orcid.org/0000-0001-8787-2319</contrib-id>
                                                                <name>
                                    <surname>Akman</surname>
                                    <given-names>Hami</given-names>
                                </name>
                                                                    <aff>VAN YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ</aff>
                                                            </contrib>
                                                                                </contrib-group>
                        
                                        <pub-date pub-type="pub" iso-8601-date="20260409">
                    <day>04</day>
                    <month>09</month>
                    <year>2026</year>
                </pub-date>
                                        <volume>35</volume>
                                                            
                        <history>
                                    <date date-type="received" iso-8601-date="20250220">
                        <day>02</day>
                        <month>20</month>
                        <year>2025</year>
                    </date>
                                                    <date date-type="accepted" iso-8601-date="20250609">
                        <day>06</day>
                        <month>09</month>
                        <year>2025</year>
                    </date>
                            </history>
                                        <permissions>
                    <copyright-statement>Copyright © 2013, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi</copyright-statement>
                    <copyright-year>2013</copyright-year>
                    <copyright-holder>Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi</copyright-holder>
                </permissions>
            
                                                                                                                                                <abstract><p>Anadolu ağızlarındaki Türkçe ya da Türkçeleşmiş kelimeleri içeren Derleme Sözlüğü 1932 yılında başlayıp belli aralıklarla 1959 yılına kadar süren derlemelere dayanır. Bu sözlüğe günümüzde bölge ağızları üzerinde çalışan araştırmacılar tarafından katkılar devam etmektedir. Ağızlar bir dil için kelime hazinesi konumundadır. Bugün hâlâ keşfedilmeyi bekleyen çok fazla kelime ya da kelime grubu ağızlarda yaşamaktadır. Bu çalışmada Van Küresinli ağzında yer alan ve Derleme Sözlüğü’ne katkı sağlayacak bazı kelime ve kelime grupları tespit edilmiştir. Bu ağızda özellikle Kürtçeden alınan kelimeler öne çıkmaktadır. Van Küresinli ağzı hem Kürtçe kanalıyla hem de yöre halkının uzun süre İran’da bir yaşaması nedeniyle Farsçadan birçok kelime almıştır (cüvve, şılle vs.). Çalışmada Farsça olan kelimeler yer yer açıklanmıştır. Sadece Farsça ve Kürtçeden değil Arapçadan da (mecmeyi, ḳıyresız) bazı kelimelere rastlanmaktadır. Van Küresinli ağzında özellikle hayvan, bitki ve eşya isimlerindeki çeşitlilik dikkat çekicidir. Bu bağlamda hayvan isimlerinden martı için güleğen, uğur böceği için osmanbalası tabirleri oldukça dikkat çekicidir. Çalışmada tespit edilen kelimeler ve kelime grupları, Derleme Sözlüğü’nde Bulunmayanlar, Derleme Sözlüğü’nde Van Kaydıyla Yer Almayanlar, Derleme Sözlüğü’nde Farklı Anlam ya da Şekillerle Yer Alanlar üst başlıklarıyla ele alınmıştır. Bu başlıklar daha sonra alt başlıklarla detaylandırılmıştır.</p></abstract>
                                                                                                                                    <trans-abstract xml:lang="en">
                            <p>The Compilation Dictionary, which includes Turkish or Turkified words from Anatolian dialects, is based on compilations that started in 1932 and continued at certain intervals until 1959. Researchers working on regional dialects still contribute to this dictionary today. Dialects are a vocabulary treasure for a language. Today, there are still many words or word groups waiting to be discovered in dialects. In this study, some words and expressions from Van Küresinli dialect that can contribute to the Compilation Dictionary have been identified. In this dialect, words borrowed especially from Kurdish come to the fore. Due to both the influence of Kurdish and the long-term residence of the local people in Iran, the Van Küresinli dialect has also incorporated many Persian words (such as cüvve, şılle, etc.). In the study, Persian words are explained from briefly. There are some words not only from Persian and Kurdish but also from Arabic (mecmeyi, ḳıyresız). The diversity of animal, plants and object names in the Van Küresinli dialect is particularly striking. In this context, the terms güleğen for seagull and osmanbalası for ladybug are quite remarkable. The words and expressions identified in the study are categorized under the headings of &quot;Not Found in the Compilation Dictionary&quot;, &quot;Not Included with the Van Entry in the Compilation Dictionary&quot;, and &quot;Present with Different Meanings or Forms in the Compilation Dictionary. These categories are then detailed under subheadings.</p></trans-abstract>
                                                            
            
                                                                                                                    <kwd-group>
                                                    <kwd>Derleme Sözlüğü</kwd>
                                                    <kwd>  Van Küresinli ağzı</kwd>
                                                    <kwd>  Farsça</kwd>
                                                    <kwd>  Kürtçe</kwd>
                                            </kwd-group>
                                                        
                                                                                                                                    <kwd-group xml:lang="en">
                                                    <kwd>Compilation Dictionary</kwd>
                                                    <kwd>  Van Küresinli Dialect</kwd>
                                                    <kwd>  Persian</kwd>
                                                    <kwd>  Kurdish</kwd>
                                            </kwd-group>
                                                                                                            </article-meta>
    </front>
    <back>
                            <ref-list>
                                    <ref id="ref1">
                        <label>1</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Akman, H. (2023a). Van Küresin ağzında organ isimleriyle kurulan deyimler, Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(1), 150-169. https://doi.org/10.53586/susbid.1261481</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref2">
                        <label>2</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Akman, H. (2023b). Van Küresin ağzında kargış ve alkış örnekleri, Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16(2), 261-276, 10.46790/erzisosbil.1337497</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref3">
                        <label>3</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Akman, H. (2023c). Deyimler özelinde Van ağzındaki Azerbaycan Türkçesi izleri, Asya Studies, 7(26), 187-206, https://doi.org/10.31455/asya.1393002</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref4">
                        <label>4</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Akman, H. (2024a). Van ağzı deyimleri, Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23(2), 479-499, https://doi.org/10.21547/jss.1395180</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref5">
                        <label>5</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Akman, H. (2024b). Van Küresinli ağzı ile Türkmen Türkçesinde kullanılan ortak deyimler, Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 62, 391-406, DOİ:10.30794/pausbed.1399649</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref6">
                        <label>6</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Altaylı, S. (2018). Azerbaycan Türkçesi sözlüğü. Türk Dil Kurumu Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref7">
                        <label>7</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Arat, R. (1991). Kutadgu Bilig. Türk Dil Kurumu Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref8">
                        <label>8</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Bulak, Ş. (2017). Van Küresin ağzında atasözleri, Siirt Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(8), 51-78.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref9">
                        <label>9</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Devellioğlu, F. (2010). Osmanlıca-Türkçe ansiklopedik lûgat. Aydın Kitabevi Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref10">
                        <label>10</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Eratalay, S. (2021). Horasan’dan Küresin’e bir sözcüğün izinde, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (Özel Sayı), 611-628.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref11">
                        <label>11</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">İzoli, D. (1992). Feheng, Kurdi-Tırki Tırki-Kırdi. Deng Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref12">
                        <label>12</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Karahan, L. (2022). Anadolu ağızları sınıflandırılması. Türk Dil Kurumu Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref13">
                        <label>13</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Korkmaz, Z. (2017). Türkiye Türkçesi grameri-şekil bilgisi. Türk Dil Kurumu Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref14">
                        <label>14</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Küçük, S. (1994). Bâkî divânı. Türk Dil Kurumu Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref15">
                        <label>15</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Levendoğlu, M. F. (2006). Küresinliler örneğinde kültürel kimlik (Küresinliler’in sosyo-kültürel yapısı). (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref16">
                        <label>16</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Nişanyan, S. (2018). Nişanyan sözlük (çağdaş Türkçenin etimolojisi. Liber Plus Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref17">
                        <label>17</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Özmeral, S. (2023). Bir sözlü tarih çalışması olarak Küresinlilerin İran’dan Van’a göçü, Vankulu Sosyal Araştırmalar Dergisi, 12, 87-99.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref18">
                        <label>18</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Özok, G. (2024). Van ağzında kullanılan ikilemeler üzerine bir değerlendirme, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 3, 577-592, DOI: 10.17494/ogusbd.1498231.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref19">
                        <label>19</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Paşa, Y. Z. (1978). Kürtçe-Türkçe sözlük. (Yeniden Düzenleyen: M. E. Bozarslan). Çıra Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref20">
                        <label>20</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Sarıca, B. (2014). Van Ağzı. Yılmaz Önay ve Davut Tatlı (Ö. Yılmaz ve D. Tatlı Ed.). Van 2014 Kültür ve Turizm 
Envamteri-3- halk kültürü ı (dil ve anlatım- halk edebiyatı - müzik kültürü), (25-40). Gündoğu Ofset.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref21">
                        <label>21</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Şükûn, Z. (1944). Farsça-Türkçe lûgat, gencine-i güftar, ferheng-i Ziya. Maarif Matbaası.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref22">
                        <label>22</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Timurtaş, F. K. (2012). Eski Türkiye Türkçesi. Kapı Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref23">
                        <label>23</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Türk Dil Kurumu, (2019). Derleme sözlüğü. Türk Dil Kurumu Yayınları/https://sozluk.gov.tr/.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref24">
                        <label>24</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">DERLEME YAPILAN KAYNAK KİŞİLER</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref25">
                        <label>25</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">K: 1- İsmet Akman, ilkokul mezunu, 85 yaşında, Van-Merkez.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref26">
                        <label>26</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">K: 2- Mehmet Baştürk, okur yazar değil, Kasımoğlu Köyü.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref27">
                        <label>27</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">K: 3- Fulya Baştürk, ilkokul mezunu, 35 yaşında, Van-Merkez.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref28">
                        <label>28</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">K: 4- Halil Kızıldeniz, ilkokul mezunu, 60 yaşında, Köprüler Köyü.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref29">
                        <label>29</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">K: 5- Sadi Özmeral, doktora mezunu, 36 yaşında, Van-Merkez.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref30">
                        <label>30</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">K: 6- Zafer Baştürk, lise mezunu, Van Merkez.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref31">
                        <label>31</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">K: 7- Kezban Demiray, okur yazar değil, 58 yaşında, Köprüler Köyü.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref32">
                        <label>32</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">K: 8- Güneş Akman, 58 yaşında, okur yazar değil, Van-Merkez.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref33">
                        <label>33</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">K: 9- Halit Akman, ilkokul mezunu, 58 yaşında, Van-Merkez.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref34">
                        <label>34</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">K: 10- Memo Tunçay, 84 yaşında, okur yazar değil, Köprüler Köyü.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref35">
                        <label>35</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">K: 11- Kenan Demiray, lise mezunu, 37 yaşında, Köprüler Köyü.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref36">
                        <label>36</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">K: 12-Yüzgül Tarhan, 48 yaşında, ilkokul mezunu, Köprüler Köyü.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref37">
                        <label>37</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">K: 13- Celalettin Tunçay, 59 yaşında, ilkokul mezunu, Köprüler Köyü.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref38">
                        <label>38</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">K: 14- Zahir Aydemir, okur yazar değil, 82 yaşında, Köprüler Köyü.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref39">
                        <label>39</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">K: 15- Necla Akman, 64 yaşında, okur yazar değil, Edremit.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref40">
                        <label>40</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">K: 16- Vahide Tunçay, 58 yaşında, okur yazar değil, Köprüler Köyü.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref41">
                        <label>41</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">K: 17- Müzeyyen Göl, 80 yaşında, okur yazar değil, Van-Merkez.</mixed-citation>
                    </ref>
                            </ref-list>
                    </back>
    </article>
