İki Dilli Öğrencilerin Ana Dil Eğitiminde Kültür Aktarım Aracı Olarak Masallar: İsveç Örneği

Öz

Halk masallarının dilin inceliklerini ve kültürel kodlarını basit ama işlevsel bir biçimde içerdiği gerçeğinden yola çıkarak, İsveç'te yaşayan ve ana dili Türkçe olan iki dilli çocuklarla 4 hafta, 320 dakikalık bir masal etkinliği gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmanın amacı öğrencilerin dil gelişimlerini değerlendirerek masallara ilişkin farkındalıklarını ve kültürel değerlerin aktarılmasındaki masalın işlevini ortaya koymaktır. Bu araştırma yöntemi nitel araştırma yöntemlerinden biri olan betimsel bir çalışma olarak tasarlanmıştır. Araştırma sürecinde örneklem olarak "Anadolu Masallarıyla Türkçe Konuşuyoruz" etkinliğine katılan 8-13 yaş aralığındaki yirmi öğrenciyle görüşme yapılmıştır. Nitel yöntem çerçevesinde odak gruptaki öğrencilerin konuya ilişkin görüşleri alınmıştır. Veri toplama aracı olarak etkinliğin başında ve sonunda açık uçlu soruların yer aldığı anket formu uygulanmıştır. Verilen cevaplara dayalı olarak analiz ve çıkarımlar yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• iki dillilik
• kültür
• masal
• Türkçe öğretimi
• İsveç

Folk Tales as a Tool of Cultural Transmission in Native Linguistic Development of Bilingual Students: The Case of Sweden

Abstract

Based on the fact that folk tales contain the subtleties and cultural codes of the language in a simple but functional way, a 4-week, 320-minute fairy tale activity was held with bilingual children living in Sweden whose native language is Turkish. The purpose of this study is to emphasize students' awareness of tales and their importance in transferring cultural values by evaluating their language development. This research method was designed as a descriptive study, one of the qualitative research methods. During the research process, twenty students between the ages of 8-13 who participated in the activity were interviewed as a sample. Within the framework of the qualitative method, the opinions of the students in the focus group were taken on the subject. As a data collection tool, a survey form containing open-ended questions was applied at the beginning and end of the activity, and analysis and inferences were made based on the answers given.

Keywords

• Bilingualism
• Cultural transmission
• Folk tale
• Sweden
• Turkish teaching

Kaynakça

1. Baker, C. (2011). Foundations of Bilingual Education and Bilingualism. Bristol, New York, Ontario: Multilingual Matters.
2. Bascom, W. (1963). Four Functions of Folklore. The Journal of American Folklore, 67, 333-349.
3. Baş, B. (2011). Sözlü ve Yazılı Kültür İlişkileri Çerçevesinde Konuşma ve Yazma Becerilerine Bir Bakış. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 29, 109-117.
4. Başgöz, İ. (1996). Protesto: Folklorun Beşinci İşlevi (Fonksiyonu). In Eds. Ö. Çobanoğlu & M. Özarslan, Folkloristik Prof. Dr. Umay Günay Armağanı. Ankara: Feryal Matbaacılık.
5. Baştuğ, D. & Kara, Ş. (2018). İki Dilli Türk Çocuklarının Ana Dil Öğretimine İlişkin Aile Görüşleri . Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi , Yabancı Dil Olarak Türkçenin Öğretimi Özel Sayısı, 31-42 .
6. Belal, A. (2014). Influence of Digital Social Media in Writing and Speaking of Tertiary Level Student. Thesis, B.A. (English), Department of English and Humanities, BRAC University. Available at: https://dspace.bracu.ac.bd/xmlui/handle/10361/5557 (accessed 15 March 2022).
7. Boratav, P. N. (1998). Zaman Zaman İçinde. İstanbul: Adam Yayınları.
8. Butler, Y.G. & Hakuta, K. (2006). Bilingualism and Second Language Acquisition. In Eds. T. K. Bhatia & W. C. Ritchie, The Handbook of Bilingualism. USA: Blackwell Publishing.

9. Çobanoğlu, Ö. (1999). Halk Bilimi Kuramları ve Araştırma Yöntemleri Tarihine Giriş. Ankara: Akçağ Yayınları.
10. Eker, G. Ö. (2004). Gelenekten Geleceğe Halk Edebiyatı. In M. Ö. Oğuz (Ed.), Türk Halk Edebiyatı El Kitabı. Ankara: Grafiker Yayınları.
11. Ekici, M. (2004). Halk Bilgisi (Folklor) Derleme ve İnceleme Yöntemleri. Ankara: Geleneksel Yayınları.
12. Gee, James (1996). Social Linguistics and Literacies: Ideology in Discourses. London: Taylor and Francis.
13. Günay, V. D. (2015). İki ya da Çok Dillilik ve Avrupa Toplumu. Available at: http://dergipark.gov.tr/download/articlefile/177709 (accessed 3 April 2020).
14. Kaplan, H. & Doğru, M. (2022). Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminde Bir Masal Uyarlama Örneği: Ağlayan Narla Gülen Ayva Masalı . RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (31) , 30-46 .
15. Karatay, H. (2007). Dil Edinimi ve Değer Öğretimi Süresince Masalın Önemi ve İşlevi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 5(3), 463-477.
16. Kuyumcu, E. (2014). A Case Study of Bilingual Language Use: An Account of Discursive and Literacy Practices in Swedish and Turkish by a Young Person. Bitig, 70, 181-210.
17. Kwan, L. Y. Y.; Leung, A. K. ; Liou, S. (2018). Culture, Creativity, and Innovation. Journal of Cross- Cultural Psychology, 49(2), 165-170.
18. Luchtenberg, S. (2002). Bilingualism and Bilingual Education and Their Relationship to Citizenship from a Comparative German–Australian Perspective. Intercultural Education, 13(1), 49-61.
19. Mikšíková, V. (2019, July 1-3). Today’s Student Do (Not) Read. 11th International Conference on Education and New Learning Technologies, Spain. Available at: https://library.iated.org/view/MIKSIKOVA2019TOD (accessed 2 March 2022).
20. Oğuz, M.Ö., Ölçer Özünel, E., Takıl, B., Saltık, O., Çakır, E., Aral, A.E., Tekin, G., Özdemir, K., Yıldız, T., Baki Nalcıoğlu, Z. S. (2019). Anadolu Masalları. U. Kılıç (Ed.), Ankara: MEB Yayınları.
21. Özdemir, N. (2017). Kültür Bilimi ve Yönetimi. Ankara: Grafiker Yayınları.
22. Özenç, E. (2020). Yabancılara Türkçe Öğretim Kitaplarında Kültür Aktarımı İle Metin ve Görsel Bütünlüğünün İncelenmesi. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, 10 (1), 207-229.
23. Patton, M. Q. (2014). Nitel Analiz ve Yorumlama (Translators A. Çekiç & A. Bakla). In M. Bütün & S. B. Demir (Translator Eds.), Nitel Araştırma ve Değerlendirme Yöntemleri (p. 431-539). Ankara: Pegem Akademi.
24. Richtel, M. (2021). Children’s Screen Time Has Soared in the Pandemic, Alarming Parents and Researchers. The New York Times, 17.
25. Rosin, H. (2013). The Touch-screen Generation. The Atlantic, 20. Available at: https://www.theatlantic.com/magazine/archive/2013/04/the-touch-screen-generation/309250/ (accessed 2 April 2022)
26. Sakaoğlu, S. & Karadavut, Z. (2013). Halk Masalları. Eskişehir: Açıköğretim Fakültesi Yayınları.
27. Sharipova, C. A. (2021). The Role of Fairy Tales in Teaching English at Primary School Level. Scientific Progress, 2(6), 1175-1179.
28. Simon, M. P. (2022). The Benefits of Using Fairy Tales in EFL Classrooms. Asian Education Studies, 7(3).
29. Sönmez, H. (2020). İki Dilli Türk Çocuklarının Avrupa’daki Ülkelere Göre Türkçe Eğitimleriyle İlgili Bir Literatür Değerlendirmesi, Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, XIII /1, 12-33.
30. Süverdem, F.B. & Ertek B. (2020). İki Dillilik ve İki Kültürlülük: Göç, Kimlik ve Aidiyet. The Journal of International Lingual, Social and Educational Sciences, 6(2), 183-207.
31. Şengül, K. & Yokuş, Y. (2021). İsveç’te Yaşayan İki Dilli Türk Çocuklarının Türkçe Öğrenme ve Kullanma Durumlarına İlişkin Veli Görüşleri. Asya Studies, 5 (17) , 15-32 .
32. Wangid, M. N. (2018). The Benefits of Educational Tales in Teacher and Student Perspective. Jurnal Prima Edukasia, 6(2), 196-202.
33. Westwood, R. & Low, D. R. (2003). The Multicultural Muse: Culture, Creativity, and Innovation. International Journal of Cross Cultural Management, 3(2), 235-259.
34. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2013). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
35. Yıldız, C. & Çakır, M. (2016). Almanya’daki Türk Öğretmenlerin Bu Ülkede Verdikleri Türkçe ve Türk Kültürü Dersinin Uygulanmasına İlişkin Görüşleri ve Karşılaştıkları Sorunlar. In Eds. Okur, B. İnce & İ. Güleç, Yabancılara Türkçe Öğretimi Üzerine Araştırmalar. Sakarya Üniversitesi Türk Dili Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezi Yayınları.