An Evaluation of Article 36 of the Ship Registry Regulation Governing the Deletion of Ship Mortgages

Yıl 2025, Cilt: 8 Sayı: 2, 3 - 71, 31.12.2025

Murat Aydın

https://doi.org/10.64199/dehukamder.1813277

https://izlik.org/JA35XZ43HW

Öz

The subject matter of this study is Article 36 of the Ship Registry Regulation (SRR), which governs the deletion of ship mortgages. Within this framework, the scope of application of SRR Article 36 has first been determined. Subsequently, the study focuses on the circumstances requiring the deletion of a ship mortgage from the registry, as regulated in separate paragraphs under SRR Article 36, and establishes that these circumstances in fact constitute the grounds for the termination of the ship mortgage itself. In addition, since SRR Article 36 also sets forth the procedural rules and substantive principles concerning the deletion from the ship registry of a ship mortgage that has been terminated, these aspects are likewise examined in the study. On the other hand, apart from SRR Article 36, the provisions of Articles 1044 et seq. of the Turkish Commercial Code (TCC) No. 6102 also contain regulations regarding the circumstances leading to the termination of a ship mortgage. However, it must be noted that, pursuant to TCC Article 994, SRR Article 36 which regulates the circumstances requiring the deletion of a ship mortgage has the character of a supplementary provision vis-à-vis the provisions of TCC Articles 1044–1053, which are contained in the section entitled “Termination of Ship Mortgage”. Accordingly, in the present study, while analyzing SRR Article 36 regulating the deletion of ship mortgages, the relevant provisions set forth under TCC Articles 1044–1053 have also been discussed to the extent necessary.

Anahtar Kelimeler

Ship Mortgage , Ship Registry Regulation , Deletion of Ship Mortgage , Circumstances Requiring the Deletion of a Ship Mortgage , Circumstances Leading to the Termination of a Ship Mortgage

Gemi Sicil Yönetmeliği’nin Gemi İpoteğinin Silinmesini Düzenleyen 36. Madde Hükmünün Değerlendirilmesi

https://izlik.org/JA35XZ43HW

Öz

Çalışmanın konusunu, gemi ipoteğinin silinmesini düzenleyen Gemi Sicil Yönetmeliği (GSY) madde (m.) 36 hükmü oluşturmaktadır. Bu kapsamda, ilk olarak GSY m. 36’nın uygulama alanı tespit edilmiştir. Ardından GSY m. 36’da fıkralar halinde düzenlenen gemi ipoteğinin sicilden silinmesini gerektiren haller üzerinde durulmuş; bu hallerin aslında gemi ipoteğini sona erdiren haller olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca GSY m. 36’da, sona eren gemi ipoteğinin gemi sicilinden silinmesine ilişkin usul ve esaslar da düzenlenmiş olduğundan bu hususlar da çalışmada incelemeye konu edilmiştir. Öte yandan GSY m. 36 dışında, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) m. 1044 ve devamı (vd.) hükümlerinde de gemi ipoteğini sona erdiren haller hakkında düzenlemeler bulunmaktadır. Ancak ifade edilmelidir ki, TTK m. 994 uyarınca, gemi ipoteğinin silinmesini gerektiren halleri düzenleyen GSY m. 36, “Gemi ipoteğinin sona ermesi” başlıklı bölümde yer alan TTK m. 1044-1053 hükümleri açısından tamamlayıcı hüküm niteliğindedir. Bu nedenle, çalışmada, gemi ipoteğinin silinmesini düzenleyen GSY m. 36 incelenirken gerektiği ölçüde TTK m. 1044-1053 hükümlerinde yer alan düzenlemeler üzerinde de durulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Gemi İpoteği , Gemi Sicil Yönetmeliği , Gemi İpoteğinin Silinmesi , Gemi İpoteğinin Silinmesini Gerektiren Haller , Gemi İpoteğini Sona Erdiren Haller

Kaynakça

• Atamer K, Gemi ve Uçak İpoteğinin Hukuksal Temelleri (B. 1, On İki Levha Yayıncılık 2012)
• Aydın M, Gemilerin Kaydedilmesi ve Kayıtlarının Silinmesi (B. 1, Filiz Kitabevi 2022) (Kaydedilme ve Silinme)
• — ‘Gemi Sicil Yönetmeliği’nin Gemi İpoteğinin Kurulmasına İlişkin Hükümlerinin Değerlendirilmesi’, (2024) 82 (2) İstanbul Hukuk Mecmuası 479 (İpotek)
• Demir İ, ‘1992 Petrol Kirliliği Zararının Tazmini İçin Bir Uluslararası Fonun Kurulması İle İlgili Uluslararası Sözleşme’de 2003 Tarihli Protokol İle Kabul Edilen Değişiklikler’, (2012) 3 (1) İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 213
• — Deniz Ticareti Hukuku – Ders Kitabı (B.2, Yetkin Yayınları 2023) (Deniz Ticareti Hukuku)
• Erbaş Açıkel A, Gemi İpoteği ve Sigorta (B. 1, Filiz Kitabevi 2025)
• Kara H, Deniz Ticareti Hukuku (B. 3, Filiz Kitabevi 2025)
• Kula Değirmenci N, Türk Hukukunda Deniz Alacaklarına Karşı Sorumluluğu Sınırlama Fonu (B. 1, On İki Levha Yayıncılık 2015)
• Kuyucu Meriç G, Donatanın Petrol Kirliliğinden Doğan Sorumluluğu ve Sınırlandırılması (B. 1, Filiz Kitabevi 2017)
• Oğuzman M K ve Öz M T, Borçlar Hukuku – Genel Hükümler Cilt II (B. 16, Vedat Kitapçılık 2021)
• Sözer B, Deniz Ticareti Hukuku – Cilt I (Giriş – Gemi - Donatan ve Navlun Sözleşmeleri) (B. 6, Vedat Kitapçılık 2022)
• Topsoy F, Deniz Ticareti Hukuku I – (Giriş, Gemi, Donatan, Deniz Ticareti Sözleşmeleri) (B. 1, Legal Yayıncılık 2020)
• Von Tuhr A ve Escher A, Allgemeiner Teil des Schweizerischen Obligationenrechts – Band II (mit Supplement) (B. 3, Schulthess Polygraphischer Verlag AG 1984).
• Yavşan Y, Gemi Mülkiyetinin Hukuki İşlem Dışı Yollarla Kazanılması (B. 1, Filiz Kitabevi 2022)
• Yazıcıoğlu E, Deniz Ticareti Hukuku (Kender – Çetingil) (B. 17, Filiz Kitabevi 2022)