demiryolu mühendisliği Demiryolu Mühendisliği 2149-1607 2687-2463 Demiryolu Mühendisleri Derneği 10.47072/demiryolu.1925764 Manufacturing and Industrial Engineering (Other) Üretim ve Endüstri Mühendisliği (Diğer) Demiryolu Taşımacılığında Finansal Dayanıklılık: TCDD’nin COVID-19 ve 6 Şubat Depremi Sürecindeki Performansının DuPont Analizi ile İncelenmesi (2020-2024) Financial Resilience in Rail Transport: An Analysis of TCDD’s Performance During the COVID-19 Pandemic and the February 6 Earthquake Using the DuPont Analysis (2020–2024) https://orcid.org/0000-0001-5390-2137 Yörük Ali OSMANİYE KORKUT ATA ÜNİVERSİTESİ, DÜZİÇİ MESLEK YÜKSEKOKULU 05 03 2026 24 04 08 2026 05 03 2026 Copyright © 2014, Demiryolu Mühendisliği 2014 Demiryolu Mühendisliği

Kurulduğu 1927 tarihinden bu yana birçok değişim yaşayan TCDD, hâlen Türkiye’nin demiryolu taşımacılığında temel ve stratejik aktörlerinden biri olma özelliğini sürdürmektedir. Bu çalışma, Türkiye’nin demiryolu taşımacılığındaki öncü kuruluşu olan TCDD Taşımacılık A.Ş.’nin 2020-2024 dönemine ait finansal performansını, küresel pandemi ve 6 Şubat depremleri gibi majör krizlerin etkisi altında incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada, işletmenin bilanço ve gelir tablosu verileri kullanılarak finansal rasyolar hesaplanmış ve özkaynak kârlılığı (ROE) DuPont analiz yöntemiyle; operasyonel verimlilik, varlık kullanımı ve finansal kaldıraç bileşenlerine ayrıştırılmıştır. Analiz sonuçları, TCDD’nin kriz dönemlerinde borçlanmadan kaçınarak özkaynak ağırlıklı bir finansman stratejisi izlediğini ancak operasyonel maliyetlerdeki katılaşma nedeniyle kronik bir negatif kârlılık sergilediğini ortaya koymaktadır. Özellikle 2024 yılında net kâr marjının -%137,5 seviyesine gerilemesi, dışsal şokların ve artan maliyetlerin kurumun mali sürdürülebilirliği üzerindeki baskısını açıkça göstermektedir. Çalışma, kamu lojistiğinde kriz yönetimi ve finansal dayanıklılık kapasitesinin geliştirilmesi noktasında stratejik öneriler sunmaktadır.

Since its establishment in 1927, TCDD has undergone many changes and continues to be one of the fundamental and strategic actors in Turkey's rail transport sector. This study aims to analyse the financial performance of TCDD Taşımacılık A.Ş., a leading company in Turkey's rail transport sector, during the 2020-2024 period, taking into account the impact of major crises such as the global pandemic and the 6 February earthquakes. The study uses the company's balance sheet and income statement data to calculate financial ratios and determine the return on equity (ROE) using the DuPont analysis method, breaking down operational efficiency, asset utilisation and financial leverage. The analysis results show that TCDD avoided borrowing during crisis periods and adopted an equity-based financing strategy, but due to the solidification of operational costs, it exhibited chronic negative profitability. Notably, the net profit margin fell to -137.5% in 2024, clearly demonstrating the pressure that external shocks and rising costs put on the company's financial sustainability. The study offers strategic recommendations for improving crisis management and financial resilience in public logistics.

 TCDD Finansal Performans COVID-19 DuPont Analizi TCDD Financial Performance Covid-19 DuPont Analysis [1] H. Sümbül, A. Bogrek ve A. Tunçer, “Demiryolu ulaşım güvenliği için makinist uyarım sistemi kavramsal tasarımı ve simülasyonu”, Demiryolu Mühendisliği, no. 14, pp. 1–13, 2021, doi: 10.47072/demiryolu.832113 [2] N. Öztürkçü, “Seçilmiş Avrupa Birliği ülkeleri ve Türkiye’nin demiryolu yük taşımacılığı performans değerlendirmesi: CRITIC ve ENTROPİ tabanlı CODAS yöntemi ile bütünleşik bir yaklaşım” , Demiryolu Mühendisliği, no. 23, pp. 141–156, 2026, doi: 10.47072/demiryolu.1801132 [3] Ö. F. Görçün, “Kentsel lojistikte kullanılan hafif raylı sistem hatlarının entegre entropi ve EATWOS yöntemleri kullanılarak analizi”, Gümüşhane University Journal of Social Sciences, vol. 10, no. 1, pp. 254–267, 2019 [4] H. Çelikyay ve E. Kar, “Deprem riski olan bölgelerde ulaşım güvenliği ve dirençliliği: Düzce kent merkezi örneği”, İdealkent, no. 49, pp. 8–41, 2025, doi: 10.31198/idealkent.1628965 [5] W. Liu, Y. Liang, X. Bao, J. Qin and M. K. Lim, “China's logistics development trends in the post COVID-19 era”, International Journal of Logistics Research and Applications, vol. 25, no. 6, pp. 1-12, 2022 [6] A. A. Almazari, “Financial performance analysis of the Jordanian Arab bank by using the DuPont system of financial analysis”, International Journal of Economics and Finance, vol. 4, no. 4, pp. 86–94, 2012 [7] A. Dursun ve S. Erol, “Denizyolu yük taşımacılığı sektöründe faaliyet gösteren firmaların finansal yapı analizi”, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, vol. 16, no. 3, pp. 367–382, 2012 [8] K. J. Chang, D. C. Chichernea and H. R. HassabElnaby, “On the DuPont analysis in the health care industry,” Journal of Accounting and Public Policy, vol. 33, no. 1, pp. 83–103, 2014 [9] R. Polat ve U. Şendurur, “Üniversite döner sermaye işletmelerinin oran analizi yöntemi ile mali değerlendirilmesi,” SDÜ Sağlık Yönetimi Dergisi, vol. 4, no. 2, pp. 57–76, 2022 [10] F. Özşahin Koç, “Ulaştırma ve depolama sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin finansal performanslarının DuPont analizi ile incelenmesi”, Muhasebe ve Finansman Dergisi, no. 101, pp. 115–132, 2024, doi: 10.17218/hititsbd.1436271 [11] H. Ari ve A. Onay, “Financial analysis in rail system enterprises: Application of the Republic of Turkey State Railways Transportation Company”, Demiryolu Mühendisliği, no. 21, pp. 142–154, 2025, doi: 10.47072/demiryolu.1517934 [12] M. Atik, B. Yılmaz ve A. Atalay, “Finansal performansın Dupont tekniği ile yapısal eşitlik modeli üzerinden analizi”, İşletme Araştırmaları Dergisi, vol. 17, no. 1, pp. 348–357, 2025, doi: 10.20491/isarder.2025.1975 [13] F. Dayı ve A. Elderbag, “Analysis of a DuPont approach and MABAC method of the financial performance of airlines in Europe”, Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, vol. 60, no. 1, pp. 297–315, 2025, doi: 10.15659/3.sektor-sosyal-ekonomi.25.02.2573 [14] İ. Ç. Özcan, “Demiryolu sektöründe sermaye yapısının finansal performans üzerindeki etkisi”, Lojistik Dergisi, no. 62, pp. 101–111, 2025 [15] B. Narin ve B. Beller Dikmen, “Türkiye’de ulaştırma ve depolama sektöründeki büyük ölçekli işletmelerin oran analizi yöntemiyle finansal performans analizi”, İşletme Araştırmaları Dergisi, vol. 18, no. 1, pp. 854–874, 2026, doi: 10.20491/isarder.2026.2211 [16] M. Onocak ve G. Çakmak Sel, “Yatırım ortaklıklarının finansal performanslarının DuPont analizi yöntemi ile değerlendirilmesi: Borsa İstanbul örneği”, Journal of Business Studies, vol. 8, no. 1, pp. 55–70, 2026, doi: 10.22139/jobs.1755258 [17] M. Ardıç, “Çay İşletmeleri Kurumunun (ÇAYKUR) finansal performansının DuPont finansal analiz sistemi kullanılarak incelenmesi”, Business & Management Studies: An International Journal, vol. 7, no. 1, pp. 352–372, 2019. doi: 10.15295/bmij.v7i1.1072 [18] E. Yenisu, “Finansal tabloların oran analizi ile incelenmesi: Adese örneği,” Aksaray Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, vol. 3, no. 1, pp. 19–45, 2019 [19] İ. Adıgüzel, “İşletmelerde finansal risk yönetimi ve finansal analiz: BIST’e işlem gören enerji şirketleri üzerine bir uygulama”, Doğuş Üniversitesi Dergisi, vol. 24, no. 1, pp. 365–378, 2023, doi: 10.31671/doujournal.1172738 [20] D. Alkan ve E. Durmuş, “Üniversite hastanesi finansal performansının oran analiziyle değerlendirilmesi,” İzmir Yönetim Dergisi, vol. 4, no. 1, pp. 50–63, 2023, doi: 10.56203/iyd.1313867 [21] E. Temel, “COVID-19 salgınının havayolu yolcu taşıma işletmelerinin finansal performanslarına etkisinin oran analizi yöntemiyle incelenmesi: Borsa İstanbul örneği”, Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, vol. 24, COVID-19 Özel Sayı, pp. 53–78, 2022, doi: 10.31460/mbdd.976781 [22] Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, “Sektörel oranlar,” [Online]. Available: https://www3.tcmb.gov.tr/sektor/dosyalar/menu/ratios_tr.pdf [23] TCDD, 2024 Faaliyet Raporu, 2024. [Online]. Available: https://adminapi.tcddtasimacilik.gov.tr/files/pdfs/2024%20Faaliyet%20Raporu.pdf