Din Eğitiminin Kültürel Temelleri: 2018 Ortaöğretim Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Dersi Öğretim Programı Bağlamında Bir İnceleme

Öz

Öğretim programları, bütün eğitim ve öğretim faaliyetlerinin bir planıdır. Öğretim programlarının planlanma aşamasında Milli Eğitim Temel Kanunu’nda belirtilen genel amaç ve ilkeler dikkate alınmaktadır. Öğretim programları hazırlanırken temel hedefler belirlenmektedir. Bunlar arasında Türk toplumunun millî ve manevi kaynaklarından ortaya çıkarak günümüze ulaşan dini, kültürel değerlerin kazandırılmasına ilişkin hedefler de yer almaktadır. 2018 Ortaöğretim DKAB dersi öğretim programının milli kültür unsurlarıyla uyumluluk durumunun tespitini konu edinen bu araştırma, durum çalışması deseninde desenlenmiş ve yöntem olarak da doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Bu araştırmada veri kaynağı olarak ele alınan 2018 Ortaöğretim Din Kültürü Ahlak Bilgisi dersi öğretim programında din, dil, tarih, dünya görüşü, sanat, gelenek ve görenek gibi milli kültür unsurlarının yer alma durumunun tespiti hedeflenmiştir. Araştırmanın veri kaynağından elde edilen veriler, içerik analizi yaklaşımı ile derinlemesine analiz edilmiş ve böylelikle anlamlı çıkarımlar ortaya konulması hedeflenmiştir. Araştırma sonucunda Ortaöğretim DKAB öğretim programında; din, dil, tarih, dünya görüşü, sanat, gelenek ve görenek gibi milli kültür unsurlarına ilişkin birtakım anlam ve ifadelere yer verildiği, bunlarla ilgili bilgi ve konulara değinildiğini söylemek mümkündür.

Anahtar Kelimeler

• Din Eğitimi
• Öğretim Programları
• DKAB Öğretim Programları
• Milli Kültür
• Milli Kültür Unsurları.

Cultural Foundations of Religious Education: A Review in the Context of the 2018 Secondary Education Religious Culture and Ethics Course Curriculum

Öz

Curriculum is a plan of all education and training activities. During the planning phase of the curriculum, the general objectives and principles specified in the Basic Law of National Education are taken into consideration. While preparing curriculum, basic objectives are determined. Among these, there are also targets related to the acquisition of religious and cultural values that emerged from the national and spiritual resources of the Turkish society and have survived to the present day. This research, which is about determining the compatibility of the 2018 Secondary Education DKAB course curriculum with national cultural elements, was designed as a case study and the document review method was used as the method. In this research, it was aimed to determine the inclusion of national cultural elements such as religion, language, history, world view, art, traditions and customs in the 2018 Secondary Education Religious Culture and Ethics course curriculum, which was used as a data source. The data obtained from the data source of the research was analyzed in depth with the content analysis approach, thus aiming to reveal meaningful inferences. As a result of the research, in the Secondary Education DKAB curriculum; It is possible to say that some meanings and expressions related to national cultural elements such as religion, language, history, world view, art, traditions and customs are included, and information and topics related to these are touched upon.

Anahtar Kelimeler

• Religious Education
• Curriculums
• DKAB Curriculums
• National Culture
• National Culture Elements

Kaynakça

1. Aktan, Coşkun Can. “Bir Sosyal Sabite Sermaye Olarak Kültür”. Pazarlama ve İletişim Kültürü Dergisi 6/20 (2007), 1-11.
2. Alver, Köksal- Doğan, Necmettin. Kültür Sosyolojisi. Ankara: Hece Yayınları, 2006.
3. Anadilim. “Kültür unsurları nelerdir?” Erişim 2 Aralık 2023. https://www.anadilim.org/kulturun-unsurlari-nelerdir.html.
4. Arslantürk, Zeki - Arslantürk, E. Hamit. Uygulamalı Sosyal Araştırma. İstanbul: Çamlıca Yayınları, 2010.
5. Aydın, Muhammet Şevki. Din Eğitimi Bilimi. Kayseri: Kimlik Yayınları, 2017.
6. Batmaz, Yücel - Biçici, Gülhanım. “Türkiye’de Somut Kültürel Mirasın Korunması Üzerine Bir Alan Araştırması: Kırıkkale–Delice Örneği”. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi 4/1 (2021), 97-110.
7. Bauman, Zygmunt. Sosyolojik Düşünmek. çev. Abdullah Yılmaz. İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 2017.
8. Büyüköztürk, Şener-vd. Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi, 2013.

9. Can, Müşerref. Kültürel Miras ve Müzecilik. Kültür ve Turizm Bakanlığı, 2009.
10. Cebeci, Suat. “Milli Kimlik Bağlamında Din – Kültür İlişkisi”, Akademik İncelemeler 3/2 (2008), 1-11.
11. Cebeci, Suat. Din Eğitimi Bilimi ve Türkiye’de Din Eğitimi. Ankara: Akçağ Yayınları, 2015.
12. Cuche, Denys. Sosyal Bilimlerde Kültür Kavramı. çev. Turgut Arnas. İstanbul: Bağlam Yayınları, 2013.
13. Doğan, İsmail. Eğitim Sosyolojisi. Ankara: Nobel Yayıncılık, 2012.
14. Doğu, Semiha. Sosyoloji 2. Ankara: MEB Hayat boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü Yayınları, 2019.
15. DPT, Devlet Planlama Teşkilatı, Beş Yıllık Kalkınma Planı Özel İhtisas Komisyonu Raporu: Milli Kültür 1984-1920. Ankara: DPT, 1984.
16. Eliot, Thomas Stearns. Kültür Üzerine Düşünceler. çev. Sevim Kantarcıoğlu. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, 1987.
17. Ergun, Doğan. 100 Soruda Sosyoloji El Kitabı. Ankara: Gerçek Yayınları, 1973.
18. Gidens, Anthony. Sosyoloji Başlangıç Okumaları, çev. Günseli Altaylar. İstanbul: Say Yayınları, 2009.
19. Gökalp, Ziya. Kültür ve Medeniyet. haz. Eyüp Tosun. Konya: Gençlik Yayınları, 2018.
20. Güvenç, Bozkurt. İnsan ve Kültür. İstanbul: Remzi Yayınları, 1979.
21. İienstitu. “Milli kültür öğeleri nelerdir”. Erişim 29 Kasım 2023. https://www.iienstitu.com/blog/milli-kultur-ogeleri-nelerdir.
22. Kafesoğlu, İbrahim. Türk Millî Kültürü. İstanbul: Ötüken Yayınları, 1997.
23. Kılıç, Recep. Din ve Kültür İlişkisi Üzerine. İstanbul: Ötüken Yayınları, 2015.
24. Kızıloluk, Hakkı. Eğitimin Toplumsal Temelleri. Ankara: Anı Yayınları, 2013.
25. Kneller, George F.“Kültür Kişilik ve Eğitim”. çev. Mahmut Tezcan. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi 10/1 (1977), 257-279.
26. Kongar, Emre. Kültür Üzerine. İstanbul: Remzi Yayınları, 2017.
27. Korlaelçi, Mustafa. “Din Kültür İlişkisi”. Felsefe Dünyası 8 (1993), 35-47.
28. Köylü, Mustafa–Oruç, Cemil. Çocukluk Dönemi Din Eğitimi. Ankara: Nobel Yayınları, 2017.
29. KVMGM, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü. “Dünya Miras Geçici Listesi”. Erişim 6 Aralık 2023. https://kvmgm.ktb.gov.tr/TR-44395/dunya-miras-gecici-listesi.html.
30. Mannheim, Karl. Kültür Sosyolojisi. çev. Mustafa Yalçınkaya. İstanbul: Pinhan Yayınları, 2017.
31. MEB, DKAB Dersi Öğretim Programı (Ortaöğretim 9, 10, 11 ve 12. Sınıflar). Ankara: Devlet Kitapları, 2018.
32. Özkan, Mustafa. İnsan, İletişim ve Dil. İstanbul: Akademik Yayınları, 2009.
33. Özlem, Doğan. Kültür Bilimleri ve Kültür Felsefesi. Ankara: Doğubatı Yayınları, 2008.
34. Scott, David- Morrison, Marlene. Eğitim Araştırmasında Temel Fikirler ve Kavramlar, çev. Ümit Tatlıcan. İstanbul: Sentez Yayıncılık, 2016.
35. Sezen, Yümni. Kültür ve Din Türk-İslam Örneği. İstanbul: İz Yayıncılık, 2015.
36. Sosyal Bilimler Araştırma Dergisi 8/3 (2018), 595-601.
37. Tanrıverdi, Hasan. “Din-Kültür İlişkisi Üzerine Bir Değerlendirme”, Ordu üniversitesi
38. Taylor, Edward Burnett. Primitive Culture. London: 1871.
39. TDK, Türk Dil Kurumu Sözlükleri. “Dil-Kültür İlişkisi ve Etkileşimi Üzerine”. Erişim 18 Kasım 2023. http://tdk.gov.tr/wp-content/uploads/2012/11/14.pdf.
40. Tezcan, Mahmut. Eğitim Sosyolojisi. Ankara: Anı Yayıncılık, 2017.
41. Tosun, Cemal. Din Eğitimi Bilimine Giriş. Ankara: Pegem Yayınları, 2015.
42. Turhan, Mümtaz. Kültür Değişmeleri. Ankara: Altınordu Yayınları, 2016.
43. Tübitak, Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu. “gelenek ve görenek”. Erişim 2 Aralık 2023. https://ansiklopedi.tubitak.gov.tr/ansiklopedi/gelenek_ve_gorenek.
44. Unesco. “Decisions”. Erişim 1 Şubat 2024. “https://ich.unesco.org/en/decisions/5.COM/6.43.
45. Uygunkan, Sanem Bengü. “Kültürleme Kavramı ve Televizyon”. Kurgu Dergisi 21 (2005), 198-206.
46. Uygur, Mermi. kültür kuramı. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2018.
47. Ülken, Hilmi Ziya. Eğitim Felsefesi. Ankara: Doğubatı Yayınları, 2013.
48. Williams, Raymond. Kültür. çev. Suavi Aydın. Ankara: İmge Yayınları, 1993.
49. Yazıcıoğlu, Ruhattin. “Dil-Kültür İlişkisi”. Ekev Akademi Dergisi 11 (2002), 21-43.
50. Yıldırım, Ali. “Din Dili Dinî Dil Ayrımı”. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi 11/1 (2016), 323-346.
51. Yıldırım, Ali-Şimşek, Hasan. Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayınevi, 2016.
52. Yücel, Yaşar–Yediyıldız, Bahaeddin. “Tarih ve Kültür”. Erdem 4/10 (1988), 31 – 38.