Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde Hububatın Entomolojik Sorunları ve Çözüm Önerileri

Abstract

Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde hububat ekim alanı ve üretimi bakımından Adıyaman, Diyarbakır, Mardin ve Şanlıurfa illeri önemli bir yere sahiptir. Bu illerin hububat alanlarında sorun olan primer zararlılar; Eurygaster integriceps Put. (Süne), Zabrus spp. (Ekin Kambur Böceği), Pachytychius hordei Brulle. (Hububat Hortumlu Böceği), Haplothrips tritici Kurdj. (Buğday Tripsi) ve Syringopais temperatella Led. (Ekin güvesi); sekonder zarararlılar ise Anisoplia spp. (Ekin Bambulu), Porphyrophora tritici Bod. (Ekin Koşnili), Cephus pygmaeus L. (Ekin sap arıları), Phorbia sp (Buğday Kara Sineği), Oulema melanopa (L.) (Ekin yaprak sülüğü) ve Sitobion avenae (F.) ile Rhopalosiphum Padi (L.) gibi yaprak bitleridir. Ayrıca hububat alanlarında çok faydalı türün varlığı da bilinmektedir. Söz konusu zararlılarla karşı hububat üretimi yapılan alanların 2007 yılında hububat % 83.8’inde, 2008 yılında % 48.6’sında ve 2009 yılında % 41.6’sında kimyasal mücadele uygulanmıştır. Bu zararlılar içinde mücadelede yapılan alanlarda en yüksek payı % 47,7 oranla E. integriceps alırken; bu oranlar çokluk sırasına göre Zabrus spp. % 6.5, P. hordei % 1.4, H. tritici % 1.2, ve S. temperatella’da % 0.4 düzeyinde gerçekleşmiştir. Son yıllarda Süne erginlerine karşı kimyasal mücadele uygulamalarına erken dönemde başlanarak aynı alanın en az iki kez ilaçlanması; faydalı-zararlı böcek bakımından kritik dengeye sahip Güneydoğu Anadolu Bölgesi buğday ekosistemlerini olumsuz yönde etkilediği gözlenmiştir. Sonuç olarak, hububat ekosistemi bir bütün olarak ele alınması durumunda ilaçlanan alanların ve ilaçlama sayısının azaltılabileceği; hububat alanlarında görülen söz konusu sorunun entegre zararlı yönetiminin (IPM) uygulanmasıyla çözülebileceği kanısına varılmıştır.

Keywords

• Güneydoğu Anadolu Bölgesi, Hububat, Zararlılar, Mücadele alanları

The Solution Offers of Entomological Problems in Cereals in Southeast Anatolia Region

Abstract

The Southeast Anatolia Region has an important role at sowing and production area of cereals in Adıyaman, Diyarbakır, Mardin and Şanlıurfa provinces. The key pests of cereals in that provinces are determined as Eurygaster integriceps Put., Zabrus spp., Pachytychius hordei Brulle., Haplothrips tritici Kurdj., Syringopais temperatella Led.; and the secondary pests are recorded as Anisoplia spp., Porphyrophora tritici Bod., Cephus pygmaeus L., Phorbia sp, Oulema melanopa (L.), Sitobion avenae (F.) and Rhopalosiphum Padi (L.). Also determined many species of beneficial insects in that region ceral cultivars. Chemical control is used against these pests in 83.8%, 48.6% and 41.6% of total that grain production areas in the years of 2007, 2008 and 2009 respectively. Among that sprayed areas the most spraying is used againest E.integriceps by % 47,7 ratio and its fallowed by Zabrus spp. 6.5%, H. tritici, 1.2%, P. hordei 1.4% and S. temperatella 0.4%, respectively. With that ratio in recent years at least two times chemical applications against adults of the Sunn pest in the early period of wheat threatens our region’s rich beneficial insect ecosystem. As a result, conclude that will be useful by reducing the spraying areas and number of spraying compliance with the principles of integrated pest control

Keywords

• Southeast Anatolia Region, Cereals, Pests, Control areas