Türkiye’de Çeltik Beyaz Uç Nematodu (Aphelenchoides besseyi Chtistie, 1942) Üzerine Araştırmalar

Öz

Bu çalışmada ülkemizde çeltik tarımında önemli bir sorun olan çeltik beyaz uç nematoduna yönelik araştırmalar değerlendirilmiştir. Çeltik beyaz uç nematodu (Aphelenchoides besseyi), Bitki Karantinası Yönetmeliği gereği karantinaya tabi zararlı organizmalar listesinde yer almaktadır. Balıkesir, Çanakkale, Çankırı, Çorum, Edirne, Tekirdağ ve Kırklareli illerinde %7.80-43 oranında yaygın olduğu çeşitli çalışmalarda ortaya çıkarılmıştır. Verim kaybı çalışmalarında A.besseyi ile bulaşık parsellerde verimde %28.11-57.91, 1000 tane ağırlığında %12.11-22.35 ve pirinç randımanında % 12.78 azalmaların olduğu tespit edilmiştir (P<0.01). Yapılan bazı çalışmalarda A.besseyi’ye karşı dayanıklılık açısından ülkemizde ekimi yapılan çeşitler arasında varyasyon olduğu görülmüştür. Bu bulgular ıslah programları için ümit verici olarak gözükmektedir

Anahtar Kelimeler

• Aphelenchoides besseyi, çeltik, yaygınlık, çeşit dayanıklılığı, karantina

Researches on Rice White-tip Nematode (Aphelenchoides besseyi Christie, 1942) in Turkey

Abstract

In this study, researches on white-tip nematode in rice, which is important problem in rice cultivation of our country, were evaluated. Rice white-tip nematode, Aphelenchoides besseyi, was respected quarantine pest according to Regulation on Plant Quarantine. Distribution of A. besseyi were found among 7.80 and 43% at some location, Balıkesir, Çanakkale, Çankırı, Çorum, Edirne, Tekirdağ and Kırklareli province in different investigations. In nematode-contaminated plots of yield losses experiments where it was seen that decreases of yield, weight of 1000 seeds and rice output (milled rice yield) were 28.11-57.91%, 12.11-22.35% and 12.78% respectively (P<0.01). Variations among varieties were observed for resistance against rice white-tip nematode on some researches. These findings make a promise for breeding programs

Keywords

• Aphelenchoides besseyi, rice, distribution, varietal resistance, quarantine