Doğal ve Kültürel Peyzaja Darbe: Tabiat ve Biyolojik Çeşitliliği Koruma Kanunu Tasarısı

Abstract

Ülkemiz doğal ve kültürel peyzaj değerleri bakımından oldukça önemli bir yere sahip olmakla birlikte, koruma konusunda hala olması gereken noktaya gelememiştir. Bu değerlerin korunması sürecindeki “koruma-kullanım” dengesi yaklaşımı, günümüzde yerini “sürdürülebilir kullanım” yaklaşımına bırakmıştır. Bu durum ekonomik beklentiler ile korunan alanları karşı karşıya getirmiştir. Ekonomik gelir ve rant elde etme çabasıyla hazırlanan, birbiriyle çelişen kanunlar ve hukuksal olarak sağlam bir zemine oturmayan keyfi yasal-yönetsel uygulamalar ülkemizde bulunan doğal ve kültürel peyzaj değerlerini hızla yok etmektedir. Üzerinde çalışılan ve 18.06.2012 tarihinde tasarı olarak da kabul edilen “Tabiatı ve Biyolojik Çeşitliliği Koruma Kanunu” üzerinde hassasiyetle durulması gereken önemli bir kanundur. Eğer tasarı yasalaşırsa, birçok doğal ve kültürel peyzaj değeri geri dönüşümsüz bir yok olma sürecine girecektir. Bu çalışmada, doğal ve kültürel kaynaklarımızın korunması, kullanımı ve yönetimi çerçevesinde hazırlanmış olan “Tabiatı ve Biyolojik Çeşitliliği Koruma Kanunu Tasarısı” değerlendirilmiştir. Değerlendirme sonucunda, tasarıda, üstün kamu yararı, çevre yararı, turizm yararı, vb. ifadeler ve “sürdürülebilir kullanım” üzerinde yoğunlaşılması ile ekonomik hedeflerin öncelikli hale getirildiği görülmektedir. Ekonomik hedeflerle, korunan alanlara ait tanımların değiştirilmesi, korunan alan statülerinin yeniden değerlendirilmesi, işletmeye açılması, Milli Park Kanunu’nun yürürlükten kalkması gibi yasal ve yönetsel değişiklikler ile doğal alanların onarılmaz tahribatlarla karşı karşıya kalabileceği görülmüştür. Bu nedenle Tasarı, Ulusal ve Uluslararası politikalar çerçevesinde, Uluslararası Doğa Koruma Sözleşmeleriyle uyumlu hale getirilmelidir. Tasarıda kısa ve uzun vadede, ekolojik, ekonomik, kültürel ve politik etkiler değerlendirilmeli, uygulama ve hükümler, yetki ve sorumluluklara ilişkin ifadeler netleştirilmeli ve tasarı hukuksal zemini sağlam bir temele kavuşturulmalıdır. Bu süreçte tasarı uzman bir kadro ve şeffaf bir katılımcılık esası ile hazırlanmalıdır. Başarıyla hedefe ulaşmak için, ekolojik, ekonomik, sosyo-kültürel ve politik dinamikler incelenmeli, alanların korunması “Peyzaj Yasası” adı altında oluşturulacak bir yasa ile sağlanmalıdır.

Keywords

• Doğal ve kültürel peyzaj, biyoçeşitlilik, doğa koruma, korunan alan, kanun tasarısı.

Impact of Natural and Cultural Landscape: The Proposal of Nature and Biodiversity Protection Law

Abstract

Our country have an important situation in terms of natural and cultural landscape values but still, it is not reached need to be point about conservation. Approach balance of conservation-use, protection of these values in processes, these days gives place to sustainable use. This situation has confronted protected areas with the economic prospects. Prepared by the efforts to achieve economic income and rent, conflicting laws and fancy the legal-administrative applications which don’t have legal backdrop eradicate rapidly natural and cultural landscape values in our country. Proposal of Nature and Biodiversity Protection Law, which was studied in recent years and adopted as proposal on 06/18/2012, is an important law to be dealt with sensitively. If the proposal enacted, many natural and cultural landscape value will enter into an irreversible process of destruction. In this study, it was evaluated The Proposal of Nature and Biodiversity Protection Law which was prepared about protection, use and management of our natural and cultural resources. Based on evaluation, in the proposal, it was seen made priority of economic goals with focus on like overriding public benefit, environmental benefit, the benefit of tourism etc. statements and "sustainable use". It was seen that natural areas has confronted with irreparable damage with the legal and administrative changes for economic targets, like changed definitions of protected areas, reevaluated protected area status, put into operation these areas, repealed of National Parks Act. Therefore, the proposal should be harmonized with the International Convention for Conservation of Nature within the framework of national and international policies. Short and long term in the proposal ecological, economic, cultural and political effects should be considered, applications and provisions relating to the powers and responsibilities should be clarified statements and the proposal should be made on a solid foundation of legal basis in. In this process, the proposal should be prepared with a participatory and transparent based on an expert staff. To achieve successfully the goal, ecological, economic, socio-cultural and political dynamics should be examined, protection of areas should be provided by a law will be created under the name “Landscape Act”

Keywords

• Natural and cultural landscape, biodiversity, nature protection, protected area, proposal of law