DENEY HAYVANLARINDA ANKSİYETE ÇALIŞMALARI

Öz

Anksiyete ve korku, canlının tehlike durumlarında gösterdiği savunma davranışından kaynaklanan duygusal durumlardır. Anksiyete ve strese bağlı bozukluklar günlük yaşam aktivitelerini ciddi şekilde etkilemektedir. İnsan ve hayvanların duygularını ifade ediş şekillerinde benzerliklerin gözlemlenmesi, psikiyatrik bozuklukların memeli hayvanlarda (başlıca kemirgenlerde) çalışılabilme olasılığının doğmasına neden olmuştur. Psikopatoloji için hayvan modelleri, hastalık semptomlarının homologlarını meydana getiren genetik, çevresel veya farmakolojik nedenlerin analizinde paha biçilmez araçlardır. Stres etkilerinin etik ve diğer benzer sebeplerle insanlarda çalışılamadığı durumlarda hayvan modelleri yardımcıdır. Anksiyete modelleri, anksiyolitik yeni ajanların keşfedilmesi ve anksiyete bozukluklarının altında yatan mekanizmaların araştırılması için oldukça faydalıdır. Çalışmayı kurgularken, çalışmanın amacına hangi modelin ve testlerin uygun olduğunu belirlemek, uygun hayvanların seçimi, modelin geçerliliği ve güvenilirliği hakkında bilgi sahibi olmak önemlidir. Bu araştırmada yaygın kullanılan deneysel anksiyete modelleri ve anksiyetenin değerlendirilmesinde kullanılan davranışsal testlerin incelenmesi amaçlanmıştır. Anksiyete modellerini konu edinen bilimsel çalışmalarda kullanılan hayvanlar çoğunlukla fareler ve sıçanlar olduğundan, burada da model ve davranış testleri bu hayvanlar üzerinden açıklanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Anksiyete modelleri,deney hayvanları,davranış testleri

References

1. Graeff FG, Zangrossi H. 2002. Animal Models of Anxiety Disorders. In: Biological Psychiatry (ed. D’haenen HAH, den Boer JA, Willner P. John), pp. 879-893.WileyδSons, Ltd. London, UK.
2. Garg VD, Dhar VJ, Sharma A, Dutt R.2011.Experimental model for antianxiety activity: a review. Pharmacology Online. 1:394-404.
3. Cryan CF, Sweeney FF. 2011. The age of anxiety: role of animal models of anxiolytic action in drug discovery. Br J Pharmacol. 164:1129-1161.
4. Campos AC, Fogaça MV, Aguiar DC, Guimaraes FS. 2013. Animal models of anxiety disorders and stres. Rev Bras Psiquiatr. 35(2):101-111.
5. Bourin M, Petit-Demouliere B, Dhonnchadha BN, Hascöet M. 2007. Animal models of anxiety in mice. Fundam Clin Pharmacol. 21:567-574.
6. Kalueff AV, Tuohimaa P. 2004. Experimental modeling of anxiety and depression. Acta Neurobiol Exp. 64:439-448.
7. Uzbay IT. 2004.Psikofarmakolojinin Temelleri ve Deneysel Araştırma Teknikleri. 1. Baskı, pp 103-112. Çizgi Tıp Yayınevi. Ankara.
8. Lezak KR, Missig G, Carlezon WA. 2017. Behavioral methods to study anxiety in rodents. Dialogues Clin Neurosci. 19(2):181-191.

9. Ennaceur A. 2014. Tests of unconditioned anxiety-Pitfalls and disappointments. Phisiol Behav. 135:55-71.
10. Palanza P. 2001.Animalmodels of anxiety and depression: how are females different. Neurosci Biobehav Rev. 25:219-233.
11. Schöner J, Heinz A, Endres M, Gertz K, Kronenberg G. 2017. Post-traumatic stress disorder and beyond: an overview of rodent stress models. J. Cell. Mol. Med. 21(10):2248-2256.
12. Sahin Z, Solak H, Koc A, Ozen Koca R, Ozkurkculer A, Cakan P, Solak Gormus ZI, Kutlu S, Kelestimur H. 2018. Long-term metabolic cage housing increases anxiety/depression-related behaviours in adult male rats. Arch Physiol Biochem. 20:1-6.
13. Dedic N, Walser SM, Deussing JM. 2011. Mouse Models of Depression. In Psychiatric Disorders/ Book 2, InTech in press. 185-222.
14. Overstreet DH. 2012. Modeling depression in animal models. Methods Mol Biol. 829:125-144.
15. Yan H, Cao X, Das M, Zhu X, Gao T. 2010. Behavioral animal models of depression. Neurosci Bull. 26(4):327-337.
16. Steimer T. 2011. Animal models of anxiety disorders in rats and mice: some conceptual issues. Dialogues Clin Neurosci. 13(4):495-506.
17. Harro J. 2018. Animals, anxiety, and anxiety disorders: How to measure anxiety in rodents. Behav Brain Res. 352:81-93.
18. Hirose N, Saitoh A, Kamei J. 2016. Involvement of glutamatergic N-methyl-D-aspartate receptors in the expressiond of increased head-dipping behaviors in the hole-board tests of olfactory bulbectomized mice. Behav Brain Res. 312:313-320.
19. Kulesskaya N, Voikar V. 2014. Assessment of Mouse anxiety-like behavior in the light-dark box and open-field arena: Role of equipment and procedure. Phisiol Behav. 133:30-38.
20. Kumar V, Bhat ZA, Kumar D. 2013. Animal models of anxiety: A comprehensive review. J Pharmacol Toxicol Meth. 68:175-183.
21. Freudenberg F, O’Leary A, Aguiar DC, Slattery DA. 2018. Challenges with modelling anxiety disorders: a possible hindrance for drug discovery. Expert Opin Drug Discov. 13(4):279-281.
22. Walsh RN, Cummins RA. 1976. The open-field test: A critical review. Psychol Bull. 83:482-504.
23. Seibenhener ML, Wooten MC. 2015. Use of the open field maze to measure locomotor and anxiety-like behavior in mice. J Vis Exp. e52434:1-6.
24. Prut L, Belzung C. 2003. The open field as a paradigm to measure the effects of drugs on anxiety-like behaviors: a review. Eur J Pharmacol. 463:3-33.
25. Lampera MR, Cardenas FP, Setem J, Morato S. 2008. Thigmotactic responses in an open-field. Braz J Med Biol Res. 41:135-140.
26. Küçük A, Gölgeli A, Arslan M. 2005. Depresyon oluşturulan sıçanlarda yaşın açık alan parametrelerine etkisi. Erciyes Tıp Dergisi. 27 (3):110-114.
27. Küçük A, Gölgeli A. 2002. Emosyonel hipofaji öncesi ve sonrasında farelerde davranış parametreleri. Erciyes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 11(1):31-35.
28. Dolu N, Özesmi Ç. 2004. Anksiyetenin değerlendirilmesinde güncel olarak kullanılan bazı deneysel hayvan modelleri. Klinik Psikofarmakoloji Bülteni. 14:216-225.
29. Pisula W. 1994. Sequential analysis of rat behavior in the open field. Int J Comp Psychol. 7(4):194-201.
30. Eweka A, Om'Iniabohs F. 2007. The effects of monosodium glutamate on the open field locomotor activities ın adult wistar rats. The Internet Journal of Nutrition and Wellness. 6(2):1-6.
31. Burgado J, Harrell CS, Eacret D, Reddy R, Barnum CJ, Tansey MG, Miller AH, Wang H, Neigh GN. 2014. Two weeks of predatory stress induces anxiety-like behavior with co-morbid depressive-like behavior in adult male mice. Behav Brain Res. 275:120-125.
32. Huang X, Mao Y, Li C, Wang H, Ji J. 2014. Venlafaxine inhibits apoptosis of hippocampal neurons by up-regulating brain-derived neurotrophic factor in a rat depression model. Int J Clin Exp Pathol. 7(8):4577-4586.
33. Chen L, Shen B, Liu D, Li S. 2014. The effects of early-life predator stress on anxiety- and depression-like behaviors of adult rats. Neural Plast. 1-10.
34. Hart PC, Bergner CL, Smolinsky AN, Dufour BD, Egan RJ, Laporte JL, Kalueff AV. 2010. Experimental models of anxiety for drug discovery and brain research. Methods Mol Biol. 602:299-321.
35. Casarrubea M, Faulisi F, Caternicchia F, Santangelo, Di Giovanni G, Benigno A, Magnusson MS, Crescimanno G. 2016. Temporal patterns of rat behaviour in the central platform of the elevated plus maze. Comparative analysis between male subjects of strains with different basal levels of emotionality. J Neurosci Methods. 268:155-162.
36. Andreatini R, Bacellar LFS. 1999. The relationship between anxiety and depression in animal models: a study using the forced swimming test and elevated plus-maze. Braz J Med Biol Res. 32(9):1121-1126.
37. Graeff FG, Viena MB, Mora PO. 1997. Dual role of 5-HT in defense and anxiety. Neurosci Biobehav Rev. 21(6):791-799.
38. Graeff FG, Netto CF, Zangrossi H. 1998. The elevated T-maze as an experimental model of anxiety. Neurosci Biobehav Rev. 23:237-246.
39. Zangrossi H, Graeff FG. 1997. Behavioral validation of the elevated T-maze, a new animal model of anxiety. Brain Res Bull. 44(1):1-5.
40. Okuda K, Takao K, Watanabe A, Miyakawa T, Mizuguchi M, Tanaka T. 2018. Comprehensive behavioral analysis of the Cdkl5 knockout mice revealed significant enhancement in anxiety- and fear-related behaviors and impairment in both acquisition and long-term retention of spatial reference memory. PlosOne. 1-34.
41. Belovicova K, Bogi E, Csatlosova K, Dubovicky. 2017. Animal tests for anxiety-like and depression-like behavior in rats. Interdiscip Toxicol. 10(1):40-43.
42. Brown GR, Nemes C. 2008. The exploratory behaviour of rats in the holeboard apparatus: is head-dipping a valid measure of neophilia. Behav Processes. 78:442-448.
43. Magaji MG, Iniaghe LO, Abolarin M, Abdullahi OI, Magaji RA. 2017. Neurobehavioural evaluation of resveratrol in murine models of anxiety and schizophrenia. Metab Brain Dis. 32:437-442.
44. Ago Y, Takahashi K, Nakamura S, Hashimoto H, Baba A, Matsuda T. 2007. Anxiety-like and exploratory behaviors of isolation-reared mice in the staircase test. J Pharmacol Sci. 104:153-158.
45. Bali A, Jaggi AS. 2015. Electric foot shock stress: a useful tool in neuropsychiatric studies. Rev. Neurosci. 1-23.
46. Basso AM, Gallagher KB, Mikusa JP, Rueter LE. 2011. Vogel conflict test: sex differences and pharmacological validation of the model. Behav Brain Res. 218:174-183.
47. Ardayfio P, Kim KS. 2006. Anxiogenic-like effect of chronic corticosterone in the light–dark emergence task in mice. Behavioral Neuroscience. 120(2):249-256.