The Codes of Institutional Aesthetics: The Relationship Between Marbling and Bookbinding Art on Muhimme Registers' Covers and Administrative Authority

Year 2025, Volume: 1 Issue: 1, 1 - 39, 25.12.2025

Murat Polat

Abstract

This qualitative study examines the artistic and historical value of the covers of the Ottoman Imperial Council (Divan-ı Hümayun) Mühimme Registers, which are the most important administrative sources of the Ottoman Empire, focusing on temporal change and continuity. The methodology of the study is based on the visual and technical analysis and scanning of the inner and outer covers of 274 Mühimme Registers located in the Ottoman Archive Document Scanning System. Findings indicate that the outer covers, typically featuring dark leather and minimalist cartouches, represent institutional seriousness and administrative authority, whereas the inner marbling (ebru) pages reflect individual artistic richness and freedom of expression. A distinct stylistic shift was detected in marbling techniques: from the densely textured early Battal style towards mechanical Combed (Taraklı) and simplified Swirl (Gelgit) styles in later periods, mirroring corporate pragmatism. This stylistic evolution symbolizes the adaptation of aesthetic sensibility in state archiving to the pursuit of speed and efficiency, necessitated by the increasing volume of documentation. The study positions the Mühimme Registers not merely as legal documents, but as a visual corpus documenting the evolution of Ottoman book art.

Keywords

Mühimme Registers , Ottoman illuminatin , Marbling

Thanks

I would like to thank Dr. Sait Mübin Çalış, Assistant Professor at Kahramanmaraş İstiklal University, for her assistance with the English translation.

References

• Alanoğlu, M. (2020). The Echoing of the Voice of the Periphery in the Imperial Council: The Socio-Economic Crisis and its Effects on the Diyarbekir Province according to the Atik Şikâyet Defters (1650-1700) (1650-1700). Tarih İncelemeleri Dergisi, 35(1), 1-38.
• Aydın, S. (2022). Osmanlı Kitap Sanatlarında Lale Motifi. İçinde Tulips A Symbol of Friendship and Multiculturalism (ss. 80-95). Presa Unıversitară Clujeană.
• Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığı. (2017). Başbakanlık Osmanlı Arşivi Rehberi (1. bs). Presidency of the Republic of Türkiye Directorate of State Archives
• Binark, İ. (1964). Türk Kitapçılık Tarihinde Tezhib Sanatı. Türk Kütüphaneciliği, 13(3-4), 17-25.
• Birol, İ. A. (2012). Tezhip. İçinde Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi (C. 41, ss. 61-62). Türkiye Diyanet Foundation.
• Cunbur, M. (1968). Kanunî Devrinde Kitap Sanatı, Kütüphaneleri Ve Süleymaniye Kütüphanesi. Türk Kütüphaneciliği, 17(3), 134-142.
• Çukuryurt, A. (2005). 50 Numaralı Mühimme Register (993 / 1585 ) Değerlendirme- Transkripsiyon ( s. 84 – 166 [Unpublished Master's Thesis]. Marmara University Institute of Turkic Studies.
• Derman, F. Ç. (2012). Tezhip Sanatında Üslûplar ve Sanatkârları. İçinde Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi (C. 41, ss. 65-68). Türkiye Diyanet Foundation.
• Derman, F. Ç. (2020). Tezhib Sanatında Terminoloji. Lale, 1(2), 116-124.
• Duran, G. (2012). Tezhip Sanatının Kullanım Alanları. İçinde Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi (C. 41, s. 63-65). Türkiye Diyanet Foundation.
• Emecen, F. (2005). Osmanlı Divanı’nın Ana Defter Serileri: Ahkâm-ı Mîrî, Ahkâm-ı Kuyûd-ı Mühimme ve Ahkâm-ı Şikâyet. 3(5), 107-139.
• Erkan, K. (2007). Köprülüzâde Abdullah Paşa’nın Şark Seferi Seraskerliği Esnasında Tutulan Sefer Mühimmesi (N.1146—Z.1147) Tasnif—Özet—Transkripsiyon. Marmara University Institute of Turkic Studies.
• Erkmen, A., & Atayol, P. (2018). Ord. Prof. Dr. A. Süheyl Ünver’in Geleneksel Türk Kitap Sanatları Tarihyazımına Katkısı: Necmeddin Okyay Defterleri. Sanat Tarihi Yıllığı, 27, 101-137.
• Karagöz, H. (2020). Mühimme Defters of the Main Sources of the Ottoman History Research and a Case Study Mühimme Defteri No. 146 (H. 1150-1151 / 1738 AD.) Süleyman Demirel Unıversity Faculty of Arts and Sciences Journal of Social Science, 137-159.
• Kaya, K. (2019). 11 Numaralı Mühimme Register’nin (H.978-986/1570-1578) Transkripsiyonu ve Değerlendirilmesi [Unpublished Master's Thesis]. Bahçeşehir University.
• Kılıç, M. (2003). Osmanlı Tarih Araştırmalarında Mühimme Defterlerinin Yeri ve 107 Numaralı Mühimme Register. Cumhuriyet Üniversitesi İlaniyat Fakültesi Dergisi, 7(2), 249-260.
• Küçükkömürler, S. (2021). Türk-İslam Cilt Sanatı Terminolojisi. In A. F. Baysal, R. Ak, & Ş. Çakır (Ed.), Geleneğin Mirası (ss. 310-344). Necmeddin Erbakan Üniversitesi Yayınları.
• Okur Gümrükçüoğlu, S. (2010). Şikâyet Defterleri Işığında Osmanlı Hukuku ve Uygulaması (1649-1653) [Unpublished Master's Thesis]. Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürlüğü.
• Özşirin, N. (2022). Osmanlının XVIII. Yüzyılında Sanat Ortamı Kitap Sanatları Bağlamında Bir Değerlendirme [Unpublished Master's Thesis]. İstanbul Kültür Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.
• Polat, M. (2022). Şikâyet Defterleri ve Belgeleri Çözümlenmesine Algoritmasal Bir Yaklaşım. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 10(31), 397-429. https://doi.org/10.33692/avrasyad.1131705
• Sertoğlu, M. (2011). Mufassal Osmanlı Tarihi (2. bs, C. 5). Türk Tarih Kurumu Yayınları.
• Şahin, R. (2014). 22 Numaralı Mühimme Registernin ( H.981/ M.1573) Transkripsiyon ve Değerlendirilmesi (s. 1-107) [Unpublished Master's Thesis]. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
• Tanrıver Celasin, A. (2019). Osmanlı Yazma Eserlerı̇nde Murassa (Mücevherlı̇) Kı̇tap Kapları. SDÜ ART-E Güzel Sanatlar Fakültesi Sanat Dergisi, 12(23), 223-237.
• Tanrıvermiş, A. (2014). 72 Numaralı Mühimme Register (H.1002-1003) (Vr.1-230) İnceleme-Metin [Unpublished Master's Thesis]. Marmara University Institute of Turkic Studies.
• Turğut, V. (2006). 208 Numaralı Mühimme Registernin Transkripsiyon ve Tahlili 1798–1800 (H 1213–1215) [Unpublished Master's Thesis]. Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
• Yıldırım, Z., & İslam Hayırlıoğlu, N. (2019). Mühimme Defterlerinin Tarih Araştırmaları Açısından Önemi, 82 Numaralı Mühimme Register Örneği. Uluslararası Sosyal Bilgilerde Yeni Yaklaşımlar Dergisi, 3(2), 205-214.