Mark Twain’s The Complete Diaries of Adam and Eve contains distinctive characteristics and alternative ideas in terms of gender representation considering the patriarchal discourse of the period. In the novel, Eve is portrayed as curious, intelligent and hard-working. Her role in discovering fire and the rules of grammar and her skill in naming the objects all help deconstruct patriarchal discourse. Considering these characteristics of the work, this study, conducted at the intersection of descriptive and feminist translation studies, comparatively examines the source text and its five different Turkish translations, which either support and deconstruct patriarchal discourse, via Von Flotow’s macro and micro feminist translation strategies. It is argued that the reasons for the differences between the five translations in terms of gender representation can be interpreted as a reflection of social changes rather than individual preferences. It is expected that addressing the socio-cultural backgrounds that differ between periods in Turkey, is important for positioning the work within the target culture, thus contributing to the field of feminist translation studies.
Mark Twain tarafından yazılan The Complete Diaries of Adam and Eve, kaleme alındığı dönem, özellikle de dönemin baskın ataerkil söylemi düşünüldüğünde, pek çok açıdan yenilikçi sayılabilecek özelliklere sahiptir. Ataerkil söylemi yapı söküme uğratacak nitelikteki eserde zeki, meraklı ve çalışkan olarak resmedilen Havva’nın dilbilgisi kurallarını keşfetmesi, varlıkları isimlendirmesi ve hatta ateşi bulması, kadın ve erkek temsili anlamında alternatif düşünceler olarak sunulabilir. Bu görüşlerden hareketle feminist çeviri çalışmaları çerçevesinde ve betimleyici çeviribilim ekseninde yürütülen bu çalışmada, eserin farklı dönemlerde Türkçeye yapılan beş farklı çevirisi toplumsal cinsiyet temsili özelinde incelenmiş, kaynak ve erek metinlerin ataerkil sistemi yapı söküme uğratan ve destekleyen kısımları Von Flotow’un makro ve mikro feminist çeviri stratejileri yardımıyla, karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Toplumsal cinsiyet temsili özelinde, beş çeviri arasındaki farklılıkların nedenlerinin, bireysel birer tercih olmaktan ziyade toplumsal bir dönüşümün izdüşümü olarak yorumlanabileceği tartışılmıştır. Türkiye’de dönemler arasında farklılaşan sosyo-kültürel arka planların ele alınmasının, eseri erek kültürde konumlandırmak için önem arz ettiği ve bu yanıyla çalışmanın alana katkı sağlayabileceği düşünülmektedir.