Araştırma Makalesi

Bireylerin Sosyal Medya Kullanım Motivasyonlarının İncelenmesi: Ölçek Geliştirme Çalışması

Sayı: 83 30 Ocak 2025
PDF İndir
EN TR

Bireylerin Sosyal Medya Kullanım Motivasyonlarının İncelenmesi: Ölçek Geliştirme Çalışması

Öz

Çalışmada bireylerin sosyal medya kullanım motivasyonlarının belirlenmesine yönelik kapsamlı bir ölçek geliştirmek amaçlanmaktadır. Bu kapsamda bireylerin sosyal medya kullanım motivasyonlarını belirlemek için Sosyal Medya Kullanım Motivasyonu Ölçeği (SMKM Ölçeği) geliştirilmiştir. Ölçek geliştirme sürecinde literatürde önerilen beş farklı ölçek geliştirme süreci adım adım izlenmiştir. İlk adımda ve ikinci adımda literatür taraması ve derinlemesine görüşmeler ile ifade havuzu oluşturulmuştur. Üçüncü adımda AFA analizleri, dördüncü adımda AFA ve DFA analizi ve beşinci adımda geçerlilik ve güvenirlik süreçleri incelenmiştir. Araştırma sonucunda sosyal medya kullanım motivasyonlarına yönelik içsel, dışsal ve çevresel boyutları kapsayan kapsamlı bir ölçek önerilmiştir. İçsel boyuta ait tavsiye verme, etkin olma, bilişsel onay, hedonik ve aidiyet, dışsal boyutta ün kazanma dikkat çekme, iş ortamı yakalama ve iş ortamı yaratma, çevresel boyutta sosyal destek, sorumluluk duygusu ve toplumsal yarar alt boyutları önerilmiştir. Bu araştırma sosyal medya kullanım motivasyonlarına yönelik önerilen kapsamlı bir ölçek ile ve ölçek kullanılarak yapılacak diğer araştırma sonuçlarından elde edilecek bilgilere yönelik literatüre ve uygulayıcılara katkı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Alam, M. N., Ogiemwonyi, O., Alshareef, R., Alsolamy, M., Mat, N., ve Azizan, N. A. (2023). Do social media influence altruistic and egoistic motivation and green purchase intention towards Green Products? An experimental investigation. Cleaner Engineering and Technology, 15, 100669.
  2. Alhabash, S., Park, H., Kononova, A., Chiang, Y. H., ve Wise, K. (2012). Exploring the motivations of Facebook use in Taiwan. Cyberpsychology, Behavior, and Social Networking, 15(6), 304-311.
  3. Al-Menayes, J. J. (2013). The Role of mass media and secondary groups in the formation of public opinion. Arab Journal for the Humanities, 31(124).
  4. Babin, B. J., Darden, W. R., & Griffin, M. (1994). Work and/or fun: measuring hedonic and utilitarian shopping value. Journal of Consumer Research, 20(4), 644-656.
  5. Balcı, Ş., ve Karaman, S. Y. (2023). Sosyal medya kullanım motivasyonlarının yalan haber paylaşımı üzerindeki etkileri: Konya’daki üniversite gençliği araştırması. Erciyes İletişim Dergisi, 10(2), 749-775.
  6. Barak, A. (2018). Sosyal medya kullanım motivasyonları üzerine karşılaştırmalı bir araştırma: Facebook, Twitter, Intagram örneği [Yüksek lisans tezi, Akdeniz Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi Veri Tabanı.
  7. Baumeister, R. F., ve Leary, M. R. (1995). The need to belong: Desire for interpersonal attachments as a fundamental human motivation. Psychological Bulletin, 117(3), 497–529.
  8. Bazı, S., Filieri, R., ve Gorton, M. (2020). Customers’ motivation to engage with luxury brands on social media. Journal of Business Research, 112, 223-235.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Pazarlama (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Ocak 2025

Gönderilme Tarihi

1 Kasım 2024

Kabul Tarihi

15 Ocak 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 83

Kaynak Göster

APA
Kayabaşı, A., Demirağ, F., & Söylemez, C. (2025). Bireylerin Sosyal Medya Kullanım Motivasyonlarının İncelenmesi: Ölçek Geliştirme Çalışması. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 83, 163-185. https://doi.org/10.51290/dpusbe.1577413
AMA
1.Kayabaşı A, Demirağ F, Söylemez C. Bireylerin Sosyal Medya Kullanım Motivasyonlarının İncelenmesi: Ölçek Geliştirme Çalışması. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2025;(83):163-185. doi:10.51290/dpusbe.1577413
Chicago
Kayabaşı, Aydın, Fatma Demirağ, ve Cevat Söylemez. 2025. “Bireylerin Sosyal Medya Kullanım Motivasyonlarının İncelenmesi: Ölçek Geliştirme Çalışması”. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, sy 83: 163-85. https://doi.org/10.51290/dpusbe.1577413.
EndNote
Kayabaşı A, Demirağ F, Söylemez C (01 Ocak 2025) Bireylerin Sosyal Medya Kullanım Motivasyonlarının İncelenmesi: Ölçek Geliştirme Çalışması. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 83 163–185.
IEEE
[1]A. Kayabaşı, F. Demirağ, ve C. Söylemez, “Bireylerin Sosyal Medya Kullanım Motivasyonlarının İncelenmesi: Ölçek Geliştirme Çalışması”, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, sy 83, ss. 163–185, Oca. 2025, doi: 10.51290/dpusbe.1577413.
ISNAD
Kayabaşı, Aydın - Demirağ, Fatma - Söylemez, Cevat. “Bireylerin Sosyal Medya Kullanım Motivasyonlarının İncelenmesi: Ölçek Geliştirme Çalışması”. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 83 (01 Ocak 2025): 163-185. https://doi.org/10.51290/dpusbe.1577413.
JAMA
1.Kayabaşı A, Demirağ F, Söylemez C. Bireylerin Sosyal Medya Kullanım Motivasyonlarının İncelenmesi: Ölçek Geliştirme Çalışması. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2025;:163–185.
MLA
Kayabaşı, Aydın, vd. “Bireylerin Sosyal Medya Kullanım Motivasyonlarının İncelenmesi: Ölçek Geliştirme Çalışması”. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, sy 83, Ocak 2025, ss. 163-85, doi:10.51290/dpusbe.1577413.
Vancouver
1.Aydın Kayabaşı, Fatma Demirağ, Cevat Söylemez. Bireylerin Sosyal Medya Kullanım Motivasyonlarının İncelenmesi: Ölçek Geliştirme Çalışması. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 01 Ocak 2025;(83):163-85. doi:10.51290/dpusbe.1577413

Cited By

Dergimiz EBSCOhost, ULAKBİM/Sosyal Bilimler Veri Tabanında, SOBİAD ve Türk Eğitim İndeksi'nde yer alan uluslararası hakemli bir dergidir.