Toplumsal gelişmenin ancak bilimsel gelişmeyle sağlanabileceği savına ve çizgisel ilerleme fikrine dayanan pozitivizm, Auguste Comte tarafından Baconcı bilim ütopyası misali putlardan kurtarıcı bir bilim hareketi olarak ortaya konmuşsa da, indirgemeci tavrından ve daha sonra neo-pozitivistlerce geliştirilen kimi savlarından dolayı kendi putlarını yaratarak epistemolojik ufku kısıtlayan bir yaklaşım haline gelmiştir. Bu çalışmada amaçlanan, pozitivizm ile bilimin neliği tartışmasındaki anlam problematiğine değinerek, pozitivist bilim görüşünün sığlaştırıcı etkilerine karşı farklı bilim tasarımlarını tartışmaya açmaktır. Bu amaç doğrultusunda öncelikle pozitivizmin tarihine değinilecek; ardından Popper ve Adorno arasındaki tartışmadan söz edilecek ve sonrasında farklı bilim tasarımları ve disiplinlerarası güncel çalışmalar, bilgi alanındaki verimlilik, güvenilirlik ve toplumsal sorumluluk bakımından değerlendirilmeye çalışılacaktır.
Although positivism, based on linear progress and the idea that social development can only be achieved through scientific developments, put forward by Auguste Comte as a science movement against idols such as Baconian utopia, it has been argued that it restricts epistemological horizon by creating its own idols. From this point of view, the aim of this study is to mention the ambiguity between positivism and the concept of “science”, and to discuss different ideas of science against the delimitative effects of positivism. For this purpose, firstly the history of positivism will be mentioned; then the discussion on positivism between Popper and Adorno will be evaluated, and then alternative ideas of science and recent interdisciplinary studies will be discussed in regard to epistemological fruitfulness, reliability and social responsibility.