Bu çalışma, medyada son yıllarda görünür hâle gelen gıda ve takviye edici gıdalar ile kozmetik ürünlere ilişkin uygunsuz sağlık beyanı kullanımının sağlık iletişimi üzerindeki potansiyel sorun alanlarını incelemektedir. Çalışmada, uygunsuz sağlık beyanı içeren reklam ve tanıtımlara ilişkin Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) ve Reklam Kurulu (RK) kararlarının nicel ve nitel değişim dinamiklerinin sağlık iletişimi bağlamında sistematik olarak değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Bu kapsamda RTÜK ve RK tarafından 2023-2025 yılları arasında alınan kararlardan sistematik ve maksimum çeşitlilik örneklemesi yöntemi ile belirlenen 402 karar, karma içerik analizi yöntemi ile MAXQDA programı kullanılarak incelenmiştir. Çalışmadan elde edilen nicel bulgular; uygunsuz sağlık beyanı kararlarının 2023 yılından itibaren azalma eğiliminde olduğunu, uygunsuzluğun gıda ve takviye edici gıda ürün gurubunda yoğunlaştığını ve medya mecrasının dijital alana kaydığını göstermektedir. Çalışmanın nitel bulguları ise aldatıcı ve yanıltıcı nitelikte ticarileşmiş uygunsuz sağlık beyanlarının sağlık iletişimine olumsuz etkisini ve toplum sağlığı için öncelikli risk alanlarını ortaya koymaktadır.
This study examines the potential problem areas in health communication related to the inappropriate use of health claims about food and food supplements, and cosmetic products, which have become more visible in the media in recent years. The aim of this research is to systematically evaluate the quantitative and qualitative change dynamics of the decisions of the Radio and Television Supreme Council (RTÜK) and the Advertising Board (RK) regarding advertisements and promotions containing inappropriate health claims, within the context of health communication. In this context, 402 decisions taken by RTÜK and RK between 2023 and 2025, selected using a systematic and maximum diversity sampling method, were examined using mixed content analysis with the MAXQDA program. Quantitative findings from the study indicate that decisions regarding inappropriate health claims have been declining since 2023, that inappropriateness is concentrated in the food and food supplement product group, and that the media channel has shifted a migration to digital channel. Qualitative findings reveal that the negative impact of deceptive and misleading commercialized inappropriate health claims on health communication and highlight priority risk areas for public health.