Sosyal Bilgiler Dersine Yönelik Tutum Ölçeğinin Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması
Abstract
Bu çalışmanın amacı, sosyal bilgiler dersine yönelik geçerliği ve güvenirliği bulunan bir tutum ölçeği geliştirmektir. Tutum ölçeği geliştirmek amacıyla elde edilen veriler nicel araştırma yaklaşımlarından olan tarama yöntemi kullanılarak toplanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Erzurum İl Merkezinde bulunan devlet okullarındaki 5, 6 ve 7. sınıfa giden 202 ortaokul öğrencisi oluşturmaktadır. Çalışma grubu rastgele örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenmiştir. Araştırma kapsamında elde edilen veriler SPSS 20.0 (IBM Corp.; Armonk, NY, ABD) ve AMOS yazılımları kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma verileri açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizlerine tabi tutulmuştur.
Araştırma sonucunda likert türünde 20 maddeden oluşan ve iki faktörlü bir ölçek geliştirilmiştir. Ölçeğin alt boyutları öğretime yönelik tutumlar ve öğrenci tutumları şeklinde isimlendirilmiştir. Ölçeğin tamamına yönelik Cronbach’s Alpha değeri ,885 olarak belirlenmiştir. Açımlayıcı faktör analizi sonucunda KMO değeri ,944 ve Bartlett testi ,05 düzeyinde anlamlı bulunmuştur. Ölçeğin açıklanan varyans oranı %56,708 olarak bulunmuştur. Doğrulayıcı faktör analizi sonucunda elde edilen tüm uyum iyiliği indeks değerlerinin yüksek ve kabul edilebilir uyum düzeyinde olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak hazırlanan tutum ölçeğinin geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu ifade
edilebilir.
Keywords
Sosyal bilgiler dersi, tutum ölçeği, açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi
References
- Arslan, A., & Şahiner, S. (2010). Sosyal bilgiler öğretim programında (4.-5. sınıflar) önerilen tutum ve öz değerlendirme araçlarının geçerliği ve güvenirliği üzerine bir çalışma. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(14), 195–208.
- Aybar, D. H. (2016). Erasmus hareketlilik programının Türk kamu üniversitelerinin uluslararasılaşma sürecine etkisi: Akdeniz Üniversitesi örneği (Tez No. 440603) [Yüksek Lisans tezi, Akdeniz Üniversitesi-Antalya]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
- Aykaç, N. (2007). Sosyal bilgiler dersinde aktif öğretim yöntemlerinin kullanılmasının öğrencilerin derse karşı tutumuna, erişi düzeyine ve kalıcılığa etkisi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23, 24–37.
- Balaban-Salı, J. (2006). Tutumların öğretimi. In A. Şimşek (Ed.), İçerik türlerine dayalı öğretim içinde (ss. 133–162). Nobel Yayın Dağıtım.
- Balkan, A. (2007). İlköğretim 7. sınıf sosyal bilgiler dersinde harita kullanımının derse karşı tutuma, başarıya ve hatırda tutma düzeyine etkisi (Tez No. 239072) [Yüksek Lisans tezi, Sakarya Üniversitesi- Sakarya]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
- Bektaş, H. (2017). Açıklayıcı faktör analizi. Beta Yayıncılık.
- Berberoğlu, G. (1990). Kimyaya ilişkin tutumların ölçülmesi. Eğitim ve Bilim Dergisi, 76, 16–27.
- Brown, T. A. (2006). Confirmatory factor analysis: For applied research. Guilford.
- Bryman, A., & Cramer, D. (1999). Quantitative data analysis with SPSS Release 8 for Windows. A guide for social scientists. Routledge.
- Büyüköztürk, Ş. (2010). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı: İstatistik, araştırma deseni SPSS uygulamaları ve yorum (11. Baskı). Pegem Akademi Yayıncılık.