egehfd Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi 2147-3463 2667-6648 Ege Üniversitesi A NEW APPROACH ON CAREER DEVELOPMENT IN NURSING: MENTORING HEMŞİRELİKTE KARİYER GELİŞTİRMEDE YENİ BİR YAKLAŞIM: YÖNDERLİK Vatan Fahriye *E.Ü. Hemşirelik Fakültesi Hemşirelikte Yönetim AD. Başkanı Bayık Temel Ayla **E.Ü. Hemşirelik Fakültesi Halk Sağlığı Hemş. AD. 06 01 2012 28 2 79 89 Copyright © 2011, Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi 2011 Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi

Even though it has been taken place in the world's literature since 1980's, the concept of “Mentoring” has been recognized recently in our country and became an indispensable application for institutions; it has also importance for nursing profession. Mentoring, nowadays, is one of the most contribuiting applications to the institutions and to the individuals as a career development tool. The “mentoring” concept has a very important role in academic life as well as practice in nursing. Conducted researches suggest more efficient implementation of this concept. In this article, it was aimed to review the concept of mentoring and to discuss the advantages of its usage in nursing. In this content, definition of mentoring, implementation process, importance of mentoring in nursing were explained and research examples as mentoring interventions in nursing were given. It is considered that these explanations in this article will contribute to the nursing literature in this area and will support nurses to get knowledge on this concept and will guide mentoring interventions in nursing practice and in nursing education

Dünya literatüründe 1980’li yıllardan beri söz edilmekte olan, ancak ülkemizde son zamanlarda öneminin farkına varılarak kurumlar için vazgeçilmez uygulamalardan biri haline gelen “yönderlik / mentorluk” kavramı, hemşirelik için de önem taşımaktadır. Yönderlik, günümüzde bir kariyer geliştirme aracı olarak hem kurumlara hem de bireylere yararlar sağlayan uygulamalar arasındadır. Hemşirelikte de gerek akademik yaşam içinde gerekse hizmet ortamında, yönderlik kavramı oldukça önemli bir yer tutmaktadır. Yapılan araştırmalar, bu kavramın daha etkin işletilmesini önermektedir. Bu derleme makalede, yönderlik kavramının kavramsal bir çerçevede incelenmesi ve hemşirelikte kullanımının sağlayacağı yararların tartışılması amaçlanmıştır. Bu kapsamda yönderliğin tanımı, uygulama süreci, hemşirelikte önemi açıklanmış ve yönderlik ile ilgili araştırma örneklerine yer verilmiştir. Bu açıklamaların, ülkemizde konu ile ilgili hemşirelik literatürüne katkı sağlayarak, hemşirelerin bu yeni kavram konusunda bilgilenmelerine, yönderlik girişimlerinin hemşirelik uygulamaları ve eğitiminde yer verilmesinde rehber olacağı düşünülmektedir

 Yönderlik hemşirelik kariyer geliştirme Mentoring nursing career development Andrews M, Wallis M. Mentorship in nursing: A literature review. J Adv Nurs.1999; 29(1): 201-207. Ay F. Hemşirelik eğitiminde yeterliliğin sağlanması için yeni bir yaklaşım. Rehber hemşire (koçluk) sistemi. Fırat Sağlık Hizmetleri Dergisi. 2007; 2(5): 52-65. Bally JM. The role of nursing leadership in creating a mentoring culture in acute care environments. Nursing Economics. 2007; 25(3): 143-148. Baltaş A. Usta’ dan mentor’ a. 2006; Retrieved June, 2008, from http:/7www.ikademi.com/performans- yonetimi/121-usta-dan-mentor-e.html. Barker ER. Mentoring - A complex relationship. Journal of The American Academy of Nurse Practicioners. 2006; 18: 56-61. Barutçugil İ. Stratejik insan kaynakları yönetimi. Birinci Baskı, İstanbul: Kariyer Yayıncılık. 2004; 355-367. Beecroft PC, Santner S, Lacy ML at all. New graduate nurses’ perceptions of mentoring: Six year programe evaluation. J Adv Nurs. 2006; 55(6): 736-747. Berk RA, Berg J, Mortimer R at all. Measuring the effectiveness of faculty mentoring relationships. Acad Med. 2005; 80(1): 66-71. Block LM, Claffey C, Korow MK at all. The value of mentorship within nursing organizations. Nursing Forum. 2005; 40(4):134-140. Budak G. Yetkinliğe dayalı insan kaynakları yönetimi. İzmir: Fakülteler Kitabevi, Barış Yayınları. 2008; 313- 326. Carroll K. Mentoring: A human becoming perspective. Nursing Science Quarterly. 2004; 17(4): 318-322. Ceylan C. Mentorluk ilişkisine farklı bir yaklaşım: Kariyere uyarlı mentorluk. Endüstri İlişkileri Ve İnsan Kaynakları Dergisi. 2004; 6(1): Retrieved May, 2007, from http://www.isguc.org Çınar Z. Coaching ve mentoring. Paradoks, Ekonomi, Sosyoloji ve Politika Dergisi. 2007; (e-dergi) ISSN 1305-7979, 3(1): Retrieved May, 2007, from http://www.paradoks.org . Dunham TJ. Nurse executive transformational leadership found in participative organizations. J Nurs Adm. 2000; 30(5): 241-250. Fowler JJ, O’Gorman JG. Mentoring functions: A contemporary view of the perceptions of mentees and mentors. British Journal of Management. 2005; 16: 51-57. Hayes EF. Aproaches to mentoring: How to mentor and be mentored. Journal of The American Academy of Nurse Practitioners. 2005; 17(11): 442-445. Hunt DM, Michael C. Mentorship: A career training and development tool. Academy of Management Review. 1983; 8 (3), 475-485. Kram KE. Phases of the mentor relationship. Academy Of Management Journal. 1983; 26 (4): 608-625. Kilcullen NM. The impact of mentorship on clinical learning. Nursing Forum. 2007; 42 (2): 95-104. Lankau MJ, Scandura TA. An investigation of personal learning in mentoring relationships: Content, antecedents, and consequences. Academy of Management Journal. 2002; 45(4): 779-790. Luecke R. İş dünyasında koçlar ve mentorlar. (Şensoy Ü, Çeviri editörü). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. 2007 (orijinal basım tarihi 2003). Özkalp E, Kırel Ç, Sungur Ç ve ark. Örgütsel toplumsallaşma sürecinde mentorluk ve mentorun yeri ve önemi: Anadolu Üniversitesi araştırma görevlileri üzerine bir inceleme. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2006; 2: 55-70. Phelps RL. Using a formal mentoring program to develop nurse leaders: An action research study. Caphella Üniversitesi, 2005; Retrieved March, 2007, from http://wwwlib.umi.com/dissertations/preview page/ 3174531/1. Rawling M. What is mentoring. 2002; Retrieved April, 2008, from http://www.edu.saldorf.ac.uk/does/ Mentoringonlinepaper.rtf . Redhouse English-Turkish Dictionary. İstanbul: Redhouse Yayınevi, 17. Baskı. 1990. Sullivan EJ ve Decker PJ. Effective leadership and management in nursing. Fifth Edition. New Jersey: Prentice- Hall Inc., 2001; 440-453. National Graduate Development Programme. (NGDP) “Hints And Tips On Making Mentoring Work” Retrieved April, 2008, from http://www.improvementnetwork.gov.uk/imp/aio/1001765 . Tezer E. Diyabet hemşireliği yönetiminde bireysel danışmanlık modeli: Fenomenolojik yaklaşım ve mentor- luk. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İzmir: Ege Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü. 2007; 204. The Peer Resources Network. “Tips for mentors”. Retrieved April, 2008 from http://www.mentors.ca/mentorideas.html. Türk Dil Kurumu Güncel Türkçe Sözlük. Retrieved August, 2011, from http://www.tdk.gov.tr. Zerzan JT, Hess R, Schur E, Phillips RS, Rigotti N. Making the most of mentors: A guide for mentees. Academic Medicine.2009; 84(1): 140-144.