ehta Eurasian Journal of Health Technology Assessment 2587-0122 Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü 10.52148/ehta.1777138 Biomedical Sciences and Technology Digital Health Health Informatics and Information Systems Biyomedikal Bilimler ve Teknolojiler Dijital Sağlık Sağlık Bilişimi ve Bilişim Sistemleri Quality Management and Technology Integration in Healthcare Institutions Sağlık Kurumlarında Kalite Yönetimi ve Teknoloji Entegrasyonu https://orcid.org/0000-0001-6670-165X Yorulmaz Mehmet SELÇUK ÜNİVERSİTESİ https://orcid.org/0009-0003-5957-7015 Karabulut Meral Kübra SELÇUK ÜNİVERSİTESİ 12 31 2025 9 2 117 130 09 02 2025 12 01 2025 Copyright © 2016, Eurasian Journal of Health Technology Assessment 2016 Eurasian Journal of Health Technology Assessment

Health information systems stand out as a critical tool that elevates modern healthcare services, increases patient coverage, and supports efficiency. Technologies such as electronic health records (EHRs), clinical decision support systems, and telemedicine enable the secure and systematic management of patient information, reduce clinical errors, and accelerate service delivery processes. These systems also increase patient efficiency and, through digitalization, provide ease of access and continuity, contributing significantly to patient satisfaction. In addition to these fundamental digital infrastructures and clinical information systems, the introduction of more advanced technologies in recent years has expanded the scope of transformation in healthcare.The rapid development of contemporary health technologies is driving significant change in clinical practice. Innovations such as artificial intelligence, robotic surgery, wearable health devices, and remote monitoring systems expedite diagnostic and therapeutic processes, enabling more personalized and patient-centred models of care. Furthermore, big data analytics and Internet of Things (IoT) applications support early detection efforts and facilitate the development of more effective public health strategies. In this respect, health information systems not only enhance the quality of clinical processes but also reduce the workload of healthcare professionals and promote more efficient use of resources.However, challenges such as data security and privacy concerns, high implementation costs, infrastructure limitations, and the adaptation process of healthcare workers pose substantial obstacles to the effective deployment of these technologies. Addressing these challenges requires robust cybersecurity strategies, comprehensive training programmes, and sustained investment in digital infrastructure.In the future, the accelerated integration of health information systems with emerging health technologies is expected to substantially improve the accessibility, reliability, sustainability, and overall effectiveness of healthcare services. Therefore, positioning health information systems as a strategic priority has become essential for shaping the future of healthcare delivery.

Sağlık bilişim sistemleri, modern sağlık hizmetlerinin kalitesini yükselten, hasta memnuniyetini artıran ve operasyonel verimliliği destekleyen kritik bir araç olarak öne çıkmaktadır. Elektronik sağlık kayıtları (EHR), karar destek sistemleri ve tele-sağlık gibi teknolojiler sayesinde hasta kayıtları düzenli ve güvenli bir şekilde tutulmakta, klinik hatalar azaltılmakta ve hizmet süreçleri hızlandırılmaktadır. Bu sistemler aynı zamanda hasta güvenliğini artırmakta, dijitalleşme sayesinde erişim kolaylığı ve süreklilik sunarak hasta memnuniyetine önemli katkılar sağlamaktadır. Bu temel dijital altyapı ve klinik bilgi sistemlerine ek olarak, son yıllarda ortaya çıkan daha ileri teknolojiler sağlık hizmetlerinde dönüşümü çok daha kapsamlı bir boyuta taşımaktadır.Güncel sağlık teknolojilerindeki hızlı gelişmeler, klinik uygulamalarda önemli bir dönüşümü beraberinde getirmektedir. Yapay zekâ, robotik cerrahi, giyilebilir sağlık cihazları ve uzaktan izleme sistemleri, tanı ve tedavi süreçlerini hızlandırarak daha kişiselleştirilmiş ve hasta odaklı hizmetlerin sunulmasına imkân tanımaktadır. Büyük veri analitiği ve Nesnelerin İnterneti (IoT) uygulamaları, erken teşhis süreçlerini desteklemekte ve toplum sağlığına yönelik daha etkin stratejilerin geliştirilmesine katkıda bulunmaktadır. Bu yönüyle sağlık bilişim sistemleri yalnızca klinik süreçlerin kalitesini artırmakla kalmamakta, aynı zamanda sağlık profesyonellerinin iş yükünü azaltarak kaynakların daha verimli kullanılmasını da sağlamaktadır.Ancak, veri güvenliği ve mahremiyet sorunları, yüksek maliyetler, altyapı eksiklikleri ve sağlık çalışanlarının adaptasyon süreçleri, bu teknolojilerin etkin uygulanmasında önemli engeller oluşturmaktadır. Bu zorlukların aşılması için güçlü siber güvenlik stratejileri, kapsamlı eğitim programları ve altyapı yatırımları gereklidir.Gelecekte sağlık bilişim sistemleri ile sağlık teknolojilerinin entegrasyonunun hızlanması, sağlık hizmetlerinin erişilebilirliğini, güvenilirliğini, sürdürülebilirliğini ve etkinliğini önemli ölçüde artıracaktır. Bu nedenle sağlık bilişim sistemlerinin stratejik bir öncelik olarak ele alınması, sağlık hizmetlerinin geleceğini şekillendiren temel unsurlardan biri hâline gelmektedir.

 Elektronik sağlık kayıtları (ehr) sağlık bilişim sistemleri sağlık teknolojileri tele-sağlık yapay zeka Artificial intelligence electronic health records health informatics systems healthcare technologies telemedicine. Akalın, B. & Veranyurt, Ü. (2020). Sağlıkta dijitalleşme ve yapay zekâ. SDÜ Sağlık Yönetimi Dergisi, 2(2), 128–137. Alder, S. (2023). 2022 Healthcare Data Breach Report. The HIPAA Journal. https://www.hipaajournal.com/2022-healthcare-data-breach-report/ Altınışık, M. (2022). Sağlık hizmetlerinde kalite yönetimi: Elazığ örneği. Harran Akademik Bakış Dergisi. Arslan, A. (2023). Sağlıkta kalite kapsamında dijital bir hastanede müşteri memnuniyeti araştırması. Alanya Akademik Bakış, 7(3), 1123–1139. https://doi.org/10.29023/alanyaakademik.1219966 Austin, C. J., Trimm, J. M., & Sobczak, P. M. (1995). Information systems and strategic management. Health Care Management Review, 20(3), 26–42. Avaner, T. & Fedai, R. (2017). Sağlık hizmetlerinde dijitalleşme: Sağlık yönetiminde bilgi sistemlerinin kullanılması. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 22(15), 1533–1542. Bloom BM, Pott J, Thomas S, et al. Usability of electronic health record systems in UK EDs Emergency Medicine Journal 2021;38:410-415. Che Rose, R., Uli, J., Abdul, M., & Looi Ng, K. (2004). Hospital service quality: A managerial challenge. International Journal of Health Care Quality Assurance, 17(3), 146–159. https://doi.org/10.1108/09526860410532784 Çolakoğlu Babacan, A. (2019). Sağlıkta kalite yönetimi (Yüksek Lisans Tezi). Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İstanbul. Da Fonseca, S. M., Oliveira, L. F. & Cruz, J. A. (2021). E-health applications and emerging technologies: A systematic review. Journal of Medical Internet Research, 23(6), e28913. https://doi.org/10.2196/28913 Demirci, H. & Yılmaz, A. (2019). Dijital hastane uygulamaları ve Türkiye’deki gelişimi üzerine bir inceleme. Sağlık Yönetimi Dergisi, 3(2), 45–58. Dizman, H. (2018). Hastane yönetim bilgi sistemlerini kullanan sağlık kurumlarında hasta memnuniyetini ve hasta sadakatini etkileyen faktörlerin belirlenmesi. Journal of Health Management Studies, 70, 68–87. Donabedian, A. (1988). The quality of care. JAMA, 260(12), 1743–1748. Epizitone, A., Moyane, S. P. & Agbehadji, I. E. (2023). A systematic literature review of health information systems for healthcare. Healthcare, 11(7), 959. https://doi.org/10.3390/healthcare11070959 Erdemir, A. (2015). Sağlık hizmetlerinde toplam kalite yönetimi (Yüksek Lisans Tezi, Sosyal Bilimler Enstitüsü). Eriş, H., Havlioğlu, S. & Doni, N. (2017). The impact of quality system and information security systems on patient safety: The application of a university hospital. Health Care Academician Journal, 4(3), 207. https://doi.org/10.5455/sad.13-1496908343 Gözlü, Ö. Ü. K. (2023). Kalite yönetimi ve sağlıkta kalite standartları. Güncel Yaklaşımlarla Teoriden Uygulamaya Sağlıkta Stratejik Yönetim, 210. Güleş, H. K. & Özata, M. (2005). Sağlık bilişim sistemleri. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım. Gülhan, Y., Yılmaz, S. & Koca, M. (2017). In terms of hospital management, employee perception of hospital automation system. Pressacademia, 3(1), 770–782. https://doi.org/10.17261/Pressacademia.2017.657 Işık, O. & Akbolat, M. (2010a). Bilgi teknolojileri ve hastane bilgi sistemleri kullanımı: Sağlık çalışanları üzerine bir araştırma. Bilgi Dünyası, 11(2), 365–389. https://doi.org/10.15612/BD.2010.242 Işık, O. & Akbolat, M. (2010b). Sağlık kurumlarında bilgi teknolojileri kullanımının çalışan performansına etkileri. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 13(2), 241–259. İleri, Y. Y. (2018). Sağlık yönetim bilişim sistemleri. Konya: Çizgi Kitabevi. Javaid, M., Haleem, A., & Singh, R. P. (2024). Health informatics to enhance the healthcare industry’s culture: An extensive analysis of its features, contributions, applications and limitations. Informatics and Health, 1(2), 123–148. https://doi.org/10.1016/j.infoh.2024.05.001 Kaye, R., Kokia, E., Shalev, V., Idar, D., & Chinitz, D. (2010). Barriers and success factors in health information technology: A practitioner’s perspective. Journal of Management & Marketing in Healthcare, 3(2), 163–175. https://doi.org/10.1179/175330310X12736577732764 Kılıç, U. & Uzun, H. (2023). Sağlık hizmetlerinde kalite yönetimi: Elazığ örneği. Harran Akademik Bakış Dergisi, 10(20), 83–111. Kibar, E. (2014). Kalite ve sağlık hizmetlerinde kalite standartları uygulamaları (Kocaeli Seka Devlet Hastanesi örneği) (Yüksek Lisans Tezi, Sosyal Bilimler Enstitüsü). Kolat, A. (2022). Dijital sağlık ve tıpta yapay zekâ uygulamaları. İçinde N. Bozbuğa, S. Gülseçen, V. Kamer, & B. Kurtuldu (Ed.), Tıp Bilişimi II (ss. 23–31). İstanbul University Press. https://doi.org/10.26650/B/ET07.2022.003 Koppel, R., Metlay, J. P., Cohen, A., Abaluck, B., Localio, A. R., Kimmel, S. E. & Strom, B. L. (2005). Role of computerized physician order entry systems in facilitating medication errors. JAMA, 293(10), 1197–1203. https://doi.org/10.1001/jama.293.10.1197 Mackie, T. I., Kovacs, K. M., Simmel, C., Crystal, S., Neese‐Todd, S., & Akincigil, A. (2021). A best‐worst scaling experiment to identify patient‐centered claims‐based outcomes for evaluation of pediatric antipsychotic monitoring programs. Health Services Research, 56(3), 418–431. https://doi.org/10.1111/1475-6773.13610 Mankiya, J., Chui, M., Brown, B. J., Doobs, R., Roxburgh, C. & Byers, A. (2011). Big data: The next frontier for innovation, competition and productivity. McKinsey Global Institute. Mutluay, E., & Özdemir, L. (2015). Sağlık bilişim sistemleri kapsamında hemşirelik bilişiminin kullanımı. Florence Nightingale Hemşirelik Dergisi, 22(3), 180. https://doi.org/10.17672/fnhd.70723 Nokay, İ., & Özaydın, A. (2018). Effect of information technology services on hospital performance. Health Care Academician Journal, 5(2), 226. https://doi.org/10.5455/sad.13-1525105454 Ovretveit, J. (1998). Evaluating health interventions: An introduction to evaluation of health services. Open University Press. Ömürbek, N., & Altın, F. G. (2009). Sağlık bilişim sistemlerinin uygulanmasına ilişkin bir araştırma: İzmir örneği. Akademik Araştırmalar Dergisi, 13(25), 301–328. Richemond, D., & Huggins-Jordan, T. D. (2023). The impact of health information systems on patient outcomes. OALib, 10(08), 1–11. https://doi.org/10.4236/oalib.1110518 Rodin, S.-C. E. (2012). Using electronic health records to improve quality and efficiency: The experiences of leading hospitals. Healthcare Management Journal, 17(1), 40. Šajnović, A., Petrović, D., & Cvetković, I. (2024). Internet of Things and artificial intelligence in preventive healthcare. International Journal of Health Sciences, 18(1), 55–67. Sutton, R. T., Pincock, D., Baumgart, D. C., Sadowski, D. C., Fedorak, R. N., & Kroeker, K. I. (2020). An overview of clinical decision support systems: Benefits, risks, and strategies for success. NPJ Digital Medicine, 3(1), 17. https://doi.org/10.1038/s41746-020-0221-y Şahin, L., Çetin, B., & Yıldırım, K. (2009). Bilişim teknolojilerindeki gelişmelerin işletmelerin strateji ve maliyetleri üzerine etkileri. Journal of Social Policy Conferences(56). İstanbul Üniversitesi. T.C. Sağlık Bakanlığı. (2020). 2020 Faaliyet Raporu. https://dosyamerkez.saglik.gov.tr/Eklenti/40174/0/2020-faaliyet-raporupdf.pdf Tarcan, G. Y. & Çelik, Y. (2016). Hastane yöneticilerinin sağlık bilgi teknolojilerine yönelik tutumlarını etkileyen bireysel faktörlerin belirlenmesi. Sağlık Akademisi Kastamonu, 19(1). Tengilimoğlu, D., Işık, O. & Akbolat, M. (2014). Sağlık işletmeleri yönetimi (Geliştirilmiş 5. baskı). Nobel Akademik Yayıncılık. Ülke, R. & Atilla, A. (2020). Information systems in health services and e-health: A case of Ankara province. Gazi Journal of Economics and Business, 6(1). https://doi.org/10.30855/gjeb.2020.6.1.006 Vermişli Peker, S., Yavuz Van Gıersbergen, M. & Biçersoy, G. (2018). Sağlık bilişimi ve Türkiye’de hastanelerin dijitalleşmesi. Sağlık Akademisi Kastamonu, 3(3), 228–267. https://doi.org/10.25279/sak.398078 World Health Organization (2021). Digital health: Transforming healthcare delivery. WHO Official Website. World Health Organization (WHO). (2010). Telemedicine: Opportunities and developments in member states. WHO Press, Switzerland. Yıldırım Kaptanoğlu, A. (2019). Sağlık bilişim sistemleri ve kullanıcı tutumları üzerine bir değerlendirme. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 22(3), 451–470. Yıldırım, B. F. (2019). Sağlığın kişiselleşmesi ve kişisel sağlık bilgi sistemleri. Bilgi Yönetimi, 2(2), 127–135. Yılmaz, N. (2019). Bilişim teknolojileri kullanımı ve çalışan memnuniyetine etkisi: Bir otomotiv bayi örneği. Lisans Tezi, Düzce Üniversitesi. Yücel, Y. B., Ayaz, A. G. A. & Tümicin, A. G. F. (2018). Bilişim sistemlerinin sağlık sektörü açısından önemi. Journal of Health Management Research.