AN INVESTIGATION INTO ATTACHMENT STYLES AND PSYCHOLOGICAL RESILIENCE OF ADOLESCENTS FROM INTACT AND NON-INTACT FAMILIES

Öz

This research aims to examine whether the attachment styles and psychological resilience levels of adolescents from intact and non-intact families differed by gender, age, parents’ survival status, parents’ togetherness status, parents’ separate living arrangements, reasons for family breakdown, age during family breakdown, and cohabitants. The study sample consists of 1355 high school students studying in the Mamak district of Ankara Province. The data were collected through the Three-Dimensional Attachment Styles Scale, the Child and Youth Psychological Resilience Scale, and the Personal Information Form prepared by the researchers. According to the analysis conducted, adolescents from non-intact families exhibited a higher level of anxious-ambivalent attachment compared to those from intact families. The psychological resilience levels of adolescents from non-intact families were lower than those from intact families. While secure and avoidant attachment levels showed no gender difference in both family structures, anxious-ambivalent attachment levels differed. The psychological resilience levels of adolescents from intact families indicated a significant gender difference, whereas there was no significant difference in adolescents from non-intact families. The attachment styles and psychological resilience levels of adolescents from non-intact families did not differ by parents’ separate living arrangements and the reason for family breakdown. There was no difference in attachment styles by cohabitants, parents’ survival status, and age during family breakdown. However, there was a statistically significant difference between their psychological resilience levels, except for their age during family breakdown.

Anahtar Kelimeler

• intact family
• non-intact family
• attachment styles
• psychological resillience
• adolescent

Kaynakça

1. Akduman, G., Akduman, B., & Cantürk, G. (2007). Ergen suçluluğunda bazı kişisel ve ailesel özelliklerin incelenmesi, Türk Pediatri Arşivi, 42(4), 156–161.
2. Aktaş, E. (2016). Ergenlerin psikolojik dayanıklılıkları ile gelecek beklentileri arasındaki ilişki (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). On Dokuz Mayıs Üniversitesi, Samsun.
3. Altundağ, Y. (2013). Anne-babası boşanmış ergenlerin psikolojik dayanıklılık düzeylerinde yordayıcı değişkenler olarak yaşam doyumu ve yalnızlık (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi), Abant izzet Baysal Üniversitesi, Bolu.
4. Amato, P. R. (2001). Children of divorce in the 1990s: An update of the Amato and Keith (1991) meta-analysis. Journal of Family Psychology, 15(3), 355–370. https://doi.org/10.1037/0893-3200.15.3.355
5. Ammaniti, M., Ijzendoorn, M. H., Speranza, A. M., & Tambelli, R. (2000). Internal working models of attachment during late childhood and early adolescence: An exploration of stability and change. Human Development, 2(3), 328–346. https://doi.org/10.1080/14616730010001587
6. Antaramian, S. P., Huebner, E. S., & Valois, R. F. (2008). Adolescent life satisfaction. Applied Psychology: An International Review, 57, 112–126. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.694183
7. Aral, N., & Başar F. (1998, 9-11 Eylül). Boşanmış Aileye Sahip Olan ve Olmayan Çocukların Kaygı Düzeylerinin incelenmesi. VII. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresi, Selçuk Üniversitesi Eğitim Fakültesi (20 Şubat 2009).
8. Arslan, G. (2015). Çocuk ve genç psikolojik sağlamlık ölçeğinin (ÇGPSÖ-12) psikometrik özellikleri: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Ege Eğitim Dergisi, 16(1), 1–12.

9. Atabay, E. (2019). Üniversite Öğrencilerinde Mizah ve İletişim Becerilerinin Bağlanma Stilleriyle İlişkisi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Üsküdar Üniversitesi, İstanbul.
10. Aydın, E. (2018). Çocukluk çağı travmatik yaşantılarının psikolojik sağlamlık ve depresyon belirtileri üzerine etkisi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi, İstanbul.
11. Bahadır, E. (2009). Sağlıkla ilgili fakültelerde eğitime başlayan öğrencilerin psikolojik sağlamlık düzeyleri (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
12. Barton, P. E. & Coley, R J. (2007). The family: America's smallest school. Policy Information Report. Educational Testing Service, Princeton.
13. Bowlby, J. (1969). Attachment and loss: Volume 1 attachment. New York: Basic Books.
14. Brennan, K. A., Clark, C. L., & Shaver, P. R. (1998). Self-report measurement of adult attachment: An integrative overview. In J. A. Simpson & W. S. Rholes (Eds.), Attachment theory and close relationships (pp. 46–76). The Guilford Press.
15. Çağatay, E.S. (2014). Üniversite öğrencilerinin çocukluk çağı travmatik yaşantı düzeyi ile bağlanma stilleri ve savunma mekanizmaları arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Arel University, İstanbul.
16. Çıkrıkcıoğlu, F. (2017). Ailesiyle birlikte yaşamayan kız üniversite öğrencilerinin bağlanma stillerinin benlik kavramı, yeme tutumu ve davranışları üzerindeki ilişkisi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Beykent Üniversitesi, İstanbul.
17. Cüceloğlu, D. (2002). İnsan ve davranışı. İstanbul: Remzi Kitabevi.
18. Dalahmetoğlu, B. (2018). Ebeveyn kaybı yaşamış ergenlerin yaşamamış ergenlere göre öz saygı ve ruh sağlığı değişkenlerinin incelenmesi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Işık Üniversitesi, İstanbul. Damarlı, Ö. (2006). Ergenlerde toplumsal cinsiyet rolleri, bağlanma stilleri ve benlik kavramı arasındaki ilişkiler (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Ankara Üniversitesi, Ankara.
19. Dumont, M., & Provost, M. A. (1999). Resilience in adolescents: Protective role of social support, coping strategies, self-esteem, and social activities on experience of stress and depression. Journal of Youth and Adolescence, 28(3), 343–363. https://doi.org/10.1023/A:1021637011732
20. Erdoğan, E. (2015). Tanrı algısı, dini yönelim biçimleri ve öznel dindarlığın psikolojik dayanıklılıkla ilişkisi: Üniversite örneklemi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(29), 223–246.
21. Eren, G. (2017). Ebeveyn kaybı yaşamış ergenlerin psikolojik sağlamlıklarının incelenmesi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Ege Üniversitesi, İzmir.
22. Ergün, O. (2016). Ergenlerde duygusal zekâ özellikleri ile psikolojik sağlamlık arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Aydın Üniversitesi, İstanbul.
23. Erözkan, A. (2004). Lise öğrencilerinin bağlanma stilleri ve yalnızlık düzeylerinin bazı değişkenlere göre incelenmesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4(2), 155–175.
24. Erzen, E. (2016). Üç boyutlu bağlanma stilleri ölçeği. Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(3), 01–21.
25. Guo, X. (2019). Coping as a mediator between parental attachment and resilience: An examination of differential effects between Chinese adolescents from single parent families versus those from intact families. Psychol Rep. 122(2), 50–524. https://doi.org/10.1177/0033294118765418
26. Hand, M. (2003). Psychological resilience. The influence of positive and negative life events upon optimism, hope, and perceived focus of control (Unpublished doctoral dissertation). Waldon University: United States.
27. Harris, T., & Bifulco, A. (1991). Loss of parent in childhood, attachment style and deprivation in adulthood, in attachment across the life cycle. London: Routledge.
28. Hazan, C., & Shaver, P. (1987). Romantic love conceptualized as an attachment process. Journal of Personality and Social Psychology, 52(3), 511–524. https://doi.org/10.1037/0022-3514.52.3.511
29. Hazan, C., & Shaver, P. R. (1994). Attachment as an organizational framework for research on close relationships. Psychological Inquiry, 5(1), 1–22. https://doi.org/10.1207/s15327965pli0501_1
30. Kabasakal, Z. & Arslan, G. (2014). Ergenlikte görülen anti-sosyal davranışlar, psikolojik sağlamlık ve aile sorunları arasındaki ilişki. ACED, 3(2), 76–88.
31. Karaırmak, Ö. (2007). Deprem Yaşamış Bireylerde Psikolojik Sağlamlığa Etki Eden Faktörlerin İncelenmesi: Bir Model Test Etme Çalışması (Yayınlanmamış doktora tezi). Orta Doğu Teknik Üniversitesi, İstanbul.
32. Karasar, N. (1995). Bilimsel araştırma yöntemi: Kavramlar, ilkeler, teknikler. Anı Yayıncılık.
33. Li, M., Xu, J., He, Y., & Wu, Z. (2012). The analysis of the resilience of adults one year after the 2008 Wenchuan earthquake. Journal of Community Psychology, 40(7), 860–870. https://doi.org/10.1002/jcop.21496
34. Liebenberg, L., Ungar, M., & LeBlanc, J. C. (2013). The CYRM-12: A brief measure of resilience. Canadian Journal of Public Health, 104(2), 131–135. https://doi.org/10.1007/bf03405676
35. Liebenberg, L., Ungar, M., & Van de Vijver, F. (2012). Validation of the Child and Youth Resilience Measure-28 (CYRM-28) among Canadian youth. Research on Social Work Practice, 22(2), 219–226. https://doi.org/10.1177/1049731511428619
36. Luthar, S. S., Cicchetti, D., & Becker, B. (2000). The construct of resilience: A critical evaluation and guidelines for future work. Child Development, 71(3), 543–562. https://doi.org/10.1111/1467-8624.00164
37. Morsünbül, Ü. (2005). Ergenlikte kimlik statülerinin bağlanma stilleri, cinsiyet veeğitim düzeyi açısından incelenmesi (Yüksek lisans tezi). Ankara University, Ankara.
38. Özcan, B. (2005). Anne-babaları boşanmış ve anne-babaları birlikte olan lise öğrencilerinin yılmazlık özellikleri ve koruyucu faktörler açısından karşılaştırılması (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Ankara Üniversitesi, Ankara.
39. Özgüven, İ. E. (2000). Evlilik ve aile terapisi. Ankara: Pdrem Yayınları.
40. Özgüven, İ. E. (2001). Ailede iletişim ve yaşam. Ankara: Pdrem Yayınları.
41. Richardson, S. & McCabe, M. P. (2001). Parental divorce during adolescences and adjustment in early adulthood. Adolescence, 36(143), 467–489.
42. Şahin, H. (2018). Ergenlerin psikolojik sağlamlık düzeyleri ve hayat amaçları arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi). Haliç Üniversitesi, İstanbul.
43. Saka, A. & Ceylan, Ş. (2018). Ergenlerin psikolojik dayanıklılık düzeylerinin aile yapılarına göre incelenmesi. Eğitim ve Toplum Araştırmaları Dergisi, 5(1), 68–86.
44. Sardoğan, M. E., Karahan, T. F., Dicle, A., & Menteş, Ö. (2007). Ebeveyne bağlanma düzeyine ve anne-babanın boşanma/birliktelik durumuna göre çocuklarda evlilik çatışmasını algılama biçimleri. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23, 12–27.
45. Şentürk, Ü. (2006). Parçalanmış aile çocuk ilişkisinin sebep olduğu sosyal problemler (Malatya Uygulaması) (Unpublished doctoral dissertation). İnönü University, Malatya.
46. Sipahioğlu, Ö. (2008). Farklı risk gruplarındaki ergenlerin psikolojik sağlamlıklarının incelenmesi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Selçuk Üniversitesi, Konya.
47. Sümer, N., & Güngör, D. (1999). Yetişkin bağlanma stilleri ölçeklerinin Türk örneklemi üzerinde psikometrik değerlendirmesi ve kültürlerarası bir karşılaştırma. Türk Psikoloji Dergisi, 14(43), 71–109.
48. Tahmasbipour, N., & Taheri, A. (2012). A survey on the relation between a social support and mental health in students Shahid Rajaee University. Procedia-Social and Behavioral Sciences 47, 5–9. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2012.06.603
49. Taşkaya, R. (2019). Ergenlerin bağlanma stilleri sorumluluk duygu ve davranışı ile kaygı düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Karabük Üniversitesi, Karabük.
50. Trawick Smith, J. (2013). Early childhood development (5nd ed.), (Çev. Ed. B. Akman). Ankara: Nobel Yayıncılık. Ünlü, F. (2015). Ebeveyni boşanmış bireylerde benlik saygısı, yalnızlık ve bağlanma stilleri arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Haliç Üniversitesi, İstanbul.
51. Weyburne, D. (2000). Ben şimdi ne olacağım? (Çev. H. Koşar). İstanbul: Kuraldışı Yayıncılık.