Research Article

Yaşlı sıçanlarda skopolamin kullanımının karaciğer dokuları üzerine morfolojik ve ultrayapısal etkilerinin değerlendirilmesi

Volume: 3 Number: 2 December 29, 2020
EN TR

Yaşlı sıçanlarda skopolamin kullanımının karaciğer dokuları üzerine morfolojik ve ultrayapısal etkilerinin değerlendirilmesi

Abstract

Özet: Skopolamin güçlü antikolinerjik etkileri olan doğal bir bitki alkaloididir. Muskarinik reseptörleri rekabetçi bir şekilde inhibe eder ve hem periferik antimuskarinik etkiler, hem de merkezi sedatif, antiemetik ve amnezik etkiler üretir. Uzun yıllardır bulantı, hareket hastalığı, alerjik rinit, duodenal ülser hastalığı, gastrointestinal rahatsızlık ve spazm, fonksiyonel bağırsak sendromu ve hiperaktif mesane tedavisinde antiemetik, antisekretuar ve antispazmotik ajan olarak kullanılmaktadır. Skopolamin, karaciğer tarafından metabolize edilir, ancak genellikle sadece kısa süreler için düşük dozlarda (<1 mg) verilir. Karaciğer veya böbrek hastalığı olan hastalar skopolamini metabolize edemez veya idrarla atamazlar. Böyle durumlarda skopolamin kullanımı düşünülürken yan etkilerin artacağı kabul edilmelidir. Uzun yıllar boyunca yaygın olarak kullanılmasına rağmen, skopolamin karaciğer enzimi yükselmesi veya klinik olarak görünen karaciğer hasarı ile ilişkilendirilmemiştir. Bununla beraber kullanımı durumunda karaciğer dokularındaki etkilerine dair kısıtlı çalışma bulunmaktadır. Karaciğer patolojisi çalışmalarında özellikle geçirimli elektron mikroskopisinin (TEM) önemli bir bileşen olduğu düşünülmektedir. Bu çalışmadaki amacımız skopolamin kullanımının karaciğerde herhangi bir değişime neden olup olmadığını ışık ve elektron mikroskopisi yardımı ile değerlendirebilmektir. Bu amaçla, 20 Wistar Albino erkek yaşlı sıçan kullanılmıştır. Sıçanlar randomize olarak iki gruba ayrılmış ve Skopolamin HBr (Sigma), %0,9 salinde çözülerek hazırlanmıştır. Kontrol gruplarına 3 hafta süreyle 0.1 ml/kg oral gavajla serum fizyolojik, deneylerden 30 dk önce intraperitoneal olarak 0.1 ml/kg serum fizyolojik verilmiştir. Deney gruplarına ise 3 hafta süreyle oral gavajla 0.1 ml/kg serum fizyolojik, deneylerden 30 dk önce intraperitoneal olarak 1mg/kg skopolamin uygulanmıştır. Süre bitiminde hayvanlardan anestezi altında 1mm3 boyutlarında karaciğer örnekleri alınmış ve dekapitasyon uygulanmıştır. Fiksasyon prosedürünün ardından örneklere ışık ve elektron mikroskobik takip işlemleri yapılmıştır. Elde edilen bloklardan ultramikrotomla alınan yarı ince kesitler ışık mikroskopisi ile, tam ince kesitler ise boyandıktan sonra TEM (Hitachi HT 7800) ile incelenmiştir. Bulgularımız skopolamin kullanımının karaciğerde ışık ve elektron mikroskobik düzeyde önemli bir farklılığa neden olmadığını, ancak skopolamin kullanılan grubun bazı örneklerinde koful artışının tespit edildiğini göstermektedir. Ancak hepatosit bütünlüğü, şekli ve genel doku morfolojisinin iyi korunduğu gözlenmiştir. Bununla beraber verilerimizin ayrıntılı çalışmalarla desteklenmesi gerekmektedir.

Keywords

References

  1. Antor MA, Uribe AA, Erminy-Falcon N, Werner JG, Candiotti KA, Pergolizzi JV, Bergese SD 2014. The effect of transdermal scopolamine for the prevention of postoperative nausea and vomiting. Frontiers in pharmacology, 5: 55.
  2. Apfel CC, Zhang K, George E, Shi S, Jalota L, Hornuss C, Fero KE, et al. Transdermal scopolamine for the prevention of postoperative nausea and vomiting: a systematic review and meta-analysis. Clin Ther 2010; 32: 1987-2002.
  3. Auld DS, Kornecook TJ, Bastianetto S, Quirion R. Alzheimer's disease and the basal forebrain cholinergic system: relations to beta-amyloid peptides, cognition, and treatment strategies. Prog Neurobiol. 2002;68(3):209–245. doi:10.1016/s0301-0082(02)00079-5
  4. Bajo R, Pusil S, López ME, Canuet L, Pereda E, Osipova D, Maeustú F, Pekkonen E 2015. Scopolamine effects on functional brain connectivity: a pharmacological model of Alzheimer’s disease. Scientific reports, 5(1): 1-6.
  5. Chan TY, Tang CH, Critchley JA. Poisoning due to an over-the-counter hypnotic, Sleep-Qik (hyoscine, cyproheptadine, valerian). Postgrad Med J 1995; 71: 227-8.
  6. Chen C, Li XH, Zhang S, Tu Y, Wang YM, Sun HT 2014. 7, 8-dihydroxyflavone ameliorates scopolamine-induced Alzheimer-like pathologic dysfunction. Rejuvenation research, 17(3): 249-254.
  7. El-Marasy SA, Abd-Elsalam RM, Ahmed-Farid OA 2018. Ameliorative effect of silymarin on scopolamine-induced dementia in rats. Open access Macedonian journal of medical sciences, 6(7): 1215.
  8. Jeong EJ, Lee KY, Kim SH, Sung SH, Kim YC 2008. Cognitive-enhancing and antioxidant activities of iridoid glycosides from Scrophularia buergeriana in scopolamine-treated mice. European journal of pharmacology, 588(1): 78-84.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Structural Biology

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 29, 2020

Submission Date

May 8, 2020

Acceptance Date

December 6, 2020

Published in Issue

Year 2020 Volume: 3 Number: 2

APA
Yenice Gürsu, B., Aksöz, E., Aslan, B., Yılmaz Öztürk, B., & Dağ, İ. (2020). Yaşlı sıçanlarda skopolamin kullanımının karaciğer dokuları üzerine morfolojik ve ultrayapısal etkilerinin değerlendirilmesi. Eurasian Journal of Biological and Chemical Sciences, 3(2), 148-153. https://izlik.org/JA98AZ56AA
AMA
1.Yenice Gürsu B, Aksöz E, Aslan B, Yılmaz Öztürk B, Dağ İ. Yaşlı sıçanlarda skopolamin kullanımının karaciğer dokuları üzerine morfolojik ve ultrayapısal etkilerinin değerlendirilmesi. Eurasian J. Bio. Chem. Sci. 2020;3(2):148-153. https://izlik.org/JA98AZ56AA
Chicago
Yenice Gürsu, Bükay, Elif Aksöz, Büşra Aslan, Betül Yılmaz Öztürk, and İlknur Dağ. 2020. “Yaşlı Sıçanlarda Skopolamin Kullanımının Karaciğer Dokuları üzerine Morfolojik Ve Ultrayapısal Etkilerinin Değerlendirilmesi”. Eurasian Journal of Biological and Chemical Sciences 3 (2): 148-53. https://izlik.org/JA98AZ56AA.
EndNote
Yenice Gürsu B, Aksöz E, Aslan B, Yılmaz Öztürk B, Dağ İ (December 1, 2020) Yaşlı sıçanlarda skopolamin kullanımının karaciğer dokuları üzerine morfolojik ve ultrayapısal etkilerinin değerlendirilmesi. Eurasian Journal of Biological and Chemical Sciences 3 2 148–153.
IEEE
[1]B. Yenice Gürsu, E. Aksöz, B. Aslan, B. Yılmaz Öztürk, and İ. Dağ, “Yaşlı sıçanlarda skopolamin kullanımının karaciğer dokuları üzerine morfolojik ve ultrayapısal etkilerinin değerlendirilmesi”, Eurasian J. Bio. Chem. Sci., vol. 3, no. 2, pp. 148–153, Dec. 2020, [Online]. Available: https://izlik.org/JA98AZ56AA
ISNAD
Yenice Gürsu, Bükay - Aksöz, Elif - Aslan, Büşra - Yılmaz Öztürk, Betül - Dağ, İlknur. “Yaşlı Sıçanlarda Skopolamin Kullanımının Karaciğer Dokuları üzerine Morfolojik Ve Ultrayapısal Etkilerinin Değerlendirilmesi”. Eurasian Journal of Biological and Chemical Sciences 3/2 (December 1, 2020): 148-153. https://izlik.org/JA98AZ56AA.
JAMA
1.Yenice Gürsu B, Aksöz E, Aslan B, Yılmaz Öztürk B, Dağ İ. Yaşlı sıçanlarda skopolamin kullanımının karaciğer dokuları üzerine morfolojik ve ultrayapısal etkilerinin değerlendirilmesi. Eurasian J. Bio. Chem. Sci. 2020;3:148–153.
MLA
Yenice Gürsu, Bükay, et al. “Yaşlı Sıçanlarda Skopolamin Kullanımının Karaciğer Dokuları üzerine Morfolojik Ve Ultrayapısal Etkilerinin Değerlendirilmesi”. Eurasian Journal of Biological and Chemical Sciences, vol. 3, no. 2, Dec. 2020, pp. 148-53, https://izlik.org/JA98AZ56AA.
Vancouver
1.Bükay Yenice Gürsu, Elif Aksöz, Büşra Aslan, Betül Yılmaz Öztürk, İlknur Dağ. Yaşlı sıçanlarda skopolamin kullanımının karaciğer dokuları üzerine morfolojik ve ultrayapısal etkilerinin değerlendirilmesi. Eurasian J. Bio. Chem. Sci. [Internet]. 2020 Dec. 1;3(2):148-53. Available from: https://izlik.org/JA98AZ56AA