Yıl 2019, Cilt 5 , Sayı 1, Sayfalar 77 - 91 2019-04-30

İçsel, Dışsal ve Yönetsel Faktörler Bağlamında Öğretmen Motivasyon Ölçeği’nin Geliştirilmesi
Developing The Teacher Motivation Scale In The Context Of Intrinsic, Extrinsic and Administrative Factors

Yılmaz KILIÇ [1] , Ercan YILMAZ [2]


Bu çalışmanın amacı ilkokul ve ortaokul öğretmenlerinin öğretmenlik mesleğine yönelik motivasyon düzeylerini cinsiyet, mesleki kıdem, aynı müdür ile çalışma süresi ve aynı okulda çalışma süresine göre belirlemek üzere geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmektir. Araştırmanın çalışma grubunu Konya İli merkez ilçelerinde görev yapmakta olan 360 ilkokul ve ortaokul öğretmeni oluşturmaktadır. Ölçek geliştirme çalışmasında ilk aşama olarak yerli ve yabancı literatür taraması yapılmış ve bir madde havuzu oluşturulmuştur. İkinci aşamada maddeler farklı uzman görüşlerine sunulmuş ve 18 maddelik ölçekte karar kılınmıştır. Ölçeğin yapı geçerliliği için açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri yapılmıştır. Bu analizlerden sonra ölçek (içsel, dışsal ve yönetsel motivasyon) olarak üç alt boyuttan oluşmuştur. Ölçeğin alt boyutları için Cronbach alpha iç tutarlık katsayısı 1. faktör için .81; 2. faktör için .72 ve 3. faktör için .70 olarak hesaplanmıştır. Ölçeğin toplam Cronbach alpha iç tutarlık katsayısı =.74’tür. Yapılan doğrulayıcı faktör analizinde elde edilen uyum iyiliği x2/df= 2.904 ; GFI=.940; AGFI=.950; NFI=.890; CFI=.945, RMSEA= .064 ve SRMR= .052 şeklindedir. Motivasyonun içsel ve dışsal alt boyutlarında erkek öğretmenlerin puanları kadın öğretmenlerin puanlarından istatistiksel olarak daha yüksektir. Yönetsel boyutta ise kadın öğretmenlerin puanlarının erkek öğretmenlerin puanlarından daha yüksek çıktığı belirlenmiştir. Cinsiyet değişkeni açısından dışsal motivasyon alt boyutunda anlamlı bir fark bulunmuştur. Kıdem değişkeni bağlamında içsel, dışsal ve yönetsel alt boyutlarında anlamlı farklılık ortaya çıkmıştır. Aynı müdür ile çalışma süresi değişkeni açısından dışsal alt boyutunda anlamlı bir farklılığın olduğu görülmüştür. Aynı okulda çalışma süresi değişkenine bakıldığında içsel, dışsal ve yönetsel altboyutlarında istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilmiştir.

The aim of this study is to develop a valid and reliable measurement tool to determine the motivational levels of the primary and secondary school teachers' directed teaching profession by gender, professional seniority, duration of study with the same principal, and duration of study at the same school. The study group of the reseach consists of 360 elementary and middle school teachers working in Konya. As a first step in the scale development study, domestic and foreign literature searches were reviewed and a pool of items was created. In the second stage, the items were presented to different expert opinions and decided on the 18-item scale. Exploratory and confirmatory factor analyzes were performed for construct validity of the scale. After these analyzes, the scale (intrinsic, extrinsic and managerial factors) consists of three sub-dimensions as motivation. Cronbach alpha internal consistency coefficient for the subscales of the scale was .81 for factor 1; It was calculated as .72 for factor 2 and .70 for factor 3. The total Cronbach alpha internal consistency coefficient of the scale was .74. The goodness of fit obtained in the confirmatory factor analysis was x2 / df = 2.904; GFI = .940; AGFI = .950; NFI = .890; CFI = .945, RMSEA = .064 and SRMR = .052. In the intrinsic and extrinsic dimensions of motivation, the male teachers 'scores are higher than the female teachers' scores statistically. In the managerial dimension, it was determined that female teachers' scores were higher than male teachers' scores. A significant difference was found in intrinsic motivation sub-dimension in terms of gender variable. Significant differences was found in the intrinsic, extrinsic and managerial sub-dimensions in the context of seniority variable. It was seen that there was a significant difference in the extrinsic sub-dimension in terms of working period with the same principal. When the working period variable in the same school was examined, a statistically significant difference was found in intrinsic, extrinsic and managerial sub-dimensions.

  • Aydın, M. (2007). Çağdaş eğitim denetimi. Ankara: Hatiboğlu Yayınevi.
  • Bayram, N. (2013). Yapısal eşitlik modellemesine giriş, AMOS uygulamaları, Bursa: Ezgi Kitabevi
  • Bayram, N. (2013). Sosyal bilimlerde SPSS ile veri analizi (Genişletilmiş 4. Baskı). Bursa: Ezgi Kitabevi
  • Büyüköztürk, Ş. (2002). Faktör analizi: Temel kavramlar ve ölçek geliştirmede kullanımı. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi. S.32.
  • Büyüköztürk, Ş. (2011). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı, (13. Baskı) Ankara: Akademi Yayınları.
  • Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E.K.,Akgün, Ö.E., Karadeniz, Ş., ve Demirel, F. (2014). Bilimsel araştırma yöntemleri (18.Baskı) Ankara: .A Pegem Akademi.
  • Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G. ve Büyüköztürk, Ş.(2012). Sosyal bilimler için çok değişkenli SPSS ve LİSREL uygulamaları. Ankara: Pegem A Yayıncılık.
  • Domeyer, D. (1998). Building and maintaining employee motivation. Women in Business, 50(6), 32–38. Retrieved from http://www.ebscohost.com
  • Dündar, S., Özutku, H. ve Taşpınar, F. (2007). İçsel ve dışsal motivasyon araçlarının işgörenlerin motivasyonları üzerindeki etkisi: Ampirik bir inceleme. Ticaret ve Turizm Eğitim Fakültesi Dergisi, 2, 107-108.
  • Field, A. (2005). Discovering statistic using ibm spss statistics. (Second edition). London: Sage Publication.
  • Franklin, K. (2016). Examining the ımpact of leadership styles on the motivation of U.S. teachers, Unpublished PhD thesis. Walden University.USA.
  • Hellriegel, D., Slocum, J. W. & Woodman, R. W. (2001). Organizational behavior (9th ed.). Cincinnati, OH: South Western College.
  • Karasar, N. (2011). Bilimsel araştırma yöntemi (22. baskı). Ankara: Nobel Yayıncılık.
  • Kaynak, N. Z. (2012). Yapısal eşitlik modelleri. Yayınlanmış yüksek lisans tezi, İstanbul Ticaret Üniversitesi. Istanbul.
  • Kenny, D. A. (2010). Measuring model fit, http://davidakenny.-net/cm/fit.htm
  • Kimball, L. S. & Nink, C. E. (2006). How to improve employee motivation, commitment, productivity, well-being and safety. Corrections Today, 68(3), 66–74.
  • Kılıç, Y. (2013). Lise öğretmenlerinin örgütsel adalet ve iş doyumu arasındaki ilişki, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Fırat Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Elazığ.
  • Kline, R. B. (2011). Principles and practice of structural equation modeling (Third Edition). New York, ABD: The Guilford Press.
  • Kocabaş, İ., ve Karaköse, T. (2005). Okul müdürlerinin tutum ve davranışlarının öğretmenlerin motivasyonuna etkisi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 3(1), 79-93.
  • Krathwohl, D.(1997). Methods of Educational and Social Science Research. Longman: New York
  • Özer, Y. ve Anıl, D. (2011). Öğrencilerin fen ve matematik başarılarını etkileyen faktörlerin yapısal eşitlik modeli ile incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 41, 313-324.
  • Rantz, M. J., Scott, J. S., & Porter, R. N. (2007). Employee motivation: New perspectives of the age-old challenge of work motivation. Nursing Forum, 31(3), 29–36.
  • Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2000). Intrinsic and extrinsic motivations: Classic definitions and new directions. Contemporary Educational Psychology, 25, 54–67.
  • Ryan, R. M., & Connell, J. P. (1989). Perceived locus of causality and internalization. Journal of Personality and Social Psychology, 57, 749– 761.
  • Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2002). Overview of self-determination theory: An organismic dialectical perspective. In E. L. Deci, & R. M. Ryan (Eds.), Handbook of self-determination research (pp. 3–33). Rochester, NY: University of Rochester Press.
  • Schermelleh-Engel, K., Mooseburger, H., & Müller, H. (2003). Evaluating the fit of structural equation models: Test of significance and descriptive goodness-of-fit measures. Method of Psychological Research Methods of Psychological Research, 8(2), 23-74.
  • Serin, M.K. (2011), İlköğretim kurumlarında öğretimsel liderlik ile örgütsel bağlılık arasındaki ilişki, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  • Sümer, N. (2000). Yapısal eşitlik modelleri: Temel kavramlar ve örnek uygulamalar. Türk Psikoloji Yazıları, 3(6), 49-74.
  • Şimşek, Ö. F. (2007). Yapısal eşitlik modellemesine giriş. Temel ilkeler ve LISREL uygulamaları. Ankara: Ekinoks Yayınları.
  • Taloo. (2007). Business organisation & management. New Delhi, India: Tata McGraw-Hill.
  • Tavşancıl, E. (2006). Tutumların ölçülmesi ve SPSS ile veri analizi. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
  • Tjepkema, S. (2002). HRD and learning organisations in Europe. New York, NY: Routledge.
  • Yılmaz, A. ve Ceylan, Ç.B. (2011). İlköğretim okul yöneticilerinin liderlik davranış düzeyleri ile öğretmenlerin iş doyumu ilişkisi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 17(2), 277-394.
  • Yılmaz, E., Kurşun, T., ve Köksal, O. (2015). Okul Müdürlerinin Mentorlüğü Ölçeğinin Geliştirilmesi Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi / The Journal of International Education Science, 2(4), 22-39.
  • Yurt, E. ve Sünbül, A. M. (2014). Matematik öz-yeterlik kaynakları ölçeğinin Türkçeye uyarlanması. Eğitim ve Bilim, 39(176), 145-157.
Birincil Dil tr
Konular Eğitim, Bilimsel Disiplinler
Bölüm Makale
Yazarlar

Orcid: 0000-0001-6040-7441
Yazar: Yılmaz KILIÇ
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0003-4702-1688
Yazar: Ercan YILMAZ
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 30 Nisan 2019

APA Kılıç, Y , Yılmaz, E . (2019). İçsel, Dışsal ve Yönetsel Faktörler Bağlamında Öğretmen Motivasyon Ölçeği’nin Geliştirilmesi . Eğitim Kuram ve Uygulama Araştırmaları Dergisi , 5 (1) , 77-91 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/ekuad/issue/44939/559439