Hindistan’da İsmailîlik

Öz

Hasan Basri Demirer’in Hindistan’da İsmailîlik adlı eseri, İsmailîliğin Hint alt kıtasındaki tarihsel gelişimini teolojik ve sosyolojik boyutlarıyla ele alan kapsamlı bir çalışmadır. Eserde, mezhebin farklı kollarının Hindistan’daki oluşum ve dönüşüm süreçleri, tarihsel arka planı ile birlikte bütüncül bir çerçevede incelenmektedir. Fatımî döneminden itibaren şekillenen İsmailî düşüncesinin Hint coğrafyasına taşınma süreci, yerel dinî geleneklerle kurduğu etkileşim ve bu süreçte ortaya çıkan cemaat yapıları ayrıntılı biçimde değerlendirilmektedir. Böylece İsmailîliğin yalnızca Arap ve İran merkezli tarihsel bağlamlarda değil, Hint dünyasının çok katmanlı sosyo-kültürel yapısı içinde nasıl biçimlendiği de açık bir şekilde ortaya konulmaktadır. Türkiye’de İsmailîliğin Hint Alt Kıtası’ndaki yansımalarına dair çalışmaların sınırlı olduğu dikkate alındığında, bu eser söz konusu alana yönelik önemli bir katkı sunmakta ve yeni araştırmalar için zemin hazırlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• İslam Mezhepleri Tarihi
• Hindistan
• İsmailîlik
• Nizarîlik
• Müsta’lîlik

Ismailism in India

Öz

Hasan Basri Demirer’s Ismailism in India is a comprehensive study that examines the historical development of Ismailism in the Indian subcontinent from both theological and sociological perspectives. The work analyzes the formation and transformation processes of different branches of the sect in India within a holistic framework, taking into account their historical background. It also provides a detailed evaluation of how Ismaili thought, shaped since the Fatimid period, was transmitted to the Indian context, its interaction with local religious traditions, and the communal structures that emerged through this process. In this way, the study clearly demonstrates how Ismailism was shaped not only within Arab and Iranian-centered historical contexts but also within the multilayered socio-cultural structure of the Indian world. Considering the limited number of studies in Türkiye on the manifestations of Ismailism in the Indian subcontinent, this work makes a significant contribution to the field and paves the way for further research.

Anahtar Kelimeler

• History of Islamic Sects
• India
• Ismailism
• Nizarism
• Mustalism