Araştırma Makalesi
BibTex RIS Kaynak Göster

Vasküler Yaşlanmada Bağırsak Mikrobiyotası Kaynaklı Metabolitlerin Entegrasyonu İçin Sistem Biyolojisi Temelli Hesaplamalı Bir Çerçeve: MCAS Modeli

Yıl 2026, Cilt: 42 Sayı: 1 , - , 23.03.2026
https://izlik.org/JA99TH87RW

Öz

Yaşlanma, enerji metabolizmasındaki, epigenomik düzenlemedeki ve kronik düşük dereceli inflamasyondaki birbiriyle bağlantılı değişiklikler tarafından şekillendirilen çok faktörlü bir süreçtir. Burada, mikrobiyom kaynaklı metabolitleri vasküler yaşlanma ile ilişkili biyolojik özelliklerle sistem biyolojisi yaklaşımını kullanarak bütünleştirmek için çok katmanlı bir hesaplamalı model tanımlanmaktadır. Mikrobiyal, metabolik ve epigenomik bileşenleri birleştiren bileşik bir indeks oluşturulmuş ve herkese açık veri kümelerine dayanarak analiz edilmiştir. İç içe geçmiş çapraz doğrulama şeması içinde uygulanan L2-düzenlileştirilmiş bir lojistik regresyon modeli, genel model davranışını değerlendirmek için kullanılmıştır. Entegre model, ortalama AUC değeri 0.893 (95% GA: 0.787-0.959), PR-AUC değeri 0.913 ve Brier skoru 0.147 olmak üzere tutarlı biçimde kararlı bir performans göstermiştir. Ablasyon analizleri ayrıca mikrobiyal özelliklerin model ayrım gücüne en güçlü katkıyı sağladığını, metabolik ve epigenomik bileşenlerin ise esas olarak model kararlılığına katkıda bulunduğunu göstermiştir. Tüm bunlar birlikte ele alındığında, bu model mikrobiyota ile ilişkili biyolojik örüntülerin vasküler yaşlanma ile ilişkili olarak yorumlanması için bütünleştirici bir hesaplamalı yaklaşım sunmaktadır.

Kaynakça

  • Galkin, F., Mamoshina, P., Aliper, A., Putin, E., Moskalev, V., Gladyshev, V. N., Zhavoronkov, A. 2020. Human Gut Microbiome Aging Clock Based on Taxonomic Profiling and Deep Learning. iScience, 23(6), 101199.
  • Guedj, A., Volman, Y., Geiger-Maor, A., Bolik, J., Schumacher, N., Künzel, S., Baines, J. F., Nevo, Y., Elgavish, S., Galun, E., Amsalem, H., Schmidt-Arras, D., Rachmilewitz, J. 2020. Gut microbiota shape 'inflamm-ageing' cytokines and account for age-dependent decline in DNA damage repair. Gut, 69(6), 1064-1075.
  • Agnoletti, D., Piani, F., Cicero, A. F. G., Borghi, C. 2022. The Gut Microbiota and Vascular Aging: A State-of-the-Art and Systematic Review of the Literature. Journal of clinical medicine, 11(12), 3557.
  • Behringer E. J. 2023. Impact of aging on vascular ion channels: perspectives and knowledge gaps across major organ systems. American journal of physiology. Heart and circulatory physiology, 325(5), H1012-H1038.
  • Li, T., Chen, Y., Gua, C., Li, X. 2017. Elevated Circulating Trimethylamine N-Oxide Levels Contribute to Endothelial Dysfunction in Aged Rats through Vascular Inflammation and Oxidative Stress. Frontiers in physiology, 8, 350.
  • Claesson, M. J., Jeffery, I. B., Conde, S., Power, S. E., O'Connor, E. M., Cusack, S., Harris, H. M., Coakley, M., Lakshminarayanan, B., O'Sullivan, O., Fitzgerald, G. F., Deane, J., O'Connor, M., Harnedy, N., O'Connor, K., O'Mahony, D., van Sinderen, D., Wallace, M., Brennan, L., Stanton, C., … O'Toole, P. W. 2012. Gut microbiota composition correlates with diet and health in the elderly. Nature, 488(7410), 178-184.
  • Yatsunenko, T., Rey, F. E., Manary, M. J., Trehan, I., Dominguez-Bello, M. G., Contreras, M., Magris, M., Hidalgo, G., Baldassano, R. N., Anokhin, A. P., Heath, A. C., Warner, B., Reeder, J., Kuczynski, J., Caporaso, J. G., Lozupone, C. A., Lauber, C., Clemente, J. C., Knights, D., Knight, R., … Gordon, J. I. 2012. Human gut microbiome viewed across age and geography. Nature, 486(7402), 222-227.
  • Chen, W., Zhang, S., Wu, J., Ye, T., Wang, S., Wang, P., Xing, D. 2020. Butyrate-producing bacteria and the gut-heart axis in atherosclerosis. Clinica chimica acta; international journal of clinical chemistry, 507, 236-241.
  • Zhang D, Jian YP, Zhang YN, et al. Short-chain fatty acids in diseases. Cell Commun Signal. 2023;21(1):212.
  • Mariat, D., Firmesse, O., Levenez, F., Guimarăes, V., Sokol, H., Doré, J., Corthier, G., Furet, J. P. 2009. The Firmicutes/Bacteroidetes ratio of the human microbiota changes with age. BMC microbiology, 9, 123
  • Lu, Y., Zhang, Y., Zhao, X., Shang, C., Xiang, M., Li, L., Cui, X. 2022. Microbiota-derived short-chain fatty acids: Implications for cardiovascular and metabolic disease. Frontiers in cardiovascular medicine, 9, 900381.
  • Wang, Z., Klipfell, E., Bennett, B. J., Koeth, R., Levison, B. S., Dugar, B., Feldstein, A. E., Britt, E. B., Fu, X., Chung, Y. M., Wu, Y., Schauer, P., Smith, J. D., Allayee, H., Tang, W. H., DiDonato, J. A., Lusis, A. J., Hazen, S. L. 2011. Gut flora metabolism of phosphatidylcholine promotes cardiovascular disease. Nature, 472(7341), 57-63.
  • Sun, X., Jiao, X., Ma, Y., Liu, Y., Zhang, L., He, Y., Chen, Y. 2016. Trimethylamine N-oxide induces inflammation and endothelial dysfunction in human umbilical vein endothelial cells via activating ROS-TXNIP-NLRP3 inflammasome. Biochemical and biophysical research communications, 481(1-2), 63-70.
  • Yao, Y., Xu, Y., Wang, W., Zhang, J., Li, Q. 2017. Glucagon-like peptide-1 improves β-cell dysfunction by suppressing the miR-27a-induced downregulation of ATP-binding cassette transporter A1. Biomedicine & pharmacotherapy = Biomedecine & pharmacotherapie, 96, 497-502.
  • Alsulami, M., Alamri, H., Barhoumi, T., Munawar, N., Alghanem, B. 2025. The effect of TMAO on aging-associated cardiovascular and metabolic pathways and emerging therapies. Molecular and cellular biochemistry, 480(11), 5659-5669.
  • Du, Y., Li, X., Su, C., Xi, M., Zhang, X., Jiang, Z., Wang, L., Hong, B. 2020. Butyrate protects against high-fat diet-induced atherosclerosis via up-regulating ABCA1 expression in apolipoprotein E-deficiency mice. British journal of pharmacology, 177(8), 1754-1772.
  • Fellows, R., Denizot, J., Stellato, C., Cuomo, A., Jain, P., Stoyanova, E., Balázsi, S., Hajnády, Z., Liebert, A., Kazakevych, J., Blackburn, H., Corrêa, R. O., Fachi, J. L., Sato, F. T., Ribeiro, W. R., Ferreira, C. M., Perée, H., Spagnuolo, M., Mattiuz, R., Matolcsi, C., … Varga-Weisz, P. 2018. Microbiota derived short chain fatty acids promote histone crotonylation in the colon through histone deacetylases. Nature communications, 9(1), 105.
  • Shapiro, H., Thaiss, C. A., Levy, M., Elinav, E. 2014. The cross talk between microbiota and the immune system: metabolites take center stage. Current opinion in immunology, 30, 54-62.
  • Robles-Vera, I., Toral, M., de la Visitación, N., Aguilera-Sánchez, N., Redondo, J. M., Duarte, J. 2020. Protective Effects of Short-Chain Fatty Acids on Endothelial Dysfunction Induced by Angiotensin II. Frontiers in physiology, 11, 277.
  • Davie J. R. 2003. Inhibition of histone deacetylase activity by butyrate. The Journal of nutrition, 133(7 Suppl), 2485S-2493S.
  • Saeedi Saravi, S. S., Pugin, B., Constancias, F., Shabanian, K., Spalinger, M., Thomas, A., Le Gludic, S., Shabanian, T., Karsai, G., Colucci, M., Menni, C., Attaye, I., Zhang, X., Allemann, M. S., Lee, P., Visconti, A., Falchi, M., Alimonti, A., Ruschitzka, F., Paneni, F., … Beer, J. H. 2025. Gut microbiota-dependent increase in phenylacetic acid induces endothelial cell senescence during aging. Nature aging, 5(6), 1025-1045.
  • Zhang, M., Wu, J. F., Chen, W. J., Tang, S. L., Mo, Z. C., Tang, Y. Y., Li, Y., Wang, J. L., Liu, X. Y., Peng, J., Chen, K., He, P. P., Lv, Y. C., Ouyang, X. P., Yao, F., Tang, D. P., Cayabyab, F. S., Zhang, D. W., Zheng, X. L., Tian, G. P., … Tang, C. K. 2014. MicroRNA-27a/b regulates cellular cholesterol efflux, influx and esterification/hydrolysis in THP-1 macrophages. Atherosclerosis, 234(1), 54-64.
  • Yue, R., Dutta, A. 2022. Computational systems biology in disease modeling and control, review and perspectives. NPJ systems biology and applications, 8(1), 37.
  • Pedregosa, F., Varoquaux, G., Gramfort, A., Michel, V., Thirion, B., Grisel, O., Blondel, M., Prettenhofer, P., Weiss, R., Dubourg, V., Vanderplas, J., Passos, A., Duchesnay, É. 2011. Scikit-learn: Machine learning in Python. the Journal of machine Learning research, 12, 2825-2830.
  • DeGroat, W., Abdelhalim, H., Peker, E., Sheth, N., Narayanan, R., Zeeshan, S., Liang, B. T., Ahmed, Z. 2024. Multimodal AI/ML for discovering novel biomarkers and predicting disease using multi-omics profiles of patients with cardiovascular diseases. Scientific reports, 14(1), 26503.
  • Barabási, A. L., Oltvai, Z. N. 2004. Network biology: understanding the cell's functional organization. Nature reviews. Genetics, 5(2), 101-113.
  • Chen, Y., Wang, H., Lu, W., Wu, T., Yuan, W., Zhu, J., Lee, Y. K., Zhao, J., Zhang, H., Chen, W. 2022. Human gut microbiome aging clocks based on taxonomic and functional signatures through multi-view learning. Gut microbes, 14(1), 2025016.
  • Stebegg, M., Silva-Cayetano, A., Innocentin, S., Jenkins, T. P., Cantacessi, C., Gilbert, C., Linterman, M. A. 2019. Heterochronic faecal transplantation boosts gut germinal centres in aged mice. Nature communications, 10(1), 2443.
  • Ren, J., Li, H., Zeng, G., Pang, B., Wang, Q., Wei, J. 2023. Gut microbiome-mediated mechanisms in aging-related diseases: are probiotics ready for prime time?. Frontiers in pharmacology, 14, 1178596.
  • Turkish Statistical Institute. Causes of Death Statistics, 2023 - Table 2: Classification by cause of death (ICD-10) Dataset. Ankara: Turkish Statistical Institute. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Olum-ve-Olum-Nedeni-İstatistikleri-2023-53709. (Access Date, 21.10.2025).
  • Efron, B., Tibshirani, R. J. 1994. An introduction to the bootstrap. pp 168-195. New York, NY: Chapman & Hall/CRC, 456p
  • Guyon I, Elisseeff, A. 2003. An Introduction to Variable and Feature Selection. Journal of Machine Learning Research, 3, 1157-1182.
  • Hoyles, L., Fernández-Real, J. M., Federici, M., Serino, M., Abbott, J., Charpentier, J., Heymes, C., Luque, J. L., Anthony, E., Barton, R. H., Chilloux, J., Myridakis, A., Martinez-Gili, L., Moreno-Navarrete, J. M., Benhamed, F., Azalbert, V., Blasco-Baque, V., Puig, J., Xifra, G., Ricart, W., … Dumas, M. E. 2018. Molecular phenomics and metagenomics of hepatic steatosis in non-diabetic obese women. Nature medicine, 24(7), 1070-1080.
  • Yang, R., Pang, J., Zhong, X., Pang, S., Hu, X., Wei, C., Yan, W., Chen, X., Zhao, R., Xu, B., Cao, Z. 2025. Molecular mechanisms of aberrant fatty acids metabolism in driving cardiovascular diseases: key regulatory targets and dietary interventions. Food & function, 16(15), 5961-5993.
  • Budoff, M. J., de Oliveira Otto, M. C., Li, X. S., Lee, Y., Wang, M., Lai, H. T. M., Lemaitre, R. N., Pratt, A., Tang, W. H. W., Psaty, B. M., Siscovick, D. S., Hazen, S. L., Mozaffarian, D. 2025. Trimethylamine-N-oxide (TMAO) and risk of incident cardiovascular events in the multi ethnic study of Atherosclerosis. Scientific reports, 15(1), 23362.
  • Steyerberg, E. W., Vergouwe, Y. 2014. Towards better clinical prediction models: seven steps for development and an ABCD for validation. European heart journal, 35(29), 1925-1931.
  • Pencina, M. J., D'Agostino, R. B., Sr, Steyerberg, E. W. 2011. Extensions of net reclassification improvement calculations to measure usefulness of new biomarkers. Statistics in medicine, 30(1), 11-21.
  • Chen, K., Zheng, X., Feng, M., Li, D., Zhang, H. 2017. Gut Microbiota-Dependent Metabolite Trimethylamine N-Oxide Contributes to Cardiac Dysfunction in Western Diet-Induced Obese Mice. Frontiers in physiology, 8, 139.
  • Montero-Melendez, T., Dalli, J., Perretti, M. 2013. Gene expression signature-based approach identifies a pro-resolving mechanism of action for histone deacetylase inhibitors. Cell death and differentiation, 20(4), 567-575.
  • Tang, W. H., Kitai, T., Hazen, S. L. 2017. Gut Microbiota in Cardiovascular Health and Disease. Circulation research, 120(7), 1183-1196.
  • Canfora, E. E., Meex, R. C. R., Venema, K., Blaak, E. E. 2019. Gut microbial metabolites in obesity, NAFLD and T2DM. Nature reviews. Endocrinology, 15(5), 261-273.
  • Zhu, W., Gregory, J. C., Org, E., Buffa, J. A., Gupta, N., Wang, Z., Li, L., Fu, X., Wu, Y., Mehrabian, M., Sartor, R. B., McIntyre, T. M., Silverstein, R. L., Tang, W. H. W., DiDonato, J. A., Brown, J. M., Lusis, A. J., Hazen, S. L. (2016). Gut Microbial Metabolite TMAO Enhances Platelet Hyperreactivity and Thrombosis Risk. Cell, 165(1), 111-124.
  • Kurilshikov, A., van den Munckhof, I. C. L., Chen, L., Bonder, M. J., Schraa, K., Rutten, J. H. W., Riksen, N. P., de Graaf, J., Oosting, M., Sanna, S., Joosten, L. A. B., van der Graaf, M., Brand, T., Koonen, D. P. Y., van Faassen, M., LifeLines DEEP Cohort Study, BBMRI Metabolomics Consortium, Slagboom, P. E., Xavier, R. J., Kuipers, F., Hofker, M. H., … Fu, J. 2019. Gut Microbial Associations to Plasma Metabolites Linked to Cardiovascular Phenotypes and Risk. Circulation research, 124(12), 1808-1820.

A Systems Biology-Based Computational Framework for Integrating Gut Microbiota-Derived Metabolites in Vascular Aging: The MCAS Model

Yıl 2026, Cilt: 42 Sayı: 1 , - , 23.03.2026
https://izlik.org/JA99TH87RW

Öz

Aging is a multifactorial process that is shaped by interconnected alterations in energy metabolism, epigenomic regulation, and chronic low-grade inflammation. Here, a multilayered computational model is described to integrate microbiome-derived metabolites with vascular aging-related biological features using a systems biology approach. A composite index that combines microbial, metabolic, and epigenomic components was constructed and analyzed based on publicly available datasets. An L2-regularized logistic regression model implemented with in a nested cross-validation scheme was employed to evaluate overall model behavior. The integrated model demonstrated consistently stable performance, with a mean AUC of 0.893 (95% CI: 0.787-0.959), a PR-AUC of 0.913, and a Brier score of 0.147. Ablation analyses further showed that microbial features contributed most strongly to model discrimination, while metabolic and epigenomic components mainly contributed to model stability. Taken together, this model provides an integrative computational approach for interpreting microbiota-associated biological patterns in relation to vascular aging.

Etik Beyan

This study received approval from the Medicine Local Scientific Medical Research Ethics Committee (date: 09 December 2025; approval no: 26-2025/23). The study was conducted in accordance with applicable ethical standards and the principles of the Declaration of Helsinki. As the analyses were based solely on previously collected, anonymized, and publicly available datasets, informed consent was not required.

Kaynakça

  • Galkin, F., Mamoshina, P., Aliper, A., Putin, E., Moskalev, V., Gladyshev, V. N., Zhavoronkov, A. 2020. Human Gut Microbiome Aging Clock Based on Taxonomic Profiling and Deep Learning. iScience, 23(6), 101199.
  • Guedj, A., Volman, Y., Geiger-Maor, A., Bolik, J., Schumacher, N., Künzel, S., Baines, J. F., Nevo, Y., Elgavish, S., Galun, E., Amsalem, H., Schmidt-Arras, D., Rachmilewitz, J. 2020. Gut microbiota shape 'inflamm-ageing' cytokines and account for age-dependent decline in DNA damage repair. Gut, 69(6), 1064-1075.
  • Agnoletti, D., Piani, F., Cicero, A. F. G., Borghi, C. 2022. The Gut Microbiota and Vascular Aging: A State-of-the-Art and Systematic Review of the Literature. Journal of clinical medicine, 11(12), 3557.
  • Behringer E. J. 2023. Impact of aging on vascular ion channels: perspectives and knowledge gaps across major organ systems. American journal of physiology. Heart and circulatory physiology, 325(5), H1012-H1038.
  • Li, T., Chen, Y., Gua, C., Li, X. 2017. Elevated Circulating Trimethylamine N-Oxide Levels Contribute to Endothelial Dysfunction in Aged Rats through Vascular Inflammation and Oxidative Stress. Frontiers in physiology, 8, 350.
  • Claesson, M. J., Jeffery, I. B., Conde, S., Power, S. E., O'Connor, E. M., Cusack, S., Harris, H. M., Coakley, M., Lakshminarayanan, B., O'Sullivan, O., Fitzgerald, G. F., Deane, J., O'Connor, M., Harnedy, N., O'Connor, K., O'Mahony, D., van Sinderen, D., Wallace, M., Brennan, L., Stanton, C., … O'Toole, P. W. 2012. Gut microbiota composition correlates with diet and health in the elderly. Nature, 488(7410), 178-184.
  • Yatsunenko, T., Rey, F. E., Manary, M. J., Trehan, I., Dominguez-Bello, M. G., Contreras, M., Magris, M., Hidalgo, G., Baldassano, R. N., Anokhin, A. P., Heath, A. C., Warner, B., Reeder, J., Kuczynski, J., Caporaso, J. G., Lozupone, C. A., Lauber, C., Clemente, J. C., Knights, D., Knight, R., … Gordon, J. I. 2012. Human gut microbiome viewed across age and geography. Nature, 486(7402), 222-227.
  • Chen, W., Zhang, S., Wu, J., Ye, T., Wang, S., Wang, P., Xing, D. 2020. Butyrate-producing bacteria and the gut-heart axis in atherosclerosis. Clinica chimica acta; international journal of clinical chemistry, 507, 236-241.
  • Zhang D, Jian YP, Zhang YN, et al. Short-chain fatty acids in diseases. Cell Commun Signal. 2023;21(1):212.
  • Mariat, D., Firmesse, O., Levenez, F., Guimarăes, V., Sokol, H., Doré, J., Corthier, G., Furet, J. P. 2009. The Firmicutes/Bacteroidetes ratio of the human microbiota changes with age. BMC microbiology, 9, 123
  • Lu, Y., Zhang, Y., Zhao, X., Shang, C., Xiang, M., Li, L., Cui, X. 2022. Microbiota-derived short-chain fatty acids: Implications for cardiovascular and metabolic disease. Frontiers in cardiovascular medicine, 9, 900381.
  • Wang, Z., Klipfell, E., Bennett, B. J., Koeth, R., Levison, B. S., Dugar, B., Feldstein, A. E., Britt, E. B., Fu, X., Chung, Y. M., Wu, Y., Schauer, P., Smith, J. D., Allayee, H., Tang, W. H., DiDonato, J. A., Lusis, A. J., Hazen, S. L. 2011. Gut flora metabolism of phosphatidylcholine promotes cardiovascular disease. Nature, 472(7341), 57-63.
  • Sun, X., Jiao, X., Ma, Y., Liu, Y., Zhang, L., He, Y., Chen, Y. 2016. Trimethylamine N-oxide induces inflammation and endothelial dysfunction in human umbilical vein endothelial cells via activating ROS-TXNIP-NLRP3 inflammasome. Biochemical and biophysical research communications, 481(1-2), 63-70.
  • Yao, Y., Xu, Y., Wang, W., Zhang, J., Li, Q. 2017. Glucagon-like peptide-1 improves β-cell dysfunction by suppressing the miR-27a-induced downregulation of ATP-binding cassette transporter A1. Biomedicine & pharmacotherapy = Biomedecine & pharmacotherapie, 96, 497-502.
  • Alsulami, M., Alamri, H., Barhoumi, T., Munawar, N., Alghanem, B. 2025. The effect of TMAO on aging-associated cardiovascular and metabolic pathways and emerging therapies. Molecular and cellular biochemistry, 480(11), 5659-5669.
  • Du, Y., Li, X., Su, C., Xi, M., Zhang, X., Jiang, Z., Wang, L., Hong, B. 2020. Butyrate protects against high-fat diet-induced atherosclerosis via up-regulating ABCA1 expression in apolipoprotein E-deficiency mice. British journal of pharmacology, 177(8), 1754-1772.
  • Fellows, R., Denizot, J., Stellato, C., Cuomo, A., Jain, P., Stoyanova, E., Balázsi, S., Hajnády, Z., Liebert, A., Kazakevych, J., Blackburn, H., Corrêa, R. O., Fachi, J. L., Sato, F. T., Ribeiro, W. R., Ferreira, C. M., Perée, H., Spagnuolo, M., Mattiuz, R., Matolcsi, C., … Varga-Weisz, P. 2018. Microbiota derived short chain fatty acids promote histone crotonylation in the colon through histone deacetylases. Nature communications, 9(1), 105.
  • Shapiro, H., Thaiss, C. A., Levy, M., Elinav, E. 2014. The cross talk between microbiota and the immune system: metabolites take center stage. Current opinion in immunology, 30, 54-62.
  • Robles-Vera, I., Toral, M., de la Visitación, N., Aguilera-Sánchez, N., Redondo, J. M., Duarte, J. 2020. Protective Effects of Short-Chain Fatty Acids on Endothelial Dysfunction Induced by Angiotensin II. Frontiers in physiology, 11, 277.
  • Davie J. R. 2003. Inhibition of histone deacetylase activity by butyrate. The Journal of nutrition, 133(7 Suppl), 2485S-2493S.
  • Saeedi Saravi, S. S., Pugin, B., Constancias, F., Shabanian, K., Spalinger, M., Thomas, A., Le Gludic, S., Shabanian, T., Karsai, G., Colucci, M., Menni, C., Attaye, I., Zhang, X., Allemann, M. S., Lee, P., Visconti, A., Falchi, M., Alimonti, A., Ruschitzka, F., Paneni, F., … Beer, J. H. 2025. Gut microbiota-dependent increase in phenylacetic acid induces endothelial cell senescence during aging. Nature aging, 5(6), 1025-1045.
  • Zhang, M., Wu, J. F., Chen, W. J., Tang, S. L., Mo, Z. C., Tang, Y. Y., Li, Y., Wang, J. L., Liu, X. Y., Peng, J., Chen, K., He, P. P., Lv, Y. C., Ouyang, X. P., Yao, F., Tang, D. P., Cayabyab, F. S., Zhang, D. W., Zheng, X. L., Tian, G. P., … Tang, C. K. 2014. MicroRNA-27a/b regulates cellular cholesterol efflux, influx and esterification/hydrolysis in THP-1 macrophages. Atherosclerosis, 234(1), 54-64.
  • Yue, R., Dutta, A. 2022. Computational systems biology in disease modeling and control, review and perspectives. NPJ systems biology and applications, 8(1), 37.
  • Pedregosa, F., Varoquaux, G., Gramfort, A., Michel, V., Thirion, B., Grisel, O., Blondel, M., Prettenhofer, P., Weiss, R., Dubourg, V., Vanderplas, J., Passos, A., Duchesnay, É. 2011. Scikit-learn: Machine learning in Python. the Journal of machine Learning research, 12, 2825-2830.
  • DeGroat, W., Abdelhalim, H., Peker, E., Sheth, N., Narayanan, R., Zeeshan, S., Liang, B. T., Ahmed, Z. 2024. Multimodal AI/ML for discovering novel biomarkers and predicting disease using multi-omics profiles of patients with cardiovascular diseases. Scientific reports, 14(1), 26503.
  • Barabási, A. L., Oltvai, Z. N. 2004. Network biology: understanding the cell's functional organization. Nature reviews. Genetics, 5(2), 101-113.
  • Chen, Y., Wang, H., Lu, W., Wu, T., Yuan, W., Zhu, J., Lee, Y. K., Zhao, J., Zhang, H., Chen, W. 2022. Human gut microbiome aging clocks based on taxonomic and functional signatures through multi-view learning. Gut microbes, 14(1), 2025016.
  • Stebegg, M., Silva-Cayetano, A., Innocentin, S., Jenkins, T. P., Cantacessi, C., Gilbert, C., Linterman, M. A. 2019. Heterochronic faecal transplantation boosts gut germinal centres in aged mice. Nature communications, 10(1), 2443.
  • Ren, J., Li, H., Zeng, G., Pang, B., Wang, Q., Wei, J. 2023. Gut microbiome-mediated mechanisms in aging-related diseases: are probiotics ready for prime time?. Frontiers in pharmacology, 14, 1178596.
  • Turkish Statistical Institute. Causes of Death Statistics, 2023 - Table 2: Classification by cause of death (ICD-10) Dataset. Ankara: Turkish Statistical Institute. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Olum-ve-Olum-Nedeni-İstatistikleri-2023-53709. (Access Date, 21.10.2025).
  • Efron, B., Tibshirani, R. J. 1994. An introduction to the bootstrap. pp 168-195. New York, NY: Chapman & Hall/CRC, 456p
  • Guyon I, Elisseeff, A. 2003. An Introduction to Variable and Feature Selection. Journal of Machine Learning Research, 3, 1157-1182.
  • Hoyles, L., Fernández-Real, J. M., Federici, M., Serino, M., Abbott, J., Charpentier, J., Heymes, C., Luque, J. L., Anthony, E., Barton, R. H., Chilloux, J., Myridakis, A., Martinez-Gili, L., Moreno-Navarrete, J. M., Benhamed, F., Azalbert, V., Blasco-Baque, V., Puig, J., Xifra, G., Ricart, W., … Dumas, M. E. 2018. Molecular phenomics and metagenomics of hepatic steatosis in non-diabetic obese women. Nature medicine, 24(7), 1070-1080.
  • Yang, R., Pang, J., Zhong, X., Pang, S., Hu, X., Wei, C., Yan, W., Chen, X., Zhao, R., Xu, B., Cao, Z. 2025. Molecular mechanisms of aberrant fatty acids metabolism in driving cardiovascular diseases: key regulatory targets and dietary interventions. Food & function, 16(15), 5961-5993.
  • Budoff, M. J., de Oliveira Otto, M. C., Li, X. S., Lee, Y., Wang, M., Lai, H. T. M., Lemaitre, R. N., Pratt, A., Tang, W. H. W., Psaty, B. M., Siscovick, D. S., Hazen, S. L., Mozaffarian, D. 2025. Trimethylamine-N-oxide (TMAO) and risk of incident cardiovascular events in the multi ethnic study of Atherosclerosis. Scientific reports, 15(1), 23362.
  • Steyerberg, E. W., Vergouwe, Y. 2014. Towards better clinical prediction models: seven steps for development and an ABCD for validation. European heart journal, 35(29), 1925-1931.
  • Pencina, M. J., D'Agostino, R. B., Sr, Steyerberg, E. W. 2011. Extensions of net reclassification improvement calculations to measure usefulness of new biomarkers. Statistics in medicine, 30(1), 11-21.
  • Chen, K., Zheng, X., Feng, M., Li, D., Zhang, H. 2017. Gut Microbiota-Dependent Metabolite Trimethylamine N-Oxide Contributes to Cardiac Dysfunction in Western Diet-Induced Obese Mice. Frontiers in physiology, 8, 139.
  • Montero-Melendez, T., Dalli, J., Perretti, M. 2013. Gene expression signature-based approach identifies a pro-resolving mechanism of action for histone deacetylase inhibitors. Cell death and differentiation, 20(4), 567-575.
  • Tang, W. H., Kitai, T., Hazen, S. L. 2017. Gut Microbiota in Cardiovascular Health and Disease. Circulation research, 120(7), 1183-1196.
  • Canfora, E. E., Meex, R. C. R., Venema, K., Blaak, E. E. 2019. Gut microbial metabolites in obesity, NAFLD and T2DM. Nature reviews. Endocrinology, 15(5), 261-273.
  • Zhu, W., Gregory, J. C., Org, E., Buffa, J. A., Gupta, N., Wang, Z., Li, L., Fu, X., Wu, Y., Mehrabian, M., Sartor, R. B., McIntyre, T. M., Silverstein, R. L., Tang, W. H. W., DiDonato, J. A., Brown, J. M., Lusis, A. J., Hazen, S. L. (2016). Gut Microbial Metabolite TMAO Enhances Platelet Hyperreactivity and Thrombosis Risk. Cell, 165(1), 111-124.
  • Kurilshikov, A., van den Munckhof, I. C. L., Chen, L., Bonder, M. J., Schraa, K., Rutten, J. H. W., Riksen, N. P., de Graaf, J., Oosting, M., Sanna, S., Joosten, L. A. B., van der Graaf, M., Brand, T., Koonen, D. P. Y., van Faassen, M., LifeLines DEEP Cohort Study, BBMRI Metabolomics Consortium, Slagboom, P. E., Xavier, R. J., Kuipers, F., Hofker, M. H., … Fu, J. 2019. Gut Microbial Associations to Plasma Metabolites Linked to Cardiovascular Phenotypes and Risk. Circulation research, 124(12), 1808-1820.
Toplam 43 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil İngilizce
Konular Sistem Biyolojisi
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Erkan Özbay 0000-0002-8781-3877

Serkan Örücü 0000-0001-9905-2908

Sami Karagöz 0000-0003-4602-1061

Sait Ramazan Gülbay 0000-0001-6231-886X

Bülent Işık 0000-0001-8953-8302

Gönderilme Tarihi 26 Ocak 2026
Kabul Tarihi 18 Mart 2026
Yayımlanma Tarihi 23 Mart 2026
DOI https://doi.org/10.65520/erciyesfen.1871941
IZ https://izlik.org/JA99TH87RW
Yayımlandığı Sayı Yıl 2026 Cilt: 42 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA Özbay, E., Örücü, S., Karagöz, S., Gülbay, S. R., & Işık, B. (2026). A Systems Biology-Based Computational Framework for Integrating Gut Microbiota-Derived Metabolites in Vascular Aging: The MCAS Model. Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fen Bilimleri Dergisi, 42(1). https://doi.org/10.65520/erciyesfen.1871941
AMA 1.Özbay E, Örücü S, Karagöz S, Gülbay SR, Işık B. A Systems Biology-Based Computational Framework for Integrating Gut Microbiota-Derived Metabolites in Vascular Aging: The MCAS Model. Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fen Bilimleri Dergisi. 2026;42(1). doi:10.65520/erciyesfen.1871941
Chicago Özbay, Erkan, Serkan Örücü, Sami Karagöz, Sait Ramazan Gülbay, ve Bülent Işık. 2026. “A Systems Biology-Based Computational Framework for Integrating Gut Microbiota-Derived Metabolites in Vascular Aging: The MCAS Model”. Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fen Bilimleri Dergisi 42 (1). https://doi.org/10.65520/erciyesfen.1871941.
EndNote Özbay E, Örücü S, Karagöz S, Gülbay SR, Işık B (01 Mart 2026) A Systems Biology-Based Computational Framework for Integrating Gut Microbiota-Derived Metabolites in Vascular Aging: The MCAS Model. Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fen Bilimleri Dergisi 42 1
IEEE [1]E. Özbay, S. Örücü, S. Karagöz, S. R. Gülbay, ve B. Işık, “A Systems Biology-Based Computational Framework for Integrating Gut Microbiota-Derived Metabolites in Vascular Aging: The MCAS Model”, Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fen Bilimleri Dergisi, c. 42, sy 1, Mar. 2026, doi: 10.65520/erciyesfen.1871941.
ISNAD Özbay, Erkan - Örücü, Serkan - Karagöz, Sami - Gülbay, Sait Ramazan - Işık, Bülent. “A Systems Biology-Based Computational Framework for Integrating Gut Microbiota-Derived Metabolites in Vascular Aging: The MCAS Model”. Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fen Bilimleri Dergisi 42/1 (01 Mart 2026). https://doi.org/10.65520/erciyesfen.1871941.
JAMA 1.Özbay E, Örücü S, Karagöz S, Gülbay SR, Işık B. A Systems Biology-Based Computational Framework for Integrating Gut Microbiota-Derived Metabolites in Vascular Aging: The MCAS Model. Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fen Bilimleri Dergisi. 2026;42. doi:10.65520/erciyesfen.1871941.
MLA Özbay, Erkan, vd. “A Systems Biology-Based Computational Framework for Integrating Gut Microbiota-Derived Metabolites in Vascular Aging: The MCAS Model”. Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fen Bilimleri Dergisi, c. 42, sy 1, Mart 2026, doi:10.65520/erciyesfen.1871941.
Vancouver 1.Erkan Özbay, Serkan Örücü, Sami Karagöz, Sait Ramazan Gülbay, Bülent Işık. A Systems Biology-Based Computational Framework for Integrating Gut Microbiota-Derived Metabolites in Vascular Aging: The MCAS Model. Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fen Bilimleri Dergisi. 01 Mart 2026;42(1). doi:10.65520/erciyesfen.1871941

Amaç ve Kapsam

Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi Ulusal ve Uluslararası araştırmacıların bilim ve teknolojiye sağlayacakları en son katkıları yayımlamayı ilke edinmiş bir bilimsel dergidir. Dünyanın her tarafından araştırmacıların bilim ve teknolojiye dair bilgi ve becerilerini geliştirmeyi, paylaşmayı ve tartışmayı amaç edinir. Makaleler İngilizce olarak sunulmalıdır.

Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi özgün bilimsel araştırmalar ile uygulama çalışmalarına yer veren bir dergidir. Dergide fen ve mühendislik bilimlerinde yapılmış deneysel ve teorik ilerlemeleri konu alan analitik ve nümerik çözümleri içeren araştırma makalesi türündeki çalışmalara  yer verilir.

BENZERLİK ORANI DOSYASI : Makalenizin referanslar bölümü dahil Tam Metni "iThenticate" veya "Turnitin" programları ile taranmalıdır. İlgili programdan alacağınız benzerlik oranı sonucunun PDF formatında sistemimize yüklenilmesi gerekmektedir.

Dergi Makale Formatını İndirin

http://dergipark.org.tr/download/journal-file/14761

Link açılmazsa başka bir internet tarayıcısından deneyiniz. (Internet Explorer, Mozilla Firefox, Edge, Opera, Safari, Netscape vs.) veya linke sağ tıklayıp "Bağlantıyı farklı kaydet" deyiniz veya linki kopyalayıp arama çubuğuna yapıştırıp enter'layınız.

⛔ Makalenin yazar(lar)ının tahrif edilmiş ve uydurma veriler kullandığı tespit edildiği takdirde, bu durum yazarların çalıştığı kuruma bildirilerek makale reddedilir. İntihal oranı üst sınırı %20 (Kaynaklar hariç) olarak belirlenmiş ve intihal oranı %20'yi geçen makaleler, değerlendirmeye alınmaz.

⛔ Dergimize gönderilen makaleler için yazarların telif hakkı devir formunu doldurması gerekmektedir.

✯ Etik kurul izni gerektiren, tüm bilim dallarında yapılan araştırmalar için etik kurul onayı alınmış olmalı, bu onay makalede belirtilmeli ve belgelendirilmelidir.
✯ Etik kurul izni gerektiren araştırmalarda, izinle ilgili bilgilere (kurul adı, tarih ve sayı no) yöntem bölümünde, ayrıca makalenin ilk/son sayfalarından birinde; olgu sunumlarında, bilgilendirilmiş gönüllü olur/onam formunun imzalatıldığına dair bilgiye makalede yer verilmelidir.
✯ Dergi web sayfasında, makalelerde Araştırma ve Yayın Etiğine uyulduğuna dair ifadeye yer verilmelidir.
✯ Dergi web sayfasında, hakem, yazar ve editör için ayrı başlıklar altında etik kurallarla ilgili bilgi verilmelidir.
✯ Dergide ve/veya web sayfasında, ulusal ve uluslararası standartlara atıf yaparak, dergide ve/veya web sayfasında etik ilkeler ayrı başlık altında belirtilmelidir. Örneğin; dergilere gönderilen bilimsel yazılarda, ICMJE (International Committee of Medical Journal Editors) tavsiyeleri ile COPE (Committee on Publication Ethics)’un Editör ve Yazarlar için Uluslararası Standartları dikkate alınmalıdır.
✯ Kullanılan fikir ve sanat eserleri için telif hakları düzenlemelerine riayet edilmesi gerekmektedir.

Dergimiz ücretli değildir.

Baş Editör

Mühendislik, Katı Mekanik, Makine Mühendisliği (Diğer), Kompozit ve Hibrit Malzemeler

Yardımcı Baş Editör

Makine Mühendisliği, Balistik Sistemleri, Katı Mekanik, Kompozit ve Hibrit Malzemeler
Biyomedikal Bilimler ve Teknolojiler, Biyomedikal Tanı, Tıbbi Cihazlar

Editörler Kurulu

Mühendislik, Aerodinamik (Hipersonik Aerodinamik Hariç), Enerji, İçten Yanmalı Motorlar
Entomoloji, Bitki Koruma, Tarımda Entomoloji
Akışkan Mekaniği ve Termal Mühendislik, Hidromekanik, Su Kaynakları ve Su Yapıları
Makine Mühendisliği, Katı Mekanik, Makine Tasarımı ve Makine Elemanları, Malzeme Tasarım ve Davranışları, Triboloji
Sonlu Elemanlar Analizi, Kırılma Mekaniği, Katı Mekanik, Kaynak Teknolojileri, Kompozit ve Hibrit Malzemeler, Nanoteknoloji, Mekanik Titreşimler ve Gürültü
Uzay Mühendisliği, Havacılık Malzemeleri, Havacılık Yapıları, Uydu, Uzay Aracı ve Füze Tasarımı ve Testleri, Uzay Mühendisliği (Diğer)

T. Özcan, 2010 yılında İstanbul Kültür Üniversitesi, İstanbul, Türkiye'den bilgisayar mühendisliği alanında lisans derecesini, 2016 ve 2020 yıllarında ise Erciyes Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü'nden yüksek lisans ve doktora derecelerini almıştır. 2013 yılında Erciyes Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü'ne Araştırma Görevlisi olarak katılmıştır. Araştırma ilgi alanları arasında akıllı optimizasyon algoritmaları, görüntü işleme, makine öğrenmesi, derin öğrenme ve Kalman filtreleme bulunmaktadır. Uygulama alanları insan eylemi tanıma, insan-bilgisayar etkileşimi ve sağlık ile tarımda yapay zekâ konularına odaklanmaktadır.

Bilgi ve Bilgi İşleme Bilimleri, Derin Öğrenme, Makine Öğrenme (Diğer)
Biyoloji, Hayvan Sistematiği ve Taksonomi, Akaroloji, Hayvan Fizyolojisi - Ekofizyoloji
Proje ve Yapım Yönetimi, Yapı İşletmesi
Hayvan Diyeti ve Beslenme, Hayvan Bilimi (Diğer), Süt Teknolojisi, Hayvan Besleme, Zootekni, Genetik ve Biyoistatistik
Sonlu Elemanlar Analizi, Makine Mühendisliği, Balistik Sistemleri, Katı Mekanik, Kompozit ve Hibrit Malzemeler, Malzeme Karekterizasyonu
Akış Analizi, Analitik Spektrometri, Enstrümantal Yöntemler, Separasyon Bilimi
Tekstil Bilimleri ve Mühendisliği, Tekstil Teknolojisi, Tekstil Bilimleri ve Mühendisliği (Diğer)
Makine Mühendisliği (Diğer)

Erciyes Üniversitesi Fizik Bölümü'nde Doçent ve Araştırma Dekan Yardımcısı olarak çalışmaktayım. Fermi Ulusal Hızlandırıcı Laboratuvarı'nda (Fermilab) nötrino deneyleri, ANNIE, NOvA ve DUNE ve UC-Berkeley'deki EOS deneyi üzerinde çalışıyorum. Ayrıca ABD'deki Iowa Üniversitesi'nde araştırmacı bilim insanı ve yarı zamanlı öğretim üyesi olarak görev yapıyorum ve CERN'deki LHC'de CMS deneyinde de çalışmalarımı sürdürüyorum. 

Ocak 2017'den Ekim 2020'ye kadar, Iowa Eyalet Üniversitesi'nde doktora sonrası araştırmacı olarak Fermilab'daki nötrino deneyleri, ANNIE ve NOvA üzerinde çalıştım. ANNIE'de Deney Koordinatörü ve Faz II Yükseltme ve Kurulum Yöneticisi olarak görev yaptım. Ağustos 2012'de Yüksek Lisans derecemi, Aralık 2016'da ise CERN'deki LHC'de CMS deneyi üzerine Iowa Üniversitesi'nde doktora derecemi tamamladım. 

Makine Öğrenmesi Algoritmaları, Modelleme ve Simülasyon, Yüksek Enerji Astrofiziği ve Kozmik Işınlar, Genel Fizik, Kuantum Bilgisayarları, Kuantum Bilgisi, Hesaplama ve İletişim, Kuantum Teknolojileri, Nükleer Fizik, Radyofizik, Astroparçacık Fiziği ve Parçacık Kozmolojisi, Parçacık Fiziği, Hızlandırıcılar, Fotonik ve Elektro-Optik Cihazlar, Sensörler ve Sistemler (İletişim Hariç), Kuantum Mühendislik Sistemleri (Bilgisayar ve İletişim Dahil)
Su Kalitesi ve Su Kirliliği, Çevre Mühendisliği
Tekstil Bilimleri ve Mühendisliği, Tekstil Bilimi, Tekstil Teknolojisi
Makine Öğrenmesi Algoritmaları, Modelleme ve Simülasyon, Kontrol Teorisi ve Uygulamaları
Enerji, Balistik Sistemleri, Enerji Üretimi, Dönüşüm ve Depolama (Kimyasal ve Elektiksel hariç), Makine Mühendisliği (Diğer)
Makine Mühendisliği, Makine Teorisi ve Dinamiği

Nanomalzemeler, kuantum teknolojileri ve yarıiletken fiziği alanında uzmanlaşmış bir fizikçi ve öğretim üyesiyim. Araştırmalarım, optoelektronik aygıtlar, fotodetektörler ve radyasyon algılama sistemlerinde kullanılmak üzere karbon kuantum noktaları, perovskit nanokristaller ve bu yapıların hibrit formlarının sentezi ve karakterizasyonuna odaklanmaktadır. Sintilatörler, ışık yoğunlaştırıcı (LSC) sistemler ve hibrit fotodetektörler için karbon temelli nanomalzemeleri konu alan TÜBİTAK destekli projeler de dahil olmak üzere birçok ulusal ve uluslararası araştırma projesinde yürütücü ve araştırmacı olarak görev aldım.

Deneysel nanoteknoloji çalışmalarımın yanı sıra, bilim iletişimi ve öğretim faaliyetlerine de büyük önem veriyorum. Kuantum hesaplama, nanoyapılar ve modern fizik konularında dersler veriyor; hakemli dergilerde yayımlanmış çok sayıda makalenin yazarı ve ortak yazarı olarak akademik üretime katkı sağlıyorum. Ayrıca, araştırmalarımı düzenli olarak uluslararası konferanslarda sunuyorum.

Profesyonel ilgi alanlarım nanofotonik, sürdürülebilir enerji malzemeleri ve gelişmiş radyasyon algılama teknolojilerinin kesişiminde yer almakta olup, özellikle çevre dostu ve suda çözünür nanomalzemelere odaklanmaktayım.

Kuantum Optik ve Kuantum Optomekaniği, Yoğun Maddenin Elektronik ve Manyetik Özellikleri; Süperiletkenlik, Yarı İletkenler, Nanoteknoloji

Murat Aydın, Erciyes Üniversitesi'nde doçent olarak görev yapmaktadır. Aydın, akademik kariyerine 2007 yılında Erciyes Üniversitesi Makine Mühendisliği bölümünden mezun olarak başlamıştır. Yüksek lisans ve doktora derecelerini de aynı üniversitede tamamlamıştır. Doktora tezi, "Fonksiyonel kademelendirilmiş sandviç plakaların balistik davranışı" üzerinedir.

Aydın, 2009-2010 yılları arasında Erciyes Üniversitesi Sivil Havacılık Yüksekokulu'nda araştırma görevlisi olarak çalışmıştır. 2010-2014 yılları arasında aynı kurumda öğretim görevlisi olarak görev yapmış ve 2014 yılında Erciyes Üniversitesi Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesi'ne doktor öğretim üyesi olarak atanmıştır. 2022 yılında doçent unvanını almıştır.

Aydın'ın araştırma alanları arasında kompozit malzemeler, balistik, darbe mekaniği ve fonksiyonel kademelendirilmiş malzemeler bulunmaktadır. Uluslararası hakemli dergilerde yayınlanmış çok sayıda makalesi ve bildirimi bulunmaktadır. Ayrıca, TÜBİTAK ve Avrupa Birliği tarafından desteklenen çeşitli projelerde görev almıştır.

Aydın, akademik çalışmalarının yanı sıra, Erciyes Üniversitesi Havacılık Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü ve Uçak Mühendisliği Bölüm Başkanı olarak idari görevler de üstlenmektedir.

Malzeme Bilimi ve Teknolojileri, Balistik Sistemleri, Kompozit ve Hibrit Malzemeler, Havacılık Malzemeleri
Sonlu Elemanlar Analizi, Katı Mekanik, Kompozit ve Hibrit Malzemeler
Sonlu Elemanlar Analizi, Makine Mühendisliği, Katı Mekanik, Makine Mühendisliğinde Sayısal Yöntemler, Kompozit ve Hibrit Malzemeler
Makine Mühendisliği
Hücre Gelişimi, Proliferasyon ve Ölümü, Hücre Metabolizması, Endüstriyel Biyoteknoloji, Nanobiyoteknoloji, Hayvan Hücresi ve Moleküler Biyoloji
İplik Teknolojisi, Kumaş Teknolojisi, Lif Teknolojisi, Tekstil Teknolojisi, Tekstil Bilimleri ve Mühendisliği (Diğer)
Doğal Kaynak Yönetimi, İklim Değişikliğinin Ekolojik Etkileri ve Ekolojik Adaptasyon, Temiz Üretim Teknolojileri, Yenilenebilir Enerji Sistemleri
Yapı Malzemeleri
Derin Öğrenme, Denetimli Öğrenme, Makine Öğrenmesi Algoritmaları, Çevresel Olarak Sürdürülebilir Mühendislik, Çok Ölçütlü Karar Verme, Endüstri Mühendisliği, Ergonomi ve İnsan Faktörleri Yönetimi, Üretimde Optimizasyon, Yeni Ürün Geliştirme

✯ Etik kurul izni gerektiren, tüm bilim dallarında yapılan araştırmalar için etik kurul onayı alınmış olmalı, bu onay makalede belirtilmeli ve belgelendirilmelidir.
✯ Etik kurul izni gerektiren araştırmalarda, izinle ilgili bilgilere (kurul adı, tarih ve sayı no) yöntem bölümünde, ayrıca makalenin ilk/son sayfalarından birinde; olgu sunumlarında, bilgilendirilmiş gönüllü olur/onam formunun imzalatıldığına dair bilgiye makalede yer verilmelidir.
✯ Dergi web sayfasında, makalelerde Araştırma ve Yayın Etiğine uyulduğuna dair ifadeye yer verilmelidir.
✯ Dergi web sayfasında, hakem, yazar ve editör için ayrı başlıklar altında etik kurallarla ilgili bilgi verilmelidir.
✯ Dergide ve/veya web sayfasında, ulusal ve uluslararası standartlara atıf yaparak, dergide ve/veya web sayfasında etik ilkeler ayrı başlık altında belirtilmelidir. Örneğin; dergilere gönderilen bilimsel yazılarda, ICMJE (International Committee of Medical Journal Editors) tavsiyeleri ile COPE (Committee on Publication Ethics)’un Editör ve Yazarlar için Uluslararası Standartları dikkate alınmalıdır.
✯ Kullanılan fikir ve sanat eserleri için telif hakları düzenlemelerine riayet edilmesi gerekmektedir.