Bitkiler, biyoaktif bileşiklerin sonsuz kaynağı olup bitki kökenli ilaçlar ve besin takviyeleri geliştirmeye yönelik araştırmaların odağında yer almaktadır. Bu çalışmada, Crataegus tanacetifolia ve Crataegus orientalis'ten elde edilen polar ekstraktların fenolik profilleri, triterpenoid içeriği, enzim inhibisyon aktiviteleri, antioksidan kapasiteleri ve toplam fenolik içerikleri (TPC) değerlendirilmiştir. LCMS/MS ve GC-MS analizleri sonucunda, C. tanacetifolia'da 25 adet fenolik bileşik ve iki adet triterpenoid, C. orientalis'te ise 26 adet fenolik bileşik ve bir adet triterpenoid tespit edilmiştir. Her iki ekstrakta da baskın fenolik bileşiğin kinik asit olduğu belirlenmiştir. C. tanacetifolia ekstraktında oleanolik asit ve ursolik asit saptanırken, C. orientalis ekstraktında yalnızca ursolik asit tespit edilmiştir. Her iki ekstrakt da güçlü anjiyotensin dönüştürücü enzim inhibisyon aktivitesi (~%99) göstererek antihipertansif potansiyeli ve ayrıca dikkate değer üreaz inhibisyon aktivitesi (C. tanacetifolia: %87,08; C. orientalis: %91,66) göstermiştir. C. tanacetifolia ve C. orientalis ekstraktları, DPPH radikal süpürme aktivitesi için sırasıyla 123,38 ve 97,29 µg/mL IC₅₀ değerleri ile linoleik asit/β-karoten ağartma testinde %82,37 ve %92,34 oranlarında önemli antioksidan aktivite göstermiştir. Ekstraktların TPC değerleri sırasıyla 26,13 ve 76,80 mg GAE/g olarak belirlenmiştir. Sonuçlar, C. tanacetifolia ve C. orientalis'in farmasötik ve nutrasötik ürünlerin geliştirilmesinde kullanılabilecek değerli biyoaktif bileşik kaynakları olabileceğini ortaya koymuştur.
Crataegus tanacetifolia Crataegus orientalis Fenolik Profil Triterpenoid İçerik Enzim İnhibisyonu Antioksidan Kapasite
Plants are an endless source of bioactive compounds and have been at the centre of research investigating pivotal candidates for plant-derived drugs and dietary supplements. This study evaluated phenolic profiles, triterpenoid contents, enzyme inhibitory activities, antioxidant capacities, and total phenolic content (TPC) of the polar extracts from Crataegus tanacetifolia and Crataegus orientalis. LCMS/MS and GC-MS analyses revealed 25 phenolic compounds and two triterpenoids in C. tanacetifolia, and 26 phenolic compounds and one triterpenoid in C. orientalis, with quinic acid as the dominant phenolic compound in both extracts. Oleanolic acid and ursolic acid were detected in the C. tanacetifolia extract, whereas only ursolic acid was identified in the C. orientalis extract. Both extracts showed strong angiotensin-converting enzyme inhibition activity (~99%), indicating antihypertensive potential, as well as notable urease inhibition activity (C. tanacetifolia: 87.08%; C. orientalis: 91.66%). The C. tanacetifolia and C. orientalis extracts also exhibited significant antioxidant activity with an IC50 value of 123.38 and 97.29 µg/mL for DPPH radical scavenging activity and 82.37 and 92.34% for linoleic acid/β-carotene bleaching capacity. The TPC of the extracts was determined to be 26.13 and 76.80 mg GAE/g, respectively. The results showed that C. tanacetifolia and C. orientalis could be valuable sources of bioactive compounds for pharmaceutical and nutraceutical products.
Crataegus tanacetifolia Crataegus orientalis Phenolic Profile Triterpenoid Content Enzyme Inhibition Antioxidant Capacity
| Birincil Dil | İngilizce |
|---|---|
| Konular | Doğal Ürünler ve Biyoaktif Bileşikler |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 10 Şubat 2026 |
| Kabul Tarihi | 23 Mart 2026 |
| Yayımlanma Tarihi | 26 Mart 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.65520/erciyesfen.1886194 |
| IZ | https://izlik.org/JA74MF99LF |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Cilt: 42 Sayı: 1 |
Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi Ulusal ve Uluslararası araştırmacıların bilim ve teknolojiye sağlayacakları en son katkıları yayımlamayı ilke edinmiş bir bilimsel dergidir. Dünyanın her tarafından araştırmacıların bilim ve teknolojiye dair bilgi ve becerilerini geliştirmeyi, paylaşmayı ve tartışmayı amaç edinir. Makaleler İngilizce olarak sunulmalıdır.
Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi özgün bilimsel araştırmalar ile uygulama çalışmalarına yer veren bir dergidir. Dergide fen ve mühendislik bilimlerinde yapılmış deneysel ve teorik ilerlemeleri konu alan analitik ve nümerik çözümleri içeren araştırma makalesi türündeki çalışmalara yer verilir.
Makale Gönderim Esasları ve Biçimsel Kurallar
Dergimiz, yayın kalitesini artırmak ve süreci hızlandırmak amacıyla profesyonel mizanpaj hizmeti sunmaya başlamıştır. Bu nedenle, yazarların gönderim aşamasında karmaşık biçimlendirme kurallarıyla (sütunlar, özel sayfa başlıkları vb.) ilgilenmesine gerek yoktur. Lütfen makalenizi aşağıdaki kurallara göre "yalın" bir formatta hazırlayınız:
BENZERLİK ORANI DOSYASI : Makalenizin referanslar bölümü dahil Tam Metni "iThenticate" veya "Turnitin" programları ile taranmalıdır. İlgili programdan alacağınız benzerlik oranı sonucunun PDF formatında sistemimize yüklenilmesi gerekmektedir.
Makale Şablonunu İndir: 📝 Template.docx
Link açılmazsa başka bir internet tarayıcısından deneyiniz. (Internet Explorer, Mozilla Firefox, Edge, Opera, Safari, Netscape vs.) veya linke sağ tıklayıp "Bağlantıyı farklı kaydet" deyiniz veya linki kopyalayıp arama çubuğuna yapıştırıp enter'layınız.
⛔ Makalenin yazar(lar)ının tahrif edilmiş ve uydurma veriler kullandığı tespit edildiği takdirde, bu durum yazarların çalıştığı kuruma bildirilerek makale reddedilir. İntihal oranı üst sınırı %20 (Kaynaklar hariç) olarak belirlenmiş ve intihal oranı %20'yi geçen makaleler, değerlendirmeye alınmaz.
⛔ Dergimize gönderilen makaleler için yazarların telif hakkı devir formunu doldurması gerekmektedir.
✯ Etik kurul izni gerektiren, tüm bilim dallarında yapılan araştırmalar için etik kurul onayı alınmış olmalı, bu onay makalede belirtilmeli ve belgelendirilmelidir.
✯ Etik kurul izni gerektiren araştırmalarda, izinle ilgili bilgilere (kurul adı, tarih ve sayı no) yöntem bölümünde, ayrıca makalenin ilk/son sayfalarından birinde; olgu sunumlarında, bilgilendirilmiş gönüllü olur/onam formunun imzalatıldığına dair bilgiye makalede yer verilmelidir.
✯ Dergi web sayfasında, makalelerde Araştırma ve Yayın Etiğine uyulduğuna dair ifadeye yer verilmelidir.
✯ Dergi web sayfasında, hakem, yazar ve editör için ayrı başlıklar altında etik kurallarla ilgili bilgi verilmelidir.
✯ Dergide ve/veya web sayfasında, ulusal ve uluslararası standartlara atıf yaparak, dergide ve/veya web sayfasında etik ilkeler ayrı başlık altında belirtilmelidir. Örneğin; dergilere gönderilen bilimsel yazılarda, ICMJE (International Committee of Medical Journal Editors) tavsiyeleri ile COPE (Committee on Publication Ethics)’un Editör ve Yazarlar için Uluslararası Standartları dikkate alınmalıdır.
✯ Kullanılan fikir ve sanat eserleri için telif hakları düzenlemelerine riayet edilmesi gerekmektedir.
Dergimiz ücretli değildir.
T. Özcan, 2010 yılında İstanbul Kültür Üniversitesi, İstanbul, Türkiye'den bilgisayar mühendisliği alanında lisans derecesini, 2016 ve 2020 yıllarında ise Erciyes Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü'nden yüksek lisans ve doktora derecelerini almıştır. 2013 yılında Erciyes Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü'ne Araştırma Görevlisi olarak katılmıştır. Araştırma ilgi alanları arasında akıllı optimizasyon algoritmaları, görüntü işleme, makine öğrenmesi, derin öğrenme ve Kalman filtreleme bulunmaktadır. Uygulama alanları insan eylemi tanıma, insan-bilgisayar etkileşimi ve sağlık ile tarımda yapay zekâ konularına odaklanmaktadır.
Erciyes Üniversitesi Fizik Bölümü'nde Doçent ve Araştırma Dekan Yardımcısı olarak çalışmaktayım. Fermi Ulusal Hızlandırıcı Laboratuvarı'nda (Fermilab) nötrino deneyleri, ANNIE, NOvA ve DUNE ve UC-Berkeley'deki EOS deneyi üzerinde çalışıyorum. Ayrıca ABD'deki Iowa Üniversitesi'nde araştırmacı bilim insanı ve yarı zamanlı öğretim üyesi olarak görev yapıyorum ve CERN'deki LHC'de CMS deneyinde de çalışmalarımı sürdürüyorum.
Ocak 2017'den Ekim 2020'ye kadar, Iowa Eyalet Üniversitesi'nde doktora sonrası araştırmacı olarak Fermilab'daki nötrino deneyleri, ANNIE ve NOvA üzerinde çalıştım. ANNIE'de Deney Koordinatörü ve Faz II Yükseltme ve Kurulum Yöneticisi olarak görev yaptım. Ağustos 2012'de Yüksek Lisans derecemi, Aralık 2016'da ise CERN'deki LHC'de CMS deneyi üzerine Iowa Üniversitesi'nde doktora derecemi tamamladım.
Nanomalzemeler, kuantum teknolojileri ve yarıiletken fiziği alanında uzmanlaşmış bir fizikçi ve öğretim üyesiyim. Araştırmalarım, optoelektronik aygıtlar, fotodetektörler ve radyasyon algılama sistemlerinde kullanılmak üzere karbon kuantum noktaları, perovskit nanokristaller ve bu yapıların hibrit formlarının sentezi ve karakterizasyonuna odaklanmaktadır. Sintilatörler, ışık yoğunlaştırıcı (LSC) sistemler ve hibrit fotodetektörler için karbon temelli nanomalzemeleri konu alan TÜBİTAK destekli projeler de dahil olmak üzere birçok ulusal ve uluslararası araştırma projesinde yürütücü ve araştırmacı olarak görev aldım.
Deneysel nanoteknoloji çalışmalarımın yanı sıra, bilim iletişimi ve öğretim faaliyetlerine de büyük önem veriyorum. Kuantum hesaplama, nanoyapılar ve modern fizik konularında dersler veriyor; hakemli dergilerde yayımlanmış çok sayıda makalenin yazarı ve ortak yazarı olarak akademik üretime katkı sağlıyorum. Ayrıca, araştırmalarımı düzenli olarak uluslararası konferanslarda sunuyorum.
Profesyonel ilgi alanlarım nanofotonik, sürdürülebilir enerji malzemeleri ve gelişmiş radyasyon algılama teknolojilerinin kesişiminde yer almakta olup, özellikle çevre dostu ve suda çözünür nanomalzemelere odaklanmaktayım.
Murat Aydın, Erciyes Üniversitesi'nde doçent olarak görev yapmaktadır. Aydın, akademik kariyerine 2007 yılında Erciyes Üniversitesi Makine Mühendisliği bölümünden mezun olarak başlamıştır. Yüksek lisans ve doktora derecelerini de aynı üniversitede tamamlamıştır. Doktora tezi, "Fonksiyonel kademelendirilmiş sandviç plakaların balistik davranışı" üzerinedir.
Aydın, 2009-2010 yılları arasında Erciyes Üniversitesi Sivil Havacılık Yüksekokulu'nda araştırma görevlisi olarak çalışmıştır. 2010-2014 yılları arasında aynı kurumda öğretim görevlisi olarak görev yapmış ve 2014 yılında Erciyes Üniversitesi Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesi'ne doktor öğretim üyesi olarak atanmıştır. 2022 yılında doçent unvanını almıştır.
Aydın'ın araştırma alanları arasında kompozit malzemeler, balistik, darbe mekaniği ve fonksiyonel kademelendirilmiş malzemeler bulunmaktadır. Uluslararası hakemli dergilerde yayınlanmış çok sayıda makalesi ve bildirimi bulunmaktadır. Ayrıca, TÜBİTAK ve Avrupa Birliği tarafından desteklenen çeşitli projelerde görev almıştır.
Aydın, akademik çalışmalarının yanı sıra, Erciyes Üniversitesi Havacılık Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü ve Uçak Mühendisliği Bölüm Başkanı olarak idari görevler de üstlenmektedir.
✯ Etik kurul izni gerektiren, tüm bilim dallarında yapılan araştırmalar için etik kurul onayı alınmış olmalı, bu onay makalede belirtilmeli ve belgelendirilmelidir.
✯ Etik kurul izni gerektiren araştırmalarda, izinle ilgili bilgilere (kurul adı, tarih ve sayı no) yöntem bölümünde, ayrıca makalenin ilk/son sayfalarından birinde; olgu sunumlarında, bilgilendirilmiş gönüllü olur/onam formunun imzalatıldığına dair bilgiye makalede yer verilmelidir.
✯ Dergi web sayfasında, makalelerde Araştırma ve Yayın Etiğine uyulduğuna dair ifadeye yer verilmelidir.
✯ Dergi web sayfasında, hakem, yazar ve editör için ayrı başlıklar altında etik kurallarla ilgili bilgi verilmelidir.
✯ Dergide ve/veya web sayfasında, ulusal ve uluslararası standartlara atıf yaparak, dergide ve/veya web sayfasında etik ilkeler ayrı başlık altında belirtilmelidir. Örneğin; dergilere gönderilen bilimsel yazılarda, ICMJE (International Committee of Medical Journal Editors) tavsiyeleri ile COPE (Committee on Publication Ethics)’un Editör ve Yazarlar için Uluslararası Standartları dikkate alınmalıdır.
✯ Kullanılan fikir ve sanat eserleri için telif hakları düzenlemelerine riayet edilmesi gerekmektedir.