Araştırma Makalesi
BibTex RIS Kaynak Göster

Potansiyel Çoklu Enzim İnhibitörü Olarak Crataegus tanacetifolia ve Crataegus orientalis Meyve Ekstraktlarının Fitokimyasal ve Biyoaktif Değerlendirmesi

Yıl 2026, Cilt: 42 Sayı: 1 , - , 26.03.2026
https://doi.org/10.65520/erciyesfen.1886194
https://izlik.org/JA74MF99LF

Öz

Bitkiler, biyoaktif bileşiklerin sonsuz kaynağı olup bitki kökenli ilaçlar ve besin takviyeleri geliştirmeye yönelik araştırmaların odağında yer almaktadır. Bu çalışmada, Crataegus tanacetifolia ve Crataegus orientalis'ten elde edilen polar ekstraktların fenolik profilleri, triterpenoid içeriği, enzim inhibisyon aktiviteleri, antioksidan kapasiteleri ve toplam fenolik içerikleri (TPC) değerlendirilmiştir. LCMS/MS ve GC-MS analizleri sonucunda, C. tanacetifolia'da 25 adet fenolik bileşik ve iki adet triterpenoid, C. orientalis'te ise 26 adet fenolik bileşik ve bir adet triterpenoid tespit edilmiştir. Her iki ekstrakta da baskın fenolik bileşiğin kinik asit olduğu belirlenmiştir. C. tanacetifolia ekstraktında oleanolik asit ve ursolik asit saptanırken, C. orientalis ekstraktında yalnızca ursolik asit tespit edilmiştir. Her iki ekstrakt da güçlü anjiyotensin dönüştürücü enzim inhibisyon aktivitesi (~%99) göstererek antihipertansif potansiyeli ve ayrıca dikkate değer üreaz inhibisyon aktivitesi (C. tanacetifolia: %87,08; C. orientalis: %91,66) göstermiştir. C. tanacetifolia ve C. orientalis ekstraktları, DPPH radikal süpürme aktivitesi için sırasıyla 123,38 ve 97,29 µg/mL IC₅₀ değerleri ile linoleik asit/β-karoten ağartma testinde %82,37 ve %92,34 oranlarında önemli antioksidan aktivite göstermiştir. Ekstraktların TPC değerleri sırasıyla 26,13 ve 76,80 mg GAE/g olarak belirlenmiştir. Sonuçlar, C. tanacetifolia ve C. orientalis'in farmasötik ve nutrasötik ürünlerin geliştirilmesinde kullanılabilecek değerli biyoaktif bileşik kaynakları olabileceğini ortaya koymuştur.

Kaynakça

  • Verma, G., Bhushan, B., Singh, G., Singh, K., Kumar, S., Garg, A., et al., 2024. Pharmacological Strategies for Enzyme Inhibition in Disease Therapeutics: A Comprehensive Review. Current Enzyme Inhibition 20(2): 96–108, Doi: 10.2174/0115734080273835231127045336.
  • Pan, C., Kakeya, H., 2025. Recent progress in chemistry and bioactivity of novel enzyme inhibitors from natural products: A comprehensive review. European Journal of Medicinal Chemistry 289(9): 117481, Doi: 10.1016/j.ejmech.2025.117481.
  • Yin, J., Yang, J., Ma, H., Liang, T., Li, Y., Xiao, J., et al., 2020. Expression characteristics and function of CAS and a new beta-amyrin synthase in triterpenoid synthesis in birch (Betula platyphylla Suk.). Plant Science 294: 110433, Doi: 10.1016/j.plantsci.2020.110433.
  • Sahoo, N., Manchikanti, P., Dey, S., 2010. Herbal drugs: Standards and regulation. Fitoterapia 81(6): 462–71, Doi: 10.1016/j.fitote.2010.02.001.
  • Newman, D.J., Cragg, G.M., 2020. Natural Products as Sources of New Drugs over the Nearly Four Decades from 01/1981 to 09/2019. Journal of Natural Products 83(3): 770–803, Doi: 10.1021/acs.jnatprod.9b01285.
  • Martel, F., Monteiro, R., Calhau, C., 2010. Effect of polyphenols on the intestinal and placental transport of some bioactive compounds. Nutrition Research Reviews 23(1): 47–64, Doi: DOI: 10.1017/S0954422410000053.
  • Del Prete, S., Pagano, M., 2024. Enzyme Inhibitors as Multifaceted Tools in Medicine and Agriculture. Molecules 29(18), Doi: 10.3390/molecules29184314.
  • Rocchetti, G., Senizza, B., Zengin, G., Mahomodally, M.F., Senkardes, I., Lobine, D., et al., 2020. Untargeted metabolomic profiling of three Crataegus species (hawthorn) and their in vitro biological activities. Journal of the Science of Food and Agriculture 100(5): 1998–2006, Doi: https://doi.org/10.1002/jsfa.10216.
  • Moustafa, A., Zaghloul, M., Mansour, S., Alotaibi, M., 2019. Conservation Strategy for protecting Crataegus x sinaica against climate change and anthropologic activities in South Sinai Mountains, Egypt. Catrina: The International Journal of Environmental Sciences 18(1): 1–6, Doi: 10.21608/cat.2019.28577.
  • Chang, Q., Zuo, Z., Harrison, F., Chow, M.S.S., 2002. Hawthorn. The Journal of Clinical Pharmacology 42(6): 605–12, Doi: https://doi.org/10.1177/00970002042006003.
  • Güney, M., Kafkas, S., Keles, H., Aras, S., Ercişli, S., 2018. Characterization of hawthorn (Crataegus spp.) genotypes by SSR markers. Physiology and Molecular Biology of Plants 24(6): 1221–30, Doi: 10.1007/s12298-018-0604-6.
  • Çaliskan, O., Gündüz, K., Serçe, S., Toplu, C., Kamiloglu, Ö., Sengül, M., et al., 2012. Phytochemical characterization of several hawthorn (Crataegus spp.) species sampled from the Eastern Mediterranean region of Turkey. Pharmacognosy Magazine 8(29): 16–21, Doi: 10.4103/0973-1296.93305.
  • Ng, Z.X., Soh, E.Y.W., Yong, P.H., 2022. The influence of fermentation and drying methods on the functional activities and sensory quality of Artemisia argyi H.Lév. & Vaniot herbal tea. Journal of Applied Research on Medicinal and Aromatic Plants 30: 100393, Doi: 10.1016/J.JARMAP.2022.100393.
  • Meng, J., Fang, Y., Zhang, A., Chen, S., Xu, T., Ren, Z., et al., 2011. Phenolic content and antioxidant capacity of Chinese raisins produced in Xinjiang Province. Food Research International 44(9): 2830–6, Doi: https://doi.org/10.1016/j.foodres.2011.06.032.
  • Yilmaz, M.A., 2020. Simultaneous quantitative screening of 53 phytochemicals in 33 species of medicinal and aromatic plants: A detailed, robust and comprehensive LC–MS/MS method validation. Industrial Crops and Products 149: 112347, Doi: https://doi.org/10.1016/j.indcrop.2020.112347.
  • Yilmaz, M.A., Ertas, A., Yener, I., Akdeniz, M., Cakir, O., Altun, M., et al., 2018. A comprehensive LC–MS/MS method validation for the quantitative investigation of 37 fingerprint phytochemicals in Achillea species: A detailed examination of A. coarctata and A. monocephala. Journal of Pharmaceutical and Biomedical Analysis 154: 413–24, Doi: 10.1016/J.JPBA.2018.02.059.
  • Bakir, D., Akdeniz, M., Ertas, A., Yilmaz, M.A., Yener, I., Firat, M., et al., 2020. A GC–MS method validation for quantitative investigation of some chemical markers in Salvia hypargeia Fisch. & C.A. Mey. of Turkey: Enzyme inhibitory potential of ferruginol. Journal of Food Biochemistry 44(9): e13350, Doi: https://doi.org/10.1111/jfbc.13350.
  • Findik, B.T., Yildiz, H., Akdeniz, M., Yener, I., Yilmaz, M.A., Cakir, O., et al., 2024. Phytochemical profile, enzyme inhibition, antioxidant, and antibacterial activity of Rosa pimpinellifolia L.: A comprehensive study to investigate the bioactivity of different parts (whole fruit, pulp, and seed part) of the fruit. Food Chemistry 455: 139921, Doi: 10.1016/j.foodchem.2024.139921.
  • Ciniviz, M., Yildiz, H., 2020. Determination of phenolic acid profiles by HPLC in lacto-fermented fruits and vegetables (pickle): Effect of pulp and juice portions. Journal of Food Processing and Preservation 44(7): 1–11, Doi: 10.1111/jfpp.14542.
  • Albuquerque, B.R., Heleno, S.A., Oliveira, M.B.P.P., Barros, L., Ferreira, I.C.F.R., 2021. Phenolic compounds: current industrial applications, limitations and future challenges. Food Funct. 12(1): 14–29, Doi: 10.1039/D0FO02324H.
  • Benali, T., Bakrim, S., Ghchime, R., Benkhaira, N., El Omari, N., Balahbib, A., et al., 2024. Pharmacological insights into the multifaceted biological properties of quinic acid. Biotechnology and Genetic Engineering Reviews 40(4): 3408–37, Doi: 10.1080/02648725.2022.2122303.
  • Goudjil, S., Boussekine, S., Goudjil, S., Goudjil, H., Yilmaz, M.A., Ola, M.S., et al., 2024. Investigation of Algerian Crataegus monogyna Jacq Phenolic Compounds (Using LC-ESI-MS/MS Analysis, Antioxidant Activity, and Enzyme Inhibition) and Their Potential Implications for Food and Nutraceutical Applications. Antioxidants 13(11), Doi: 10.3390/antiox13111350.
  • Meinhart, A.D., Damin, F.M., Caldeirão, L., de Jesus Filho, M., da Silva, L.C., da Silva Constant, L., et al., 2019. Study of new sources of six chlorogenic acids and caffeic acid. Journal of Food Composition and Analysis 82: 103244, Doi: 10.1016/j.jfca.2019.103244.
  • Takó, M., Tunali, F., Zambrano, C., Kovács, T., Varga, M., Szekeres, A., et al., 2024. Phenolic Content, Antioxidant and Antimicrobial Properties of Hawthorn (Crataegus orientalis) Fruit Extracts Obtained via Carbohydrase-Assisted Extraction. Applied Sciences 14(21), Doi: 10.3390/app14219790.
  • Yang, Y.H., Dai, S.Y., Deng, F.H., Peng, L.H., Li, C., Pei, Y.H., 2022. Recent advances in medicinal chemistry of oleanolic acid derivatives. Phytochemistry 203: 113397, Doi: 10.1016/J.phytochem.2022.113397.
  • Tohtahon, Z., Zhang, L., Han, J., Xie, X., Tu, Z., Yuan, T., 2017. Extraction optimization, structural characterization and bioactivity evaluation of triterpenoids from hawthorn (Crataegus cuneata) fruits. Journal of Food Biochemistry 41(4): e12377, Doi: https://doi.org/10.1111/jfbc.12377.
  • Simaratanamongkol, A., Umehara, K., Noguchi, H., Panichayupakaranant, P., 2014. Identification of a new angiotensin-converting enzyme (ACE) inhibitor from Thai edible plants. Food Chemistry 165(48): 92–7, Doi: 10.1016/j.foodchem.2014.05.080.
  • Al Shukor, N., Van Camp, J., Gonzales, G.B., Staljanssens, D., Struijs, K., Zotti, M.J., et al., 2013. Angiotensin-Converting Enzyme Inhibitory Effects by Plant Phenolic Compounds: A Study of Structure Activity Relationships. Journal of Agricultural and Food Chemistry 61(48): 11832–9, Doi: 10.1021/jf404641v.
  • Szikora, Z., Mátyus, R.O., Szabó, B.V., Csupor, D., Tóth, B., 2025. Hawthorn (Crataegus spp.) Clinically Significantly Reduces Blood Pressure in Hypertension: A Meta-Analysis of Randomized Placebo-Controlled Clinical Trials. Pharmaceuticals 18(7), Doi: 10.3390/ph18071027.
  • Yavuz, M., Çelikezen, F.Ç., Firat, M., Baş, Z., Türkoğlu, V., 2025. The investigation of hawthorn (Crataegus orientalis) plant’s inhibition effect on angiotensin converting enzyme and in silico studies. Natural Product Research 39(11): 3079–85, Doi: 10.1080/14786419.2024.2324467.
  • Khan, M., Zhang, B., Zhang, H., Wu, J., Gao, P., Li, J., 2025. Ureases in nature: Multifaceted roles and implications for plant and human health - A review. International Journal of Biological Macromolecules 306(8): 141702, Doi: 10.1016/j.ijbiomac.2025.141702.
  • Golbabaei, S., Bazl, R., Golestanian, S., Nabati, F., Omrany, Z.B., Yousefi, B., et al., 2013. Urease inhibitory activities of β-boswellic acid derivatives. DARU Journal of Pharmaceutical Sciences 21(1): 2, Doi: 10.1186/2008-2231-21-2.
  • Li, Y., Zou, H., Sun-Waterhouse, D., Chen, Y., 2024. Chlorogenic acid, caffeic acid and luteolin from dandelion as urease inhibitors: insights into the molecular interactions and inhibition mechanism. Journal of the Science of Food and Agriculture 104(13): 8079–88, Doi: https://doi.org/10.1002/jsfa.13637.
  • Lin, L., Yao, H., Fu, J., Zhang, W., Li, Y., Wang, Y., et al., 2025. Elastase inhibition by natural flavonoids: mechanistic insights and potential therapeutic applications. Frontiers in Nutrition Volume 12-2025, Doi: 10.3389/fnut.2025.1693869.

Phytochemical and Bioactive Assessment of Crataegus tanacetifolia and Crataegus orientalis Fruit Extracts as a Potential Multi-Enzyme Inhibitor

Yıl 2026, Cilt: 42 Sayı: 1 , - , 26.03.2026
https://doi.org/10.65520/erciyesfen.1886194
https://izlik.org/JA74MF99LF

Öz

Plants are an endless source of bioactive compounds and have been at the centre of research investigating pivotal candidates for plant-derived drugs and dietary supplements. This study evaluated phenolic profiles, triterpenoid contents, enzyme inhibitory activities, antioxidant capacities, and total phenolic content (TPC) of the polar extracts from Crataegus tanacetifolia and Crataegus orientalis. LCMS/MS and GC-MS analyses revealed 25 phenolic compounds and two triterpenoids in C. tanacetifolia, and 26 phenolic compounds and one triterpenoid in C. orientalis, with quinic acid as the dominant phenolic compound in both extracts. Oleanolic acid and ursolic acid were detected in the C. tanacetifolia extract, whereas only ursolic acid was identified in the C. orientalis extract. Both extracts showed strong angiotensin-converting enzyme inhibition activity (~99%), indicating antihypertensive potential, as well as notable urease inhibition activity (C. tanacetifolia: 87.08%; C. orientalis: 91.66%). The C. tanacetifolia and C. orientalis extracts also exhibited significant antioxidant activity with an IC50 value of 123.38 and 97.29 µg/mL for DPPH radical scavenging activity and 82.37 and 92.34% for linoleic acid/β-carotene bleaching capacity. The TPC of the extracts was determined to be 26.13 and 76.80 mg GAE/g, respectively. The results showed that C. tanacetifolia and C. orientalis could be valuable sources of bioactive compounds for pharmaceutical and nutraceutical products.

Kaynakça

  • Verma, G., Bhushan, B., Singh, G., Singh, K., Kumar, S., Garg, A., et al., 2024. Pharmacological Strategies for Enzyme Inhibition in Disease Therapeutics: A Comprehensive Review. Current Enzyme Inhibition 20(2): 96–108, Doi: 10.2174/0115734080273835231127045336.
  • Pan, C., Kakeya, H., 2025. Recent progress in chemistry and bioactivity of novel enzyme inhibitors from natural products: A comprehensive review. European Journal of Medicinal Chemistry 289(9): 117481, Doi: 10.1016/j.ejmech.2025.117481.
  • Yin, J., Yang, J., Ma, H., Liang, T., Li, Y., Xiao, J., et al., 2020. Expression characteristics and function of CAS and a new beta-amyrin synthase in triterpenoid synthesis in birch (Betula platyphylla Suk.). Plant Science 294: 110433, Doi: 10.1016/j.plantsci.2020.110433.
  • Sahoo, N., Manchikanti, P., Dey, S., 2010. Herbal drugs: Standards and regulation. Fitoterapia 81(6): 462–71, Doi: 10.1016/j.fitote.2010.02.001.
  • Newman, D.J., Cragg, G.M., 2020. Natural Products as Sources of New Drugs over the Nearly Four Decades from 01/1981 to 09/2019. Journal of Natural Products 83(3): 770–803, Doi: 10.1021/acs.jnatprod.9b01285.
  • Martel, F., Monteiro, R., Calhau, C., 2010. Effect of polyphenols on the intestinal and placental transport of some bioactive compounds. Nutrition Research Reviews 23(1): 47–64, Doi: DOI: 10.1017/S0954422410000053.
  • Del Prete, S., Pagano, M., 2024. Enzyme Inhibitors as Multifaceted Tools in Medicine and Agriculture. Molecules 29(18), Doi: 10.3390/molecules29184314.
  • Rocchetti, G., Senizza, B., Zengin, G., Mahomodally, M.F., Senkardes, I., Lobine, D., et al., 2020. Untargeted metabolomic profiling of three Crataegus species (hawthorn) and their in vitro biological activities. Journal of the Science of Food and Agriculture 100(5): 1998–2006, Doi: https://doi.org/10.1002/jsfa.10216.
  • Moustafa, A., Zaghloul, M., Mansour, S., Alotaibi, M., 2019. Conservation Strategy for protecting Crataegus x sinaica against climate change and anthropologic activities in South Sinai Mountains, Egypt. Catrina: The International Journal of Environmental Sciences 18(1): 1–6, Doi: 10.21608/cat.2019.28577.
  • Chang, Q., Zuo, Z., Harrison, F., Chow, M.S.S., 2002. Hawthorn. The Journal of Clinical Pharmacology 42(6): 605–12, Doi: https://doi.org/10.1177/00970002042006003.
  • Güney, M., Kafkas, S., Keles, H., Aras, S., Ercişli, S., 2018. Characterization of hawthorn (Crataegus spp.) genotypes by SSR markers. Physiology and Molecular Biology of Plants 24(6): 1221–30, Doi: 10.1007/s12298-018-0604-6.
  • Çaliskan, O., Gündüz, K., Serçe, S., Toplu, C., Kamiloglu, Ö., Sengül, M., et al., 2012. Phytochemical characterization of several hawthorn (Crataegus spp.) species sampled from the Eastern Mediterranean region of Turkey. Pharmacognosy Magazine 8(29): 16–21, Doi: 10.4103/0973-1296.93305.
  • Ng, Z.X., Soh, E.Y.W., Yong, P.H., 2022. The influence of fermentation and drying methods on the functional activities and sensory quality of Artemisia argyi H.Lév. & Vaniot herbal tea. Journal of Applied Research on Medicinal and Aromatic Plants 30: 100393, Doi: 10.1016/J.JARMAP.2022.100393.
  • Meng, J., Fang, Y., Zhang, A., Chen, S., Xu, T., Ren, Z., et al., 2011. Phenolic content and antioxidant capacity of Chinese raisins produced in Xinjiang Province. Food Research International 44(9): 2830–6, Doi: https://doi.org/10.1016/j.foodres.2011.06.032.
  • Yilmaz, M.A., 2020. Simultaneous quantitative screening of 53 phytochemicals in 33 species of medicinal and aromatic plants: A detailed, robust and comprehensive LC–MS/MS method validation. Industrial Crops and Products 149: 112347, Doi: https://doi.org/10.1016/j.indcrop.2020.112347.
  • Yilmaz, M.A., Ertas, A., Yener, I., Akdeniz, M., Cakir, O., Altun, M., et al., 2018. A comprehensive LC–MS/MS method validation for the quantitative investigation of 37 fingerprint phytochemicals in Achillea species: A detailed examination of A. coarctata and A. monocephala. Journal of Pharmaceutical and Biomedical Analysis 154: 413–24, Doi: 10.1016/J.JPBA.2018.02.059.
  • Bakir, D., Akdeniz, M., Ertas, A., Yilmaz, M.A., Yener, I., Firat, M., et al., 2020. A GC–MS method validation for quantitative investigation of some chemical markers in Salvia hypargeia Fisch. & C.A. Mey. of Turkey: Enzyme inhibitory potential of ferruginol. Journal of Food Biochemistry 44(9): e13350, Doi: https://doi.org/10.1111/jfbc.13350.
  • Findik, B.T., Yildiz, H., Akdeniz, M., Yener, I., Yilmaz, M.A., Cakir, O., et al., 2024. Phytochemical profile, enzyme inhibition, antioxidant, and antibacterial activity of Rosa pimpinellifolia L.: A comprehensive study to investigate the bioactivity of different parts (whole fruit, pulp, and seed part) of the fruit. Food Chemistry 455: 139921, Doi: 10.1016/j.foodchem.2024.139921.
  • Ciniviz, M., Yildiz, H., 2020. Determination of phenolic acid profiles by HPLC in lacto-fermented fruits and vegetables (pickle): Effect of pulp and juice portions. Journal of Food Processing and Preservation 44(7): 1–11, Doi: 10.1111/jfpp.14542.
  • Albuquerque, B.R., Heleno, S.A., Oliveira, M.B.P.P., Barros, L., Ferreira, I.C.F.R., 2021. Phenolic compounds: current industrial applications, limitations and future challenges. Food Funct. 12(1): 14–29, Doi: 10.1039/D0FO02324H.
  • Benali, T., Bakrim, S., Ghchime, R., Benkhaira, N., El Omari, N., Balahbib, A., et al., 2024. Pharmacological insights into the multifaceted biological properties of quinic acid. Biotechnology and Genetic Engineering Reviews 40(4): 3408–37, Doi: 10.1080/02648725.2022.2122303.
  • Goudjil, S., Boussekine, S., Goudjil, S., Goudjil, H., Yilmaz, M.A., Ola, M.S., et al., 2024. Investigation of Algerian Crataegus monogyna Jacq Phenolic Compounds (Using LC-ESI-MS/MS Analysis, Antioxidant Activity, and Enzyme Inhibition) and Their Potential Implications for Food and Nutraceutical Applications. Antioxidants 13(11), Doi: 10.3390/antiox13111350.
  • Meinhart, A.D., Damin, F.M., Caldeirão, L., de Jesus Filho, M., da Silva, L.C., da Silva Constant, L., et al., 2019. Study of new sources of six chlorogenic acids and caffeic acid. Journal of Food Composition and Analysis 82: 103244, Doi: 10.1016/j.jfca.2019.103244.
  • Takó, M., Tunali, F., Zambrano, C., Kovács, T., Varga, M., Szekeres, A., et al., 2024. Phenolic Content, Antioxidant and Antimicrobial Properties of Hawthorn (Crataegus orientalis) Fruit Extracts Obtained via Carbohydrase-Assisted Extraction. Applied Sciences 14(21), Doi: 10.3390/app14219790.
  • Yang, Y.H., Dai, S.Y., Deng, F.H., Peng, L.H., Li, C., Pei, Y.H., 2022. Recent advances in medicinal chemistry of oleanolic acid derivatives. Phytochemistry 203: 113397, Doi: 10.1016/J.phytochem.2022.113397.
  • Tohtahon, Z., Zhang, L., Han, J., Xie, X., Tu, Z., Yuan, T., 2017. Extraction optimization, structural characterization and bioactivity evaluation of triterpenoids from hawthorn (Crataegus cuneata) fruits. Journal of Food Biochemistry 41(4): e12377, Doi: https://doi.org/10.1111/jfbc.12377.
  • Simaratanamongkol, A., Umehara, K., Noguchi, H., Panichayupakaranant, P., 2014. Identification of a new angiotensin-converting enzyme (ACE) inhibitor from Thai edible plants. Food Chemistry 165(48): 92–7, Doi: 10.1016/j.foodchem.2014.05.080.
  • Al Shukor, N., Van Camp, J., Gonzales, G.B., Staljanssens, D., Struijs, K., Zotti, M.J., et al., 2013. Angiotensin-Converting Enzyme Inhibitory Effects by Plant Phenolic Compounds: A Study of Structure Activity Relationships. Journal of Agricultural and Food Chemistry 61(48): 11832–9, Doi: 10.1021/jf404641v.
  • Szikora, Z., Mátyus, R.O., Szabó, B.V., Csupor, D., Tóth, B., 2025. Hawthorn (Crataegus spp.) Clinically Significantly Reduces Blood Pressure in Hypertension: A Meta-Analysis of Randomized Placebo-Controlled Clinical Trials. Pharmaceuticals 18(7), Doi: 10.3390/ph18071027.
  • Yavuz, M., Çelikezen, F.Ç., Firat, M., Baş, Z., Türkoğlu, V., 2025. The investigation of hawthorn (Crataegus orientalis) plant’s inhibition effect on angiotensin converting enzyme and in silico studies. Natural Product Research 39(11): 3079–85, Doi: 10.1080/14786419.2024.2324467.
  • Khan, M., Zhang, B., Zhang, H., Wu, J., Gao, P., Li, J., 2025. Ureases in nature: Multifaceted roles and implications for plant and human health - A review. International Journal of Biological Macromolecules 306(8): 141702, Doi: 10.1016/j.ijbiomac.2025.141702.
  • Golbabaei, S., Bazl, R., Golestanian, S., Nabati, F., Omrany, Z.B., Yousefi, B., et al., 2013. Urease inhibitory activities of β-boswellic acid derivatives. DARU Journal of Pharmaceutical Sciences 21(1): 2, Doi: 10.1186/2008-2231-21-2.
  • Li, Y., Zou, H., Sun-Waterhouse, D., Chen, Y., 2024. Chlorogenic acid, caffeic acid and luteolin from dandelion as urease inhibitors: insights into the molecular interactions and inhibition mechanism. Journal of the Science of Food and Agriculture 104(13): 8079–88, Doi: https://doi.org/10.1002/jsfa.13637.
  • Lin, L., Yao, H., Fu, J., Zhang, W., Li, Y., Wang, Y., et al., 2025. Elastase inhibition by natural flavonoids: mechanistic insights and potential therapeutic applications. Frontiers in Nutrition Volume 12-2025, Doi: 10.3389/fnut.2025.1693869.
Toplam 34 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil İngilizce
Konular Doğal Ürünler ve Biyoaktif Bileşikler
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Bahar Fındık 0000-0002-0030-4106

Hilal Yıldız 0000-0002-7966-455X

Gönderilme Tarihi 10 Şubat 2026
Kabul Tarihi 23 Mart 2026
Yayımlanma Tarihi 26 Mart 2026
DOI https://doi.org/10.65520/erciyesfen.1886194
IZ https://izlik.org/JA74MF99LF
Yayımlandığı Sayı Yıl 2026 Cilt: 42 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA Fındık, B., & Yıldız, H. (2026). Phytochemical and Bioactive Assessment of Crataegus tanacetifolia and Crataegus orientalis Fruit Extracts as a Potential Multi-Enzyme Inhibitor. Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fen Bilimleri Dergisi, 42(1). https://doi.org/10.65520/erciyesfen.1886194
AMA 1.Fındık B, Yıldız H. Phytochemical and Bioactive Assessment of Crataegus tanacetifolia and Crataegus orientalis Fruit Extracts as a Potential Multi-Enzyme Inhibitor. Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fen Bilimleri Dergisi. 2026;42(1). doi:10.65520/erciyesfen.1886194
Chicago Fındık, Bahar, ve Hilal Yıldız. 2026. “Phytochemical and Bioactive Assessment of Crataegus tanacetifolia and Crataegus orientalis Fruit Extracts as a Potential Multi-Enzyme Inhibitor”. Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fen Bilimleri Dergisi 42 (1). https://doi.org/10.65520/erciyesfen.1886194.
EndNote Fındık B, Yıldız H (01 Mart 2026) Phytochemical and Bioactive Assessment of Crataegus tanacetifolia and Crataegus orientalis Fruit Extracts as a Potential Multi-Enzyme Inhibitor. Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fen Bilimleri Dergisi 42 1
IEEE [1]B. Fındık ve H. Yıldız, “Phytochemical and Bioactive Assessment of Crataegus tanacetifolia and Crataegus orientalis Fruit Extracts as a Potential Multi-Enzyme Inhibitor”, Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fen Bilimleri Dergisi, c. 42, sy 1, Mar. 2026, doi: 10.65520/erciyesfen.1886194.
ISNAD Fındık, Bahar - Yıldız, Hilal. “Phytochemical and Bioactive Assessment of Crataegus tanacetifolia and Crataegus orientalis Fruit Extracts as a Potential Multi-Enzyme Inhibitor”. Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fen Bilimleri Dergisi 42/1 (01 Mart 2026). https://doi.org/10.65520/erciyesfen.1886194.
JAMA 1.Fındık B, Yıldız H. Phytochemical and Bioactive Assessment of Crataegus tanacetifolia and Crataegus orientalis Fruit Extracts as a Potential Multi-Enzyme Inhibitor. Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fen Bilimleri Dergisi. 2026;42. doi:10.65520/erciyesfen.1886194.
MLA Fındık, Bahar, ve Hilal Yıldız. “Phytochemical and Bioactive Assessment of Crataegus tanacetifolia and Crataegus orientalis Fruit Extracts as a Potential Multi-Enzyme Inhibitor”. Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fen Bilimleri Dergisi, c. 42, sy 1, Mart 2026, doi:10.65520/erciyesfen.1886194.
Vancouver 1.Bahar Fındık, Hilal Yıldız. Phytochemical and Bioactive Assessment of Crataegus tanacetifolia and Crataegus orientalis Fruit Extracts as a Potential Multi-Enzyme Inhibitor. Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fen Bilimleri Dergisi. 01 Mart 2026;42(1). doi:10.65520/erciyesfen.1886194

Amaç ve Kapsam

Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi Ulusal ve Uluslararası araştırmacıların bilim ve teknolojiye sağlayacakları en son katkıları yayımlamayı ilke edinmiş bir bilimsel dergidir. Dünyanın her tarafından araştırmacıların bilim ve teknolojiye dair bilgi ve becerilerini geliştirmeyi, paylaşmayı ve tartışmayı amaç edinir. Makaleler İngilizce olarak sunulmalıdır.

Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi özgün bilimsel araştırmalar ile uygulama çalışmalarına yer veren bir dergidir. Dergide fen ve mühendislik bilimlerinde yapılmış deneysel ve teorik ilerlemeleri konu alan analitik ve nümerik çözümleri içeren araştırma makalesi türündeki çalışmalara  yer verilir.

Makale Gönderim Esasları ve Biçimsel Kurallar

Dergimiz, yayın kalitesini artırmak ve süreci hızlandırmak amacıyla profesyonel mizanpaj hizmeti sunmaya başlamıştır. Bu nedenle, yazarların gönderim aşamasında karmaşık biçimlendirme kurallarıyla (sütunlar, özel sayfa başlıkları vb.) ilgilenmesine gerek yoktur. Lütfen makalenizi aşağıdaki kurallara göre "yalın" bir formatta hazırlayınız:

  • Dosya Formatı: Makaleler yalnızca Microsoft Word (.docx) formatında gönderilmelidir.
  • Sayfa Yapısı: Metin tek sütun, 12 punto, standart bir yazı tipi (Arial veya Times New Roman) ve 1.5 veya çift satır aralığı ile hazırlanmalıdır.
  • Başlıklar: Makale başlığı hem Türkçe hem İngilizce olarak sunulmalıdır. Ana başlıklar (Giriş, Materyal ve Metot vb.) numaralandırılmalıdır.
  • Yazar Bilgileri: Yazarların tam isimleri, ünvanları, kurumları, şehir/ülke bilgileri, e-posta adresleri ve ORCID numaraları eksiksiz belirtilmelidir . Sorumlu yazar (Corresponding Author) ayrıca işaretlenmelidir.
  • Öz ve Anahtar Kelimeler: Türkçe (Öz) ve İngilizce (Abstract) metinler en fazla 250 kelime olmalı; her iki dilde de 3-5 adet anahtar kelime eklenmelidir.
  • Etik Onay: İnsan veya hayvan denek içeren çalışmalar için "Materyal ve Metot" bölümü altında "Etik Onay" başlığı açılmalı; kurul adı, tarih ve onay numarası açıkça yazılmalıdır.
  • Görsel Öğeler: Şekil ve tablolar metin içinde ilgili paragrafın hemen altına yerleştirilmeli ve numaralandırılmalıdır. Mizanpaj kalitesi için görsellerin yüksek çözünürlüklü halleri ayrıca sisteme "Ek Dosya" olarak yüklenmelidir.
  • Referanslar: Metin içinde köşeli parantez içinde [1] veya [2, 3] şeklinde numaralandırılmalı ve kaynakça listesi bu sıraya göre düzenlenmelidir.

BENZERLİK ORANI DOSYASI : Makalenizin referanslar bölümü dahil Tam Metni "iThenticate" veya "Turnitin" programları ile taranmalıdır. İlgili programdan alacağınız benzerlik oranı sonucunun PDF formatında sistemimize yüklenilmesi gerekmektedir.

Makale Şablonunu İndir:  📝 Template.docx 

Link açılmazsa başka bir internet tarayıcısından deneyiniz. (Internet Explorer, Mozilla Firefox, Edge, Opera, Safari, Netscape vs.) veya linke sağ tıklayıp "Bağlantıyı farklı kaydet" deyiniz veya linki kopyalayıp arama çubuğuna yapıştırıp enter'layınız.

⛔ Makalenin yazar(lar)ının tahrif edilmiş ve uydurma veriler kullandığı tespit edildiği takdirde, bu durum yazarların çalıştığı kuruma bildirilerek makale reddedilir. İntihal oranı üst sınırı %20 (Kaynaklar hariç) olarak belirlenmiş ve intihal oranı %20'yi geçen makaleler, değerlendirmeye alınmaz.

⛔ Dergimize gönderilen makaleler için yazarların telif hakkı devir formunu doldurması gerekmektedir.

✯ Etik kurul izni gerektiren, tüm bilim dallarında yapılan araştırmalar için etik kurul onayı alınmış olmalı, bu onay makalede belirtilmeli ve belgelendirilmelidir.
✯ Etik kurul izni gerektiren araştırmalarda, izinle ilgili bilgilere (kurul adı, tarih ve sayı no) yöntem bölümünde, ayrıca makalenin ilk/son sayfalarından birinde; olgu sunumlarında, bilgilendirilmiş gönüllü olur/onam formunun imzalatıldığına dair bilgiye makalede yer verilmelidir.
✯ Dergi web sayfasında, makalelerde Araştırma ve Yayın Etiğine uyulduğuna dair ifadeye yer verilmelidir.
✯ Dergi web sayfasında, hakem, yazar ve editör için ayrı başlıklar altında etik kurallarla ilgili bilgi verilmelidir.
✯ Dergide ve/veya web sayfasında, ulusal ve uluslararası standartlara atıf yaparak, dergide ve/veya web sayfasında etik ilkeler ayrı başlık altında belirtilmelidir. Örneğin; dergilere gönderilen bilimsel yazılarda, ICMJE (International Committee of Medical Journal Editors) tavsiyeleri ile COPE (Committee on Publication Ethics)’un Editör ve Yazarlar için Uluslararası Standartları dikkate alınmalıdır.
✯ Kullanılan fikir ve sanat eserleri için telif hakları düzenlemelerine riayet edilmesi gerekmektedir.

Dergimiz ücretli değildir.

Baş Editör

Mühendislik, Katı Mekanik, Makine Mühendisliği (Diğer), Kompozit ve Hibrit Malzemeler

Yardımcı Baş Editör

Makine Mühendisliği, Balistik Sistemleri, Katı Mekanik, Kompozit ve Hibrit Malzemeler
Biyomedikal Bilimler ve Teknolojiler, Biyomedikal Tanı, Tıbbi Cihazlar

Editörler Kurulu

Mühendislik, Aerodinamik (Hipersonik Aerodinamik Hariç), Enerji, İçten Yanmalı Motorlar
Entomoloji, Bitki Koruma, Tarımda Entomoloji
Akışkan Mekaniği ve Termal Mühendislik, Hidromekanik, Su Kaynakları ve Su Yapıları
Makine Mühendisliği, Katı Mekanik, Makine Tasarımı ve Makine Elemanları, Malzeme Tasarım ve Davranışları, Triboloji
Sonlu Elemanlar Analizi, Kırılma Mekaniği, Katı Mekanik, Kaynak Teknolojileri, Kompozit ve Hibrit Malzemeler, Nanoteknoloji, Mekanik Titreşimler ve Gürültü
Uzay Mühendisliği, Havacılık Malzemeleri, Havacılık Yapıları, Uydu, Uzay Aracı ve Füze Tasarımı ve Testleri, Uzay Mühendisliği (Diğer)

T. Özcan, 2010 yılında İstanbul Kültür Üniversitesi, İstanbul, Türkiye'den bilgisayar mühendisliği alanında lisans derecesini, 2016 ve 2020 yıllarında ise Erciyes Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü'nden yüksek lisans ve doktora derecelerini almıştır. 2013 yılında Erciyes Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü'ne Araştırma Görevlisi olarak katılmıştır. Araştırma ilgi alanları arasında akıllı optimizasyon algoritmaları, görüntü işleme, makine öğrenmesi, derin öğrenme ve Kalman filtreleme bulunmaktadır. Uygulama alanları insan eylemi tanıma, insan-bilgisayar etkileşimi ve sağlık ile tarımda yapay zekâ konularına odaklanmaktadır.

Bilgi ve Bilgi İşleme Bilimleri, Derin Öğrenme, Makine Öğrenme (Diğer)
Biyoloji, Hayvan Sistematiği ve Taksonomi, Akaroloji, Hayvan Fizyolojisi - Ekofizyoloji
Proje ve Yapım Yönetimi, Yapı İşletmesi
Hayvan Diyeti ve Beslenme, Hayvan Bilimi (Diğer), Süt Teknolojisi, Hayvan Besleme, Zootekni, Genetik ve Biyoistatistik
Sonlu Elemanlar Analizi, Makine Mühendisliği, Balistik Sistemleri, Katı Mekanik, Kompozit ve Hibrit Malzemeler, Malzeme Karekterizasyonu
Akış Analizi, Analitik Spektrometri, Enstrümantal Yöntemler, Separasyon Bilimi
Tekstil Bilimleri ve Mühendisliği, Tekstil Teknolojisi, Tekstil Bilimleri ve Mühendisliği (Diğer)
Makine Mühendisliği (Diğer)

Erciyes Üniversitesi Fizik Bölümü'nde Doçent ve Araştırma Dekan Yardımcısı olarak çalışmaktayım. Fermi Ulusal Hızlandırıcı Laboratuvarı'nda (Fermilab) nötrino deneyleri, ANNIE, NOvA ve DUNE ve UC-Berkeley'deki EOS deneyi üzerinde çalışıyorum. Ayrıca ABD'deki Iowa Üniversitesi'nde araştırmacı bilim insanı ve yarı zamanlı öğretim üyesi olarak görev yapıyorum ve CERN'deki LHC'de CMS deneyinde de çalışmalarımı sürdürüyorum. 

Ocak 2017'den Ekim 2020'ye kadar, Iowa Eyalet Üniversitesi'nde doktora sonrası araştırmacı olarak Fermilab'daki nötrino deneyleri, ANNIE ve NOvA üzerinde çalıştım. ANNIE'de Deney Koordinatörü ve Faz II Yükseltme ve Kurulum Yöneticisi olarak görev yaptım. Ağustos 2012'de Yüksek Lisans derecemi, Aralık 2016'da ise CERN'deki LHC'de CMS deneyi üzerine Iowa Üniversitesi'nde doktora derecemi tamamladım. 

Makine Öğrenmesi Algoritmaları, Modelleme ve Simülasyon, Yüksek Enerji Astrofiziği ve Kozmik Işınlar, Genel Fizik, Kuantum Bilgisayarları, Kuantum Bilgisi, Hesaplama ve İletişim, Kuantum Teknolojileri, Nükleer Fizik, Radyofizik, Astroparçacık Fiziği ve Parçacık Kozmolojisi, Parçacık Fiziği, Hızlandırıcılar, Fotonik ve Elektro-Optik Cihazlar, Sensörler ve Sistemler (İletişim Hariç), Kuantum Mühendislik Sistemleri (Bilgisayar ve İletişim Dahil)
Su Kalitesi ve Su Kirliliği, Çevre Mühendisliği
Tekstil Bilimleri ve Mühendisliği, Tekstil Bilimi, Tekstil Teknolojisi
Makine Öğrenmesi Algoritmaları, Modelleme ve Simülasyon, Kontrol Teorisi ve Uygulamaları
Enerji, Balistik Sistemleri, Enerji Üretimi, Dönüşüm ve Depolama (Kimyasal ve Elektiksel hariç), Makine Mühendisliği (Diğer)
Makine Mühendisliği, Makine Teorisi ve Dinamiği

Nanomalzemeler, kuantum teknolojileri ve yarıiletken fiziği alanında uzmanlaşmış bir fizikçi ve öğretim üyesiyim. Araştırmalarım, optoelektronik aygıtlar, fotodetektörler ve radyasyon algılama sistemlerinde kullanılmak üzere karbon kuantum noktaları, perovskit nanokristaller ve bu yapıların hibrit formlarının sentezi ve karakterizasyonuna odaklanmaktadır. Sintilatörler, ışık yoğunlaştırıcı (LSC) sistemler ve hibrit fotodetektörler için karbon temelli nanomalzemeleri konu alan TÜBİTAK destekli projeler de dahil olmak üzere birçok ulusal ve uluslararası araştırma projesinde yürütücü ve araştırmacı olarak görev aldım.

Deneysel nanoteknoloji çalışmalarımın yanı sıra, bilim iletişimi ve öğretim faaliyetlerine de büyük önem veriyorum. Kuantum hesaplama, nanoyapılar ve modern fizik konularında dersler veriyor; hakemli dergilerde yayımlanmış çok sayıda makalenin yazarı ve ortak yazarı olarak akademik üretime katkı sağlıyorum. Ayrıca, araştırmalarımı düzenli olarak uluslararası konferanslarda sunuyorum.

Profesyonel ilgi alanlarım nanofotonik, sürdürülebilir enerji malzemeleri ve gelişmiş radyasyon algılama teknolojilerinin kesişiminde yer almakta olup, özellikle çevre dostu ve suda çözünür nanomalzemelere odaklanmaktayım.

Kuantum Optik ve Kuantum Optomekaniği, Yoğun Maddenin Elektronik ve Manyetik Özellikleri; Süperiletkenlik, Yarı İletkenler, Nanoteknoloji

Murat Aydın, Erciyes Üniversitesi'nde doçent olarak görev yapmaktadır. Aydın, akademik kariyerine 2007 yılında Erciyes Üniversitesi Makine Mühendisliği bölümünden mezun olarak başlamıştır. Yüksek lisans ve doktora derecelerini de aynı üniversitede tamamlamıştır. Doktora tezi, "Fonksiyonel kademelendirilmiş sandviç plakaların balistik davranışı" üzerinedir.

Aydın, 2009-2010 yılları arasında Erciyes Üniversitesi Sivil Havacılık Yüksekokulu'nda araştırma görevlisi olarak çalışmıştır. 2010-2014 yılları arasında aynı kurumda öğretim görevlisi olarak görev yapmış ve 2014 yılında Erciyes Üniversitesi Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesi'ne doktor öğretim üyesi olarak atanmıştır. 2022 yılında doçent unvanını almıştır.

Aydın'ın araştırma alanları arasında kompozit malzemeler, balistik, darbe mekaniği ve fonksiyonel kademelendirilmiş malzemeler bulunmaktadır. Uluslararası hakemli dergilerde yayınlanmış çok sayıda makalesi ve bildirimi bulunmaktadır. Ayrıca, TÜBİTAK ve Avrupa Birliği tarafından desteklenen çeşitli projelerde görev almıştır.

Aydın, akademik çalışmalarının yanı sıra, Erciyes Üniversitesi Havacılık Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü ve Uçak Mühendisliği Bölüm Başkanı olarak idari görevler de üstlenmektedir.

Malzeme Bilimi ve Teknolojileri, Balistik Sistemleri, Kompozit ve Hibrit Malzemeler, Havacılık Malzemeleri
Sonlu Elemanlar Analizi, Katı Mekanik, Kompozit ve Hibrit Malzemeler
Sonlu Elemanlar Analizi, Makine Mühendisliği, Katı Mekanik, Makine Mühendisliğinde Sayısal Yöntemler, Kompozit ve Hibrit Malzemeler
Makine Mühendisliği
Hücre Gelişimi, Proliferasyon ve Ölümü, Hücre Metabolizması, Endüstriyel Biyoteknoloji, Nanobiyoteknoloji, Hayvan Hücresi ve Moleküler Biyoloji
İplik Teknolojisi, Kumaş Teknolojisi, Lif Teknolojisi, Tekstil Teknolojisi, Tekstil Bilimleri ve Mühendisliği (Diğer)
Doğal Kaynak Yönetimi, İklim Değişikliğinin Ekolojik Etkileri ve Ekolojik Adaptasyon, Temiz Üretim Teknolojileri, Yenilenebilir Enerji Sistemleri
Yapı Malzemeleri
Derin Öğrenme, Denetimli Öğrenme, Makine Öğrenmesi Algoritmaları, Çevresel Olarak Sürdürülebilir Mühendislik, Çok Ölçütlü Karar Verme, Endüstri Mühendisliği, Ergonomi ve İnsan Faktörleri Yönetimi, Üretimde Optimizasyon, Yeni Ürün Geliştirme

✯ Etik kurul izni gerektiren, tüm bilim dallarında yapılan araştırmalar için etik kurul onayı alınmış olmalı, bu onay makalede belirtilmeli ve belgelendirilmelidir.
✯ Etik kurul izni gerektiren araştırmalarda, izinle ilgili bilgilere (kurul adı, tarih ve sayı no) yöntem bölümünde, ayrıca makalenin ilk/son sayfalarından birinde; olgu sunumlarında, bilgilendirilmiş gönüllü olur/onam formunun imzalatıldığına dair bilgiye makalede yer verilmelidir.
✯ Dergi web sayfasında, makalelerde Araştırma ve Yayın Etiğine uyulduğuna dair ifadeye yer verilmelidir.
✯ Dergi web sayfasında, hakem, yazar ve editör için ayrı başlıklar altında etik kurallarla ilgili bilgi verilmelidir.
✯ Dergide ve/veya web sayfasında, ulusal ve uluslararası standartlara atıf yaparak, dergide ve/veya web sayfasında etik ilkeler ayrı başlık altında belirtilmelidir. Örneğin; dergilere gönderilen bilimsel yazılarda, ICMJE (International Committee of Medical Journal Editors) tavsiyeleri ile COPE (Committee on Publication Ethics)’un Editör ve Yazarlar için Uluslararası Standartları dikkate alınmalıdır.
✯ Kullanılan fikir ve sanat eserleri için telif hakları düzenlemelerine riayet edilmesi gerekmektedir.