EN
TR
Diş Hekimliğindeki Laboratuvar Hayvanları Çalışmalarında Hayvanların Refahı
Abstract
Klinik öncesi araştırmalar, insan ve hayvan denekler üzerinde yapılan deneysel çalışmaları kapsar. Bu süreçte en kritik aşamalardan biri, deney hayvanları kullanılarak gerçekleştirilen in-vivo çalışmalardır. İn-vivo deneylerde, olumsuz değişkenlerin etkisini en aza indirmek, hayvanların minimum düzeyde travma yaşamasını sağlamak ve kalan ömürlerinde yaşama haklarını acı çekmeden refah içinde geçirmelerini temin etmek için dikkatli, planlı ve etik kurallara uygun bir şekilde hareket edilmelidir. Bu tür çalışmalarda sıklıkla kemirgenler tercih edilir. Bunun temel nedenleri arasında; bu hayvanların küçük boyutlara sahip olması, bakım süreçlerinin diğer türlere kıyasla daha pratik olması ve yeni ortamlara kolayca uyum sağlayabilmeleri yer alır. Ayrıca, hızlı üreme döngüsüne sahip olmaları ve ortalama ömürlerinin kısa olması da tercih edilmelerinde etkili olan diğer unsurlardır. Kemirgenlerin tıbbi araştırmalarda model organizma olarak kullanılmalarının bir diğer gerekçesi ise; genetik, biyolojik ve davranışsal özelliklerinin insanlarla benzerlik göstermesidir. Bu derlemenin temel amacı, hayvan deneyelerinde kullanılan deneklerin yaşam kalitesini etkileyen beslenme, barınma ve üreme gibi temel ihtiyaçların yanı sıra, “3R” ilkeleri olarak bilinen ‘Refinement, Replacement ve Responsibility’ kavramlarını açıklamaktır.
Keywords
References
- Baker HJ, Lindsey RJ, Weisbroth SH. The laboratory rat. Vols. 1–2. New York: Academic Press; 1979.
- Cantürk NZ, Sayek İ. Cerrahi araştırma, araştırma planlama, değerlendirme ve sunum, deney hayvanları, özgül deneysel modeller. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri; 2005.
- Freeman ME. The ovarian cycle in the rat. In: Knobil E, Neill JD, editors. The physiology of reproduction. New York: Raven Press; 1988. p. 1983–1995.
- Ghasemi M, Dehpour AR. Ethical considerations in animal studies. J Med Ethics Hist Med. 2009;2:12–15.
- Harris MA, Kesel ML. An improved method for accurately timed mating in rats. Lab Anim Sci. 1990;40(4):424–425.
- Hayvan Deneyleri Etik Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelik. Resmî Gazete. 2006 Jul 6; No. 26220. T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı.
- İde T. Hayvan modelleri. In: İde T, editor. Laboratuvar hayvanları biliminin temel ilkeleri. Chap. 10. Ankara: Medipres Yayınları/Ozkan Matbaacılık; 2003.
- Kolar R. Animal experimentation. Sci Eng Ethics. 2006;12(1):111–122.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Dentistry (Other)
Journal Section
Review
Publication Date
December 31, 2025
Submission Date
July 25, 2025
Acceptance Date
December 18, 2025
Published in Issue
Year 2025 Volume: 9 Number: 3
APA
Yılmazer, K., & Geckili, O. (2025). Diş Hekimliğindeki Laboratuvar Hayvanları Çalışmalarında Hayvanların Refahı. European Journal of Research in Dentistry, 9(3), 227-232. https://doi.org/10.29228/erd.120
AMA
1.Yılmazer K, Geckili O. Diş Hekimliğindeki Laboratuvar Hayvanları Çalışmalarında Hayvanların Refahı. Eur. J. res. Dent. (ERD). 2025;9(3):227-232. doi:10.29228/erd.120
Chicago
Yılmazer, Kaan, and Onur Geckili. 2025. “Diş Hekimliğindeki Laboratuvar Hayvanları Çalışmalarında Hayvanların Refahı”. European Journal of Research in Dentistry 9 (3): 227-32. https://doi.org/10.29228/erd.120.
EndNote
Yılmazer K, Geckili O (December 1, 2025) Diş Hekimliğindeki Laboratuvar Hayvanları Çalışmalarında Hayvanların Refahı. European Journal of Research in Dentistry 9 3 227–232.
IEEE
[1]K. Yılmazer and O. Geckili, “Diş Hekimliğindeki Laboratuvar Hayvanları Çalışmalarında Hayvanların Refahı”, Eur. J. res. Dent. (ERD), vol. 9, no. 3, pp. 227–232, Dec. 2025, doi: 10.29228/erd.120.
ISNAD
Yılmazer, Kaan - Geckili, Onur. “Diş Hekimliğindeki Laboratuvar Hayvanları Çalışmalarında Hayvanların Refahı”. European Journal of Research in Dentistry 9/3 (December 1, 2025): 227-232. https://doi.org/10.29228/erd.120.
JAMA
1.Yılmazer K, Geckili O. Diş Hekimliğindeki Laboratuvar Hayvanları Çalışmalarında Hayvanların Refahı. Eur. J. res. Dent. (ERD). 2025;9:227–232.
MLA
Yılmazer, Kaan, and Onur Geckili. “Diş Hekimliğindeki Laboratuvar Hayvanları Çalışmalarında Hayvanların Refahı”. European Journal of Research in Dentistry, vol. 9, no. 3, Dec. 2025, pp. 227-32, doi:10.29228/erd.120.
Vancouver
1.Kaan Yılmazer, Onur Geckili. Diş Hekimliğindeki Laboratuvar Hayvanları Çalışmalarında Hayvanların Refahı. Eur. J. res. Dent. (ERD). 2025 Dec. 1;9(3):227-32. doi:10.29228/erd.120