eusbed Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 2148-9289 Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi SEYYİD AHMED B. MUSTAFA ES-SÂRÛHÂNÎ EL-LEÂLÎ VE ŞERHU’L-EMSİLE ADLI ESERİ Tülüce Süleyman ERZİNCAN ÜNİVERSİTESİ Abak Bahattin ERZİNCAN ÜNİVERSİTESİ 06 15 2018 11 1 141 154 01 14 2018 Copyright © 2008, Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 2008 Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi

Sâmîdilleri ailesinden olan Arapça İslam Dini’nin temel kaynakları Kur’an vesünnetin dilidir. Bu kaynakları hakkıyla anlamak büyük oranda Arapça’yıincelikleriyle bilmekle mümkündür. Bu incellikleri sistematik hale getirerekdili hatalardan koruma ve diğer insanlara aktarma ihtiyacı neticesinde Arapçagrameri ortaya çıkmıştır. İslam âlimleri bu dil üzerine güzel çalışmalaryapıp kıymetli eserler telif etmişlerdir. Ancak bu eserlerin bazıları hâlâkütüphanelerin raflarında durmakta gün yüzüne çıkmak için kendisine uzatılacakbir el beklemektedir. Dolayısıyla raflarda bir medeniyet ve tarih yatmaktadır.Medeniyetine ve tarihine sahip çıkmayan milletler başka medeniyetin ve tarihinesiri olmaya mahkûmdur. Bu bilinçle biz de gün yüzüne çıkmayı bekleyenkıymetli bir eseri tahkik ederek ilim erbâbının hizmetine sunmak istedik.16.yy’dayaşamış Seyyid Ahmed b. Mustafa el-Leâlî merhumun “Şerhu’l-Emsile” adlıeserin müellifini ve mezkûr eserini ilgili kitlelere ulaştırmayı hedefledik. 

 Seyyid Ahmed b. Mustafa el-Leâlî Yazma eser Sarf Emsile Akgündüz, Ahmet; “Ebusuud Mehmet Efendi”, DİA, X, İstanbul, 1994, s. 365. Aydın, Cengiz; “Alâeddin Ali Kuşçu”, DİA, İstanbul, 1989, S. 408. Bagdatlı, İsmail Paşa; Hediyyetü’l-‘Ârifîn Esmâü’l-Müellifîn ve Âsâru’l-Musannifîn, I, İstanbul, 1951, s. 145. Baltacı, Cahid; XV-XVI. Asırlarda Osmanlı Medreseleri, İrfan Matbaası, İstanbul,1976. Benli, Ali; “Leâlî Ahmed Çelebi”, DİA, Ek II, İstanbul 2016, s. 150-151. Bursalı Mehmet Tâhir; Osmanlı Müellifleri, ( Haz: A. Fikri Yavuz – İsmail Özen), Meral Yay., İstanbul, 1975, s. 384. _______, Osmanlı Tarihi, TTK Basımevi, Ankara, 1975. Çelebioğlu, Âmil; Eski Türk Edebiyatı Araştırmaları, Meb Yay., İstanbul 1998, s. 354. Durmuş, İsmail; “Emsile”, DİA, İstanbul, 1995, XI. El-Ferâhîdî; Kitabü’l-‘Ayn, II, Darü’l-Kutubi’l-‘İlmiyye, Beyrut, 2015, s. 391. El-Ganîmân; Hassan B. Abdillah; el-Vâdihu fî’s-Sarf, Câmi‘atü’l-Melik Su‘ûd. El-Hamelâvî; Ahmed; Şeze’l-‘Arf fî Fenni’s-Sarf, Müessesetü’l-Kutubi’s-Sekâfiyye, (Thk. İrfan Matarcı), Beyrut, 2015, s. 19. El-İşbîlî, İbn ‘Usfûr; El-Mumti‘ Fî’t-Tasrîf, Dârü’l-Ma‘Rife, Beyrut, 1987. Erdem, Sadık; “ XV. ve XVI. Yüzyılda Yaşamış Manisalı Divan Şairleri”, Türkbilig, S. 8, Ankara, 2004, s. 90-91. Gökyay Orhan Şaik - Özen Şükrü; “Tokatlı Molla Lütfi” DİA, XXX, İstanbul, 2005, s. 255. İbn Manzûr, Muhammed B. Mükrim; Lisanü’l-Arab, Darü’l-Fikr, Beyrut, 2015, III, s. 1040. İbnu’l-Hâcib; Eş-Şâfiye Fî ‘İlmi’s-Sarf, El-Mektebetü’l-Mekkiyye, Mekke, 1995. Kahraman, Bahattin; “Leâlî Ve Abdurrahim Karahisârî’nin Manzum Kaside-İ Bürde Tercümeleri”, Türkiyat Araştırmaları Dergisi, S. 4, Konya 1997, s. 57-107. Kâtip Çelebi; Keşfu’z-Zunûn, II, Dârü İhyâi’t-Turâsi’l-‘Arabî, Beyrut, ts, s. 433. Kılıç, Hulûsi; “Sarf”, DİA, 2009, XXXVI, s.136. Kılınçarslan, Hüseyin; “Ahmed b. Mustafa es-Saruhânî el-Lâlî’nin Kavânînu’s-Sarf Adlı Eserinin Edisyon Kritiği ve Tebyizi” (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, İzmir, 2007). Köse, Saffet; DİA, XVIII, İstanbul, 1999, s. 207. Leâlî, Seyyid Ahmed b. Mustafa; “Mecmau’l-Mesâili’ş-Şer‘İyye Fi’l-‘Ulûmi’d-Dîniyye”, Süleymaniye Ktp. Nr: 07 Tekeli 363. Nev‘îzâde Atâyî; Hadâiku’l- Hakâkik fî Tekmileti’ş-Şekâik, Çağrı Yay., 1989. Süreyya, Mehmet; Sicill-i Osmânî IV, s. 86. Şahin, Ebubekir S.; “Leâli’nin Kasîde-i Bürde Şerhi İle İlgili Bir İntihal’’ Türkoloji Dergisi, XIV, sy. 1, s. 263-269. Turan, Şerafettin; DİA, XXV, İstanbul, 1999, s. 238. Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi, Dergah Yay., İstanbul, 1986. Uzunçarşılı, İsmail Hakkı; Osmanlı Devletinin İlmiye Teşkilatı, TTK Basımevi, Ankara, 1965. Yavuz, Yusuf Şevki; DİA, Xl, İstanbul, 1999, s. 151. http://hattatlarimiz.blogspot.com.tr/2016/05/hattat-seyyid-ahmed-bin mustafalali.html (17.01.2018).