eusbed Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 2148-9289 Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi FACTORS AFFECTİNG CONSUMER BEHAVİOR İN VİRTUAL SHOPPİNG: AN APPLİCATİON ON STUDENTS OF BİNGOL UNİVERSİTY SANAL ALIŞVERİŞTE TÜKETİCİ DAVRANIŞLARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLER: BİNGÖL ÜNİVERSİTESİ ÖĞRENCİLERİ ÜZERİNDE BİR UYGULAMA Tatlı Halim Korkut Fadime 07 16 2015 8 1 63 78 07 20 2015 Copyright © 2008, Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 2008 Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi

The aim of this study is to investigate effective factors of experiences on internet usage and virtual shopping by the students aged in between 18-25. Due to this aim, virtual shopping experiences of students in Bingol University and their demographic characteristics were searched, if any significant relation between virtual shopping behaviours and demographic variations exist. A survey was conducted among 368 students of Bingol University on January-February 2014 and of these, 350 survey results were accepted to be evaluated. During analysis, descriptive statistical techniques, Independent Sample T Test and Mann Whitney U test were used. As a result of research, a significant correlation was found between virtual shopping behavior and income, age and sex variances. According to these results, income variance affects virtual shopping behavior positively while females trust the virtual shopping more than male. In addition, the more time was spent online, the higher rate of virtual shopping was detected.

Bu çalışmada 18-25 yaş arası öğrencilerin interneti kullanma ve sanal alışveriş deneyimleri üzerinde etkili olan faktörleri incelenmiştir. Bingöl Üniversitesi öğrencilerinin sanal alışveriş deneyimleri, demografik özellikleri, sanal alışveriş davranışı ile demografik değişkenler arasında anlamlı bir ilişkinin var olup olmadığı araştırılmıştır. 20 Ocak-21 Şubat 2014 tarihlerinde Bingöl Üniversitesi öğrencilerinden 368 kişi üzerinde anket uygulanmış, bunlardan 350 anket değerlendirmeye alınmıştır. Analizlerde; betimsel istatistiksel teknikler, Bağımsız Örneklem t testi (Independent Sample T Test), ve Mann Whitney U testi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda sanal alışveriş yapma davranışı ile gelir, yaş ve cinsiyet değişkenleri arasında anlamlı sonuçlar bulunmuştur. Bu sonuçlara göre, gelir değişkeni, sanal alışveriş davranışını pozitif yönde etkilemekte ve kadınlar erkeklere göre sanal alışverişe daha fazla güvenmektedir. Ayrıca internette geçirilen zaman arttıkça sanal alışveriş oranının arttığı saptanmıştır.

 Virtual Shopping E-consumer Bingol University Sanal Alışveriş E- tüketici Bingöl Üniversitesi ADIGÜZEL, Alpay Talip (2010), Sanal mağaza atmosferini etkileyen özellikler ve tüketici tercihleri üzerindeki rolü: Online tüketiciler üzerine bir araştırma, Balıkesir Üniv. SBE. İşletme Ana Bilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Balıkesir. AKBULUT, A. (2007). “Bilişim Ekonomisi ve E-Ticaret”, Maliye Hesap Uzmanları Derneği, Yapım Tanıtım, İstanbul. AKKUŞ, Gülizar, Yapraklı, Ş., Akkuş, Ç. (2014), “Online müşteri deneyiminin güvene etkisi: Online alışveriş yapan tüketiciler üzerine bir araştırma”,International Journal of Social Science, S. 29, ss. 403-425 ALBA, J., Lynch, J. Weitz, B. Janiszewski, C. Lutz, R. Sawyer, A. and S. Wood ( 1997), “Interactive home shopping: Consumer, retailer, and manufacturer incentives to participate in electronic marketplaces”, Journal of Marketing, 61 (3) pp. 38–53 ALGÜR, Seden ve Funda Cengiz (2011), “Türk tüketicilere göre online (çevirimiçi) alışverişin riskleri ve yararları”, Journal of Yasar University S: 22(6) ss. 3666-3680 ARPACI, Tamer; Uluçay, Utku (2012), Dünya’da ve Türkiye’de e-ticaret: Tüketicilerin internet üzerinden alışveriş alışkanlıkları üzerine bir uygulama, Atılım Üniv. SBE. İşletme Ana Bilim Dalı İşletme Yönetimi Yüksek Lisans Programı, Ankara. BARDAKÇI, A. (2004), “Kitlesel bireyselleştirme uygulama yöntemleri”, Akdeniz İİBF Dergisi, Cilt 8, 1-17. BURKE, Raymond R., (1997), “Do you see what I see? The future of virtual shopping”, Journal of the Academy of Marketing Science, Volume:25, No: 4, Pages: 352-360 BURROUGHS R.E. ve R. Sabherwal. (2002). “Determinants of retail electronic purchasing: a multi- period investigation” , Infor, S. 40, ss. 35-56 CASE, T., Burns, O.M. and Dick, G.N. (2001). Drivers of online purchasing among U.S. University students, proceedings of the 7th Americas conference on information systems, August, 2nd-5th, Boston, U.S.A, pp.799-803 CANPOLAT, Önder (2001), E-ticaret ve Türkiye’deki gelişmeler, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Hukuk Müşavirliği Yayını, Yayın No: 89 http://www.bilisimsurasi.org.tr Erişim Tarihi: 15.10.2014 CHİLDERS, Tery L., Carr, Christopher L., Peck, Joann and Stephen Carson (2001), “Hedonic and utilitarian motivations for online retail shopping behavior” Journal of Retailing, Volume: 77, Issue: 4, Pages 511–535 DOUNTHU, Naveen ve Adriana GARCIA (1999), “The internet shopper”, Journal of Advertising Research, Vol.No.3, s.52-58. DÜNDAR, Süleyman; Ecer, Fatih ; Özdemir, Şuayib. (2007), “Fuzzy Topsis yöntemi ile sanal mağazaların web sitelerinin değerlendirilmesi”, Kocatepe Üniv. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 21, Sayı: 1 ss: 287- 305 ENGİNKAYA, E. (2006), “Elektronik perakendecilik ve elektronik alışveriş”, Ege Akademik Bakış Dergisi, S. 6 (1), ss: 10-16. GUNASEKARAN, A., Marri, H.B., McGaughey, R.E., Nebhwani, M.D. (2002). Ecommerce and its impact on operations management Int. J. Production Economics, S. 75, ss.185-197. HAQUE, A., SADEGHZADEH, J. and KHATIBI, A. (2006), “Identifying potentiality online sales in Malaysia: A study on customer relationships online shopping”, Journal of Applied Business Research, S. 22(4), ss:119 HUANG, Ming-Hui (2003), “Modeling virtual exploratory and shopping dynamics: An environmental psychology approach” İnformation & Management, Volume: 41, İssue:1, Pages: 39-47 İZGİ, Berna Balcı ve İrem Şahin (2013), “Elektronik perakende sektörü ve internet alışverişi tüketici davranışı: Türkiye örneği”, Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, Cilt:2, Sayı:1, ss: 9-27 JİANG, Zhenhui, Izak BENBASAT (2005), “Virtual product experience: Effects of visual and functional control of products on perceived diagnosticity and flow in electronic shopping”, Journal of Management Information Systems, Volume: 21, İssue.3, pp.111-147, KEAVENEY, Susan M., Parthasarathy, Madhavan (2001), “Customer switching behavior in online services: An Exploratory study of the role of selected attitudinal, behavioral, and demographic factors” Jurnal of the Academy of Marketing Fall, V. 29, Issue. 4, pp. 374-390 KIRÇOVA, İ. (1999). İnternette pazarlama, Beta Basım Yayım Dağıtım, İstanbul. KURT, Gizem ve Güngör Hacıoğlu (2008), “Sanal perakendecilik etiğinin tüketici davranışlarına etkileri” Nevşehir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi 13. Ulusal Pazarlama Kongresi, ss: 215-227 LİAO, Ziqi and Michael Tow CHEUNG (2001), “Internet-based e-shopping and consumer attitudes: An empirical study”, İnformation & Management, Volume: 38, İssue: 5, Page: 299-306 MADHAVARAM, Sreedhar Rao and Debra A. LAVERIE (2004) “Exploring impulse purchasing on the internet”, Advances in Consumer Research, Vol. 31, s.59-66. MONSUWE, Toñita Perea y , Benedict G.C. Dellaert, Ko de Ruyter, (2004) "What drives consumers to shop online? A literature review", International Journal of Service Industry Management, Vol. 15 Iss: 1, pp.102 – 121 MOHAMMED, Rafi A., Robert J. Fısher, Bernard J. Jaworskı, Gordon J. Paddıson (2004). Internet marketing building advantage in a networked economy, The Mcgraw-Hill Companies, Second Edition. Aktaran; ADIGÜZEL, Alpay Talip (2010), Sanal Mağaza Atmosferini Etkileyen Özellikler ve Tüketici Tercihleri Üzerindeki Rolü: Online Tüketiciler Üzerine Bir Araştırma, Yüksek Lisans Tezi, Balıkesir. ÖZGÜVEN, Nihan (2011), “Tüketicilerin online alışverişe karşı tutumları ile demografik özellikleri arasındaki ilişkinin analizi”, KMÜ Sosyal ve Ekonomı̇ k Araştırmalar Dergı̇si, S. 13 (21), ss. 47-54 ÖZTÜRK, Selen, COŞKUN Ayşen, DİRSEHAN, Taşkın (2012), “Fırsat sitelerine yönelik e-sadakati belirleyen boyutların incelenmesi”, Osmangazi Üniv. İİB Dergisi, S:7(2), ss: 217- 239 PELENK, Aybike, Velioğlu, Özgür ve Gürsoy Değirmencioğlu (2011), “Tüketimin yeni odağı: “Private shopping” üzerine bir inceleme”, Academic Journal of Information Technology, ISSN:1309-1581. REİBSTEİN, D.J. (2002), “What attracts customers to online stores and what keeps them coming back?”, Journal of the Academy of Marketing Science, V.30, No.4, 465-473 REEDY, Joel, Shauna Schullo (2004), Electronic marketing, Thomson-South Western Publishing, Second Edition. SRİNİVASAN, S.S., R. Anderson ve K. Ponnavolu (2002), “Customer loyalty in e- commerce: An exploration of Its antecedents and consequences”, Journal of Retailing, Cilt 78, ss. 41–50. SWINYARD William R. ve Scott M. Smith. (2003). “Why people (don’t) shop online: A lifestyle study of internet consumer” , Psycology and Marketing, S. 20, ss. 567- 597. TAN, Soo Jiuan (1999), “Strategies for reducing consumers’ risk aversion in internet shopping", Journal of ConsumerMarketing, Volume: 16, İssue: 2, Page: 168-180 TEK, Ömer Baybars (1999), Pazarlama ilkeleri; global yönetimsel yaklaşım Türkiye uygulamaları. Beta A.S., İstanbul. TEO, Thompson S.H. (2006), “To buy or not to buy online: Adopters and non adopters of online shopping in Singapure”, Behaviour and Information Technology, S.25(6) ss. 497- 509. TURAN, Tunca (2011a), Faktor affecting online shopping behaivor of Turkish consumers, Boğaziçi Üniv. Yüksek Lisans Tezi TURAN, Aykut Hamit (2011b), “İnternet alışverişi tüketici davranışlarını belirleyen etmenler: planlı davranış teorisi (TPB) ile ampirik bir test”, Doğuş Üniv. Dergisi, 12 (1), ss.128-143 ULUÇAY, Utku (2012), Dünya’da ve Türkiye’de E-Ticaret: Tüketicilerin İnternet Üzerinden Alışveriş Alışkanlıkları Üzerine Bir Uygulama, Atılım Üniversitesi, SBE, Yüksek Lisans Tezi USTA, R. (2006), “Tüketicilerin demografik özellikleri ve internetten satın alma davranışı üzerine bir araştırma”, Kooperatifçilik, S. 41 (3), ss. 1-13. YENİÇERİ, Tülay, YARAŞ, Eyyup ve Eyup AKIN (2012), “Tüketicilerin riskten kaçınma düzeylerine göre sanal alışveriş risk algısı ve sanal plansız tüketim eğilimlerinin belirlenmesi”, International Journal of Economic and Administrative Studies, Yıl: 5, Sayı: 9 ss. 145-163 İnternet Adresleri  4077 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (1995, 8 Mart) T.C. Resmi Gazete, 22221, Tertip: 5, Cilt:34 http://www.mevzuat.gov.tr/Metin.Aspx? Erişim Tarihi: 15.10.2014 Dünyada bölgesel internet kullanımı, 2014, http://www.internetworldstats.com /stats.htm İnternet Stats in Europe 2014 Mid-Year Statistics, http://www.internetworldstats.com/stats4. htm#europe Türkiye İstatistik Kurumu (TUİK) (2014). Hane Halkı Bilişim Teknolojileri Kullanımı Araştırması. www.tuik.gov.tr. (Erişim Tarihi: 05.10.2014) Türkiye İstatistik Kurumu, Hanehalkı Bilişim Teknolojileri Kullanımı Anketi (2010), Haber Bülteni, 02010. 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunu, 3/e http://www.mevzuat. net (2015)