EN
TR
Ebelik Bakımı İçin Modeller: Bir Haritalama Derlemesi
Abstract
Amaç: Dünya Sağlık Örgütü’ne göre, ebeler kanıta dayalı annelik bakımını sağlayan kişilerdir. Ebeler bu bakımda normalliği kolaylaştırma konusunda yetkindirler. Ebelerin bakım uygulamalarını yansıtan bazı teorik modeller mevcuttur. Ancak bu modellerin esas olarak doğuma yönelik bakım ve örgütsel yapıya dair olduğu gözlemlenmektedir. Bu modeler epistemolojik (bilgi felsefesi) olarak yoksun görünmektedir. Bakımın değerli olduğunu ve bakım yaklaşımlarını görünür hale getirebilmek için modellerin epistemolojiye sahip olması gerekebilir. Bu yazının amacı, ebelik bakımında var olan teorik modeller hakkındaki yayınları belirlemek ve bunlara genel bir bakış sağlamaktır.
Yöntemler: Bu bir haritalama derleme çalışmasıdır. Klinik uygulamayı etkileyen ya da etkilemeyi amaçlayan ebelik bakımına ulaşabilmek için dokuz veri tabanında sistematik olarak taranmıştır. Bu tarama teorik bir modeli ya da teoriyi tanımlayan çalışmaları kapsamıştır. Uygunluk kriterleri seçim sürecinde netleştirilmiştir.
Bulgular: Dünyanın farklı bölgelerinde yapılan altı makalede yer alan altı model çalışmaya dahil edilmiştir. Dahil edilen modeller, farklı metodolojiler (yöntem) kullanılarak geliştirilmiştir. Bu modeller farklı felsefi temellere ve bazı karmaşıklığa sahiptir. Bu modellerin bazı özellikleri birbirine benzerdir. Bu modellerin en ayırt edici birinci özelliği ebe-kadın ilişkisine, ikincisi kadın-merkezli olmaya ve üçüncüsü de bakımda salutojene (sağlığın nedenlerine odaklanma) vurgu yapmıştır.
Sonuç: Genel olarak, belirli epistemolojik statüye sahip ebelik bakımının teorik modelleri hakkında yetersizlik mevcuttur. Ebelik bakımının bilgi tabanlı görev yapması için, epistemolojik açıdan kapsamlı teorik modeller geliştirilmesi gerekmektedir. Bu nedenle daha fazla araştırmaya gereksinim bulunmaktadır.
Keywords
References
- Benoit, C., Wrede, S., Bourgeault, I., Sandall, J., De Vries, R., & van Teijlingen, E. R. (2005). Understanding the social organisation of maternity care systems: Midwifery as a touchstone. Sociology of Health and Illness, 27(6), 722–737. [CrossRef]
- Berg, M. (2005). A midwifery model of care for childbearing women at high risk: Genuine caring in caring for the genuine. Journal of Perinatal Education, 14(1), 9–21. [CrossRef]
- Berg, M., Asta Ólafsdóttir, O., & Lundgren, I. (2012). A midwifery model of woman-centred childbirth care – In Swedish and Icelandic settings. Sexual and Reproductive Healthcare, 3(2), 79–87. [CrossRef]
- Booth, A., Sutton, A., & Papaioannou, D. (2016). Systematic approaches to a successful literature review. Sage.
- Bryar, R. M., & Sinclair, M. (Eds) (2011). Theory for midwifery practice. Palgrave Macmillan.
- Bryar, R., & Sinclair, M. (2011). Midwifery theory development. In R. Bryar & M. Sinclair (Eds.). Theory for midwifery practice. Palgrave Macmillan.
- Carolan, M., & Hodnett, E. (2007). ‘With woman’ philosophy: Examining the evidence, ansering the questions. Nursing Inquiry, 14(2), 140–152.[CrossRef]
- Ceschia, A., & Horton, R. (2016). Maternal health: Time for a radical reappraisal. Lancet, 388(10056), 2064–2066. [CrossRef]
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Midwifery (Other)
Journal Section
Review
Early Pub Date
October 26, 2023
Publication Date
October 26, 2023
Submission Date
January 12, 2023
Acceptance Date
March 27, 2023
Published in Issue
Year 2023 Volume: 6 Number: 3
APA
Telli, A. A., & Karaçam, Z. (2023). Ebelik Bakımı İçin Modeller: Bir Haritalama Derlemesi. Journal of Midwifery and Health Sciences, 6(3), 176-190. https://doi.org/10.5152/JMHS.2023.22113
AMA
1.Telli AA, Karaçam Z. Ebelik Bakımı İçin Modeller: Bir Haritalama Derlemesi. Journal of Midwifery and Health Sciences. 2023;6(3):176-190. doi:10.5152/JMHS.2023.22113
Chicago
Telli, Ayberk Asena, and Zekiye Karaçam. 2023. “Ebelik Bakımı İçin Modeller: Bir Haritalama Derlemesi”. Journal of Midwifery and Health Sciences 6 (3): 176-90. https://doi.org/10.5152/JMHS.2023.22113.
EndNote
Telli AA, Karaçam Z (October 1, 2023) Ebelik Bakımı İçin Modeller: Bir Haritalama Derlemesi. Journal of Midwifery and Health Sciences 6 3 176–190.
IEEE
[1]A. A. Telli and Z. Karaçam, “Ebelik Bakımı İçin Modeller: Bir Haritalama Derlemesi”, Journal of Midwifery and Health Sciences, vol. 6, no. 3, pp. 176–190, Oct. 2023, doi: 10.5152/JMHS.2023.22113.
ISNAD
Telli, Ayberk Asena - Karaçam, Zekiye. “Ebelik Bakımı İçin Modeller: Bir Haritalama Derlemesi”. Journal of Midwifery and Health Sciences 6/3 (October 1, 2023): 176-190. https://doi.org/10.5152/JMHS.2023.22113.
JAMA
1.Telli AA, Karaçam Z. Ebelik Bakımı İçin Modeller: Bir Haritalama Derlemesi. Journal of Midwifery and Health Sciences. 2023;6:176–190.
MLA
Telli, Ayberk Asena, and Zekiye Karaçam. “Ebelik Bakımı İçin Modeller: Bir Haritalama Derlemesi”. Journal of Midwifery and Health Sciences, vol. 6, no. 3, Oct. 2023, pp. 176-90, doi:10.5152/JMHS.2023.22113.
Vancouver
1.Ayberk Asena Telli, Zekiye Karaçam. Ebelik Bakımı İçin Modeller: Bir Haritalama Derlemesi. Journal of Midwifery and Health Sciences. 2023 Oct. 1;6(3):176-90. doi:10.5152/JMHS.2023.22113
Cited By
The effect of intrapartum care model given in line with World Health Organization (WHO) recommendations on labor pain, fear of labor, comfort of labor, duration of labor, administration of oxytocin and perception of midwifery care: a randomized controlled study
Postgraduate Medicine
https://doi.org/10.1080/00325481.2025.2501943