Hemşirelere Verilen Subkutan Heparin Enjeksiyon Uygulama Eğitiminin Bilgi ve Beceri Düzeyleri Üzerine Etkisi

Abstract

Amaç: Bu çalışmanın amacı hemşirelerin subkutan heparin enjeksiyon uygulaması konusunda bilgi eksikliklerini tespit etmek ve bu yönde bilgi, becerilerini artırmak için verilen eğitimin etkinliğini incelemektir. Yöntemler: Araştırma, Türkiye'deki bir kamu hastanesinden kura yöntemi ile belirlenen 21'i müdahale, 21'i kontrol grubunda olmak üzere 42 hemşirenin katıldığı, randomize kontrollü ön test-son test tasarımının kullanıldığı deneysel bir çalışmadır. Müdahale grubu subkutan enjeksiyon uygulaması konusunda eğitim alırken, kontrol grubuna eğitim verilmemiştir. Veriler, beceri kontrol listeleri ve hemşireler için bilgi önerileri içeren formlar kullanılarak iki gözlemci tarafından üç takip oturumu aracılığıyla toplanmıştır. Bulgular: Müdahale ve kontrol grupları arasında eğitim öncesi (Z=-2.231, p=.026), sonrası (Z=-5.590, p<.001) ve bir ay sonra (Z=-4.712, p<.001) anlamlı farklar bulunmuştur. Eğitim sonrası müdahale grubunda yaygın hatalar “ilacı ve hava kilidini hızlı enjekte etme” (%94,24) ve “kuru pamuk tamponu sıkma” (%38,10) olarak belirlenmiştir. Kontrol grubunda %33,33 “tamponu yüzük ve serçe parmak arasında sıkmadı” belirtilmiştir. Ayrıca Eğitim süresine göre bilgi puanlarında da anlamlı farklılık saptanmıştır (p<.05). Sonuç: Subkutan heparin enjeksiyon uygulaması konusunda eğitim alan hemşirelerin eğitim sonrasında bilgileri ve becerileri artmıştır.

Keywords

• Beceri
• bilgi
• hemşire
• subkutan enjeksiyon

The Effect of Subcutaneous Heparin Injection Administration Training Given to Nurses on Their Knowledge and Skill Levels

Abstract

Objective: The aim of this study is to identify the lack of knowledge about subcutaneous injection application of nurses and to examine the effectiveness of the training given to increase their knowledge, skills in this direction. Methods: The study was a quasi-experimental study using a pretest-posttest design involving 42 nurses (21 in the intervention group and 21 in the control group) selected by lottery from a public hospital in Türkiye. The intervention group received training on subcutaneous injection administration, while the control group did not receive any training. Data were collected through three follow-up sessions by two observers using forms containing skill checklists and information suggestions for nurses. Results: Significant differences were found between the intervention and control groups before (Z=-2.231, p=.026), after (Z=-5.590, p<.001) and one month after (Z=-4.712, p<.001) the training. Common errors in the intervention group after the training were “injecting the drug and airlock quickly” (94.24%) and “squeezing dry cotton tampon” (38.10%). In the control group, 33.33% “did not squeeze the tampon between the ring and pinky finger”. There was also a significant difference in knowledge scores according to the duration of education (p<.05). Conclusion: The knowledge and skills of the nurses who received training in subcutaneous heparin injection application increased after the training.

Keywords

• Knowledge
• nurse
• skills
• subcutaneous injection

References

1. Akbari Sari, A., Janani, L., Mohammady, M., & Nedjat, S. (2014). Slow versus fast subcutaneous heparin injections for prevention of bruising and site-pain intensity. Cochrane Database of Systematic Reviews, Issue 7. Art. No.: CD008077.
2. Akça Ay, F., Süzen, B., & Akça Ay, F. (Eds). (2012). Parenteral ilaç uygulamaları: Sağlık Uygulamalarında Temel Kavramlar ve Beceriler. Ankara: Nobel Tıp Kitabevleri.
3. Akpınar, R. B., Polat, H. T., Yaman, S., & Nadiye, Ö. (2010). Subkutan heparin uygulamasına bağlı gelişen ekimoz hematom ve ağrının önlenmesi için hemşirelerin aldıkları önlemler. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 13(4), 19-25.
4. Atabek, A. T., & Karadağ, A. (2012). Hemşirelik Esasları: Hemşirelik bilimi ve sanatı. (1.baskı) İstanbul: Akademi Basım ve Yayıncılık.
5. Berman, A.T., Snyder, C., & Frandsen, G. (2016). Kozier and Erb's Fundamentals of nursing, Pearson Education. United Kingdom: Global edition; 791-796.
6. Bişkin Cetin, S., & Cebeci, F. (2021). Perceptions of clinical nurses about the causes of medication administration errors: A crosssectional study. Florence Nightingale Journal of Nursing, 29(1), 56-64.
7. Büyükyılmaz, F., Çulha, Y., & Karaman, A. (2018). Subkütan ilaç enjeksiyonlarında komplikasyonların önlenmesine ilişkin güvenli uygulama önerileri. Journal of Academic Research in Nursing, 4(2), 108-111.
8. Cengiz, Z., & Ozkan, M. (2014). Comparison of abdominal and arm areas in patients receiving subcutaneous heparin in terms of development of pain, hematoma, and ecchymosis. Journal of Vascular Nursing, 36(4), 208-215.

9. Chan, H. (2001). Effects of injection duration on site-pain intensity and bruising associated with subcutaneous heparin. Journal of Advanced Nursing, 35(6), 882- 892.
10. Crawford, C.L., & Johnson, J.A., (2012). To aspirate or not: an integrative review of the evidence. Nursing Critical Care, 42(3), 20-5.
11. Çit, N. (2014). Subkutan heparin enjeksiyonu sonrası ekimoz oluşumunun izlenmesi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Haliç Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Anabilim Dalı, İstanbul.
12. Demircan, B., & Gülseven, K. B. (2020). Subkutan antikoagülan alan hastalarda karın ve kol bölgelerindeki hematom gelişimi ve ağrı şiddetinin incelenmesi. Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 5(2), 60–72.
13. D'souza, Sr. M. (2015). The effect of planned teaching on the knowledge and practices of nurses working in the intensive care unit of a selected hospital on the care of patients receiving anti-coagulant therapy. Asian Journal of Nursing Education and Research, 5(3), 351-362.
14. Durusoy, M. A., & Dal, U. (2013). Knowledge and practices of nurses in Cyprus about subcutaneous heparin injection. Journal of Society for Development in New Net Environment in B&H, 7(5), 1543-1548.
15. Eyikara, E., & Baykara, Z. G. (2018). The effect of simulation on first-year nursing students' ability to learn vital signs. Nurse Education Today, 6, 101-106.
16. Houghton, C. E., Casey, D., Shaw, D., & Murphy, K. (2012). Staff and students' perceptions and experiences of teaching and assessment in clinical skills laboratories: interview findings from a multiple case study. Nurse Education Today, 32(6), 29-34.
17. İnangil, D., & Şendir, M. (2017). Subkutan heparin uygulamalarında ağrı, ekimoz ve hematomun önlenmesi: Sistematik inceleme. Uluslararası Hakemli Hemşirelik Araştırmaları Dergisi, 10, 246-267.
18. Kalra, S., Mithal, A., Sahay, R., John, M., Unnikrishnan, A. G., Saboo, B., ... & Strauss, K. W. (2017). India injection technique study: injection complications, education and health professional. Diabetes Therapy, 8(3), 659-672.
19. Kazan, E. E., & Görgülü, S. (2009). Hemşirelerin subkutan düşük molekül ağırlıklı heparin enjeksiyonu uygulamasına ilişkin becerileri. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 16(2), 1-13.
20. Kılıç, E. K., & Midilli, T. S. (2017). The effects of cold application on pain and bruising complications associated with subcutaneous heparin in intensive care patients. International Journal of Health Sciences, 7(9), 1-11.
21. Morissette, L. (2015). Subcutaneous injection techniques of anticoagulant therapies. [Published Master's Thesis]. University of Central Florida, Orlando, Florida.
22. Oterhals, K., Deaton, C., De Geest, S., Jaarsma, T., Lenzen, M., Moons, P., ... & Thompson, D. R. (2014). Current practice and knowledge of European cardiac nurses regarding anticoagulation therapy. European Journal Of Cardiovascular Nursing, 13(3), 261-269.
23. Perry, A.G., Potter, P.A., & Elkin, M.E. (2012). Nursing interventions and clinical skills. (5th ed.) United States: Mosby Company, St Louis.
24. Sexson, K., Lindauer, A., & Harvath, T. A. (2017). Administration of subcutaneous injections. The American Journal of Nursing, 117(5), 7-10.
25. Taşcı, S., Başer, M., Göriş, S., Bayat, M., Mucuk, S., Bayındır, S.K., …& Aydın, T. (2018). Temel Hemşirelik Becerileri Öğrenim Rehberi. (3. Baskı). Ankara: Akademisyen Kitabevi.
26. Tuna, R. (2015). Türkiye’de hemşire yetiştiren yükseköğretim kurumlarındaki öğrenci ve öğretim elemanı dağılımı. Sağlık ve Hemşirelik Yönetimi Dergisi, 2(2), 94-99.
27. Turaç, N., & Ünsal, A. (2018). Hemşirelerin subkutan düşük molekül ağırlıklı heparin enjeksiyonu uygulamasına ilişkin bilgi ve davranışları. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 5(1), 1-13.
28. Turan, N., Aydın, G. Ö., & Nurten, K. (2019). Subkütan enjeksiyon uygulamasında güncel yaklaşımlar. Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi, 6(2), 406-411.
29. Usach, I., Martinez, R., Festini, T., & Peris, J. E. (2019). Subcutaneous ınjection of drugs: literature review of factors influencing pain sensation at the injection site. Advances in Therapy, 36(11), 2986-2996.
30. Yılmaz, D.U., Korhan, E.A., Yönet, G.H., Dikmen, Y., Düzgün, G., & Erem, A. (2016). İki farklı bölgeye uygulanan subkutan enjeksiyonlarda ağrı ve ekimoz oluşumuna etkisi. İzmir Katip Çelebi Sağlık Bilimleri Dergisi, 1(3), 15-20.