This study examines the transformation that language, one of the primary tools the human mind uses to shape reality, underwent during the transition from oral to written culture, and how this transformation complicates the understanding of the Qur’an in the modern era. The fundamental premise of the study is that reality finds possibility/is realized only to the extent of the affordances of language as a tool. According to this premise, whether the language used is oral or written is a determining factor in shaping the perception of reality. While oral language prioritizes concrete thinking and an experience-oriented form of social organization, written language promotes a mode of thinking based on abstraction. Ultimately, the spoken word is performative and communal, whereas writing is cognitive and individual. Historically, the mode of thinking and experiencing associated with oral language took precedence; however, today, a cultural environment dominated by written language. A consciousness shaped by written culture now finds it extremely difficult to comprehend the thinking and experiencing modes of oral culture. The subject of this study is the change in human thought and experience that accompanying the transition from the concrete to the abstract, and from oral to written culture. The primary element initiating this change was the introduction of vowels into the alphabet by the Greeks. While the alphabet previously developed by Semitic peoples consisted only of consonants or semi-vowels, by introducing vowels, the Greeks elevated the fluid/elusive world of sound to a new level that encoding it abstractly, analytically, and visually. This revolutionary change reduced the sensory-experiential dimension inherent in speech to an abstract and visual code, while paving the way for the transformation of the communal-performative mode of thinking into a cognitive-analytical mentality. In this context, the aim of the research is to reveal why the text, that became the Mushaf (codex), struggles to reproduce in today’s written culture the comprehension possibilities that were natural for its oral interlocutors. This study adopts a conceptual and historical-descriptive analysis method, positioned within the qualitative research approach. The transformation between oral and written culture is addressed through a theoretical literature review in the context of the cognitive and social functions of language, while the effect of phonetic alphabetic writing on modes of thinking is analyzed considering historical data. Furthermore, how the oral-address nature of the Qur’an as oral address is received in modern written culture is discussed within the framework of a critical text analysis. Therefore, the methodology relies on a combination of conceptual-theoretical analysis, a historical-descriptive approach, and critical text examination. The findings of the analysis can be grouped under three main headings: 1) The phonetic alphabet abstracted words from the temporal-social flow by severing them from context; 2) this abstraction increased semantic ambiguity by weakening experience-based modes of understanding; and 3) the oral-address nature of the Qur’an as oral address was reduced to logical-textual readings, creating an ‘experiential void’. Thus, a deep semantic distance emerged between the first interlocutors and the modern reader. Consequently, the study reveals that the difficulty in understanding the Qur’an is not merely a hermeneutic or linguistic problem, but a structural issue stemming from the abstracting character of written culture. This finding indicates the need to develop new pedagogical approaches in the fields of tafsir and religious education that center on the unity of word and action and the experiential dimension.
Bu çalışma, insan zihninin gerçekliği biçimlendirirken kullandığı başat araçlardan biri olan dilin, sözlü kültürden yazılı kültüre geçiş sürecinde nasıl bir dönüşüm yaşadığını ve bu dönüşümün Kur’an’ın modern dönemde anlaşılmasını nasıl zorlaştırdığını incelemektedir. Çalışmanın temel varsayımı, gerçekliğin bir araç olarak dilin müsaitliği ölçüsünde imkân bulduğu yönündedir. Bu varsayıma göre, kullanılan dilin sözlü veya yazılı olması da gerçeklik algısının şekillenmesinde belirleyici bir etkendir. Sözlü dil, somut düşünme ve deneyim odaklı toplumsal örgütlenme biçimini öncelerken yazılı dil, soyutlama üzerine kurulu düşünme biçimini salık vermektedir. Son kertede söz, edimsel ve toplumsal iken yazı, bilişsel ve bireyseldir. Tarihsel olarak bakıldığında sözlü dilin düşünme ve deneyimleme biçiminin öncelik sırasına sahip olduğu görülmektedir. Günümüze gelindiğinde ise yazılı dilin hâkim olduğu kültürel bir ortam söz konusudur. Yazılı kültüre sahip bir bilinç, sözlü kültürün düşünme ve deneyimleme biçimini anlamakta artık son derece zorlanır hale gelmiştir. Çalışmanın konusu, somuttan soyuta, sözlü kültürden yazılı kültüre geçişle birlikte insanların düşünme ve deneyim biçiminde yaşanan değişimdir. Değişimi başlatan esas unsur ise Yunanlılar tarafından alfabeye ünlü harflerin yerleştirilmesi hususudur. Öncesinde Sami kavimlerin geliştirdiği bir alfabe, yalnız ünsüz ya da yarı-ünlü harflerden oluşuyorken, ünlü harfleri alfabeye sokmakla, Yunanlılar, kaypak ses dünyasını soyut, çözümleyici ve görsel olarak şifreleyen yeni bir düzeye ulaştırmıştır. Devrim niteliğindeki bu değişim, söze içkin duyusal-deneyimsel boyutu soyut ve görsel bir koda indirgerken toplumsal-edimsel düşünme biçiminin bilişsel-analitik zihniyete dönüşmesine zemin hazırlamıştır. Bu bağlamda araştırmanın amacı, Mushaf hâline gelen metnin, sözlü muhatapları için doğal olan kavrayış imkânlarını günümüz yazılı kültüründe neden yeniden üretmekte zorlandığını ortaya koymaktır. Bu çalışma, nitel araştırma yaklaşımı içinde konumlanan kavramsal ve tarihsel-betimleyici bir analiz yöntemini benimsemektedir. Araştırmada sözlü ve yazılı kültür arasındaki dönüşüm, dilin bilişsel ve toplumsal işlevleri bağlamında kuramsal literatür taramasıyla ele alınmış; fonetik alfabetik yazının düşünme biçimleri üzerindeki etkisi tarihsel veriler ışığında çözümlenmiştir. Ayrıca Kur’an’ın sözlü hitap niteliğinin modern yazılı kültürde nasıl karşılandığı, eleştirel bir metin okuması çerçevesinde tartışılmıştır. Bu nedenle çalışmanın yöntemi, kavramsal-kuramsal çözümleme, tarihsel-betimleyici yaklaşım ve eleştirel metin incelemesi bileşimine dayanmaktadır. Analiz bulgularını üç ana başlık altında toplamak mümkündür: Fonetik alfabe, kelimeleri bağlamdan kopararak zamansal-toplumsal akıştan soyutlamış; bu soyutlama, deneyim temelli anlama modlarını zayıflatarak semantik belirsizliği artırmış; Kur’an’ın sözlü hitap niteliği, mantıksal-metinsel okumalara indirgenerek “deneyimsel boşluk” doğurmuştur. Böylece ilk muhataplar ile modern okuyucu arasında derin bir anlam mesafesi meydana gelmiştir. Sonuç olarak çalışma, Kur’an’ın anlaşılmasındaki güçlüğün yalnızca hermenötik veya dilbilimsel bir problem olmadığını; yazılı kültürün soyutlayıcı karakterinden kaynaklanan yapısal bir mesele olduğunu ortaya koymaktadır. Bu tespit, tefsir ve din eğitimi alanlarında söz-eylem bütünlüğünü ve deneyimsel boyutu merkeze alan yeni pedagojik yaklaşımların geliştirilmesi gerektiğine işaret etmektedir.