estüdam halk sağlığı dergisi

Eskişehir Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi Halk Sağlığı Dergisi

2564-6311 2564-6311

Eskişehir Osmangazi Üniversitesi

10.35232/estudamhsd.1570556

Health Promotion Social Determinants of Health

Sağlığın Geliştirilmesi Sağlığın Sosyal Belirleyicileri

A psychometric analysis of the adaptation of the integrative health and wellness assessment to Turkish

Entegratif sağlık ve refah değerlendirmesinin Türkçe’ye uyarlama çalışmasına ilişkin psikometrik bir analiz

https://orcid.org/0000-0002-9151-6795

İnkaya

Bahar

ANKARA YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ

https://orcid.org/0000-0002-3326-776X

Bilgehan

Tuğba

ANKARA YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ

https://orcid.org/0000-0001-8542-0765

Avino

Karen

02 04 2025

10 1 72 84 10 21 2024 01 31 2025

2016

Eskişehir Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi Halk Sağlığı Dergisi

Nurses/nurse coaches working in health promotion need tools that can be used to holistically assess the emotional, physical, nutritional, spiritual, etc. status of adults.The aim of this study was to perform a validity and reliability study for the Integrative Health and Wellness Assessment developed by the International Nurse Coach Association in 2011, (McElligott & Turnier, 2020) and to adapt it to Turkish culture. The research was performed from February-May 2023 with individuals who volunteered to participate. An online survey was sent to adult individuals over 18 years of age living in Türkiye. In total, data for 699 individuals were analyzed. Data collection tools included the information form and the Integrative Health and Wellness Assessment. For adaptation to Turkish, the steps prepared and refined in several studies by the World Health Organization were followed. Statistical analyses were performed with SPPS and R Project. Validity analyses included content and construct analyses, while reliability analyses used the Cronbach alpha and omega coefficients. The Kaiser-Meyer-Olkin value (KMO=0.936) was at acceptable levels and significant correlation structure was observed with Bartlett’s sphericity test (ꭓ2=6478.783, p<0.001). The results of factor analysis found item load values from 0.859-0.522 for 31 items in a structure of 6 subdimensions (emotional awareness, health responsibility, nutrition, exercise, spiritual and avoiding harmful habits). This structure explained 64.929% of the total variance. As a result of the analyses, the scale is suitable for use to assess the integrative health and wellness of adult individuals and the Turkish form was concluded to be valid and reliable.

Sağlığı geliştirmek ve teşvik etmek için çalışan hemşireler/hemşire koçları, yetişkin bireylerin duygusal, fiziksel, beslenme, spritüel v.s durumunu bütünsel olarak değerlendirmek için kullanılabilecek araçlara ihtiyaç duyarlar. Bu çalışmanın amacı, 2011 yılında Uluslararası Hemşire Koçları Derneği tarafından geliştirilen Bütünsel Sağlık ve Zindelik Değerlendirmesi’nin geçerlik ve güvenirlik çalışmasını yapmak (McElligott & Turnier, 2020) ve Türk kültürüne uyarlamaktır. Araştırma, Şubat-Mayıs 2023 tarihleri arasında gönüllü olarak katılan bireylerle gerçekleştirilmiştir. Türkiye’de yaşayan 18 yaş üstü yetişkin bireylere çevrimiçi anket gönderilmiştir. Toplamda 699 bireyin verileri analiz edilmiştir. Veri toplama araçları bilgi formu ve Bütünsel Sağlık ve Zindelik Değerlendirmesi’dir. Türkçeye uyarlama için Dünya Sağlık Örgütü'nün çeşitli çalışmalarda hazırlayıp gösterdiği adımlar izlenmiştir. İstatistiksel analizler SPPS ve R Projesi ile yapılmıştır. Geçerlik analizlerinde içerik ve yapı analizleri yapılmış, güvenirlik analizlerinde ise Cronbach alfa ve omega katsayıları kullanılmıştır. Kaiser-Meyer-Olkin değeri (KMO=0,936) kabul edilebilir düzeyde olup, Bartlett’ın küresellik testi ile anlamlı korelasyon yapısı gözlenmiştir (ꭓ2=6478,783, p<0,001). Faktör analizi sonucunda 6 alt boyutlu yapıda (duygusal farkındalık, sağlık sorumluluğu, beslenme, egzersiz, maneviyat ve zararlı alışkanlıklardan kaçınma) 31 madde için madde yük değerleri 0,859-0,522 arasında bulunmuştur. Bu yapı toplam varyansın %64,929’unu açıklamaktadır. Analizler sonucunda ölçeğin yetişkin bireylerin bütüncül sağlık ve iyilik halini değerlendirmek için kullanılmaya uygun olduğu ve Türkçe formunun geçerli ve güvenilir olduğu sonucuna varılmıştır.

Integrative health wellness validity reliability nursing

Bütünleştirici sağlık sağlıklı yaşam geçerlilik güvenilirlik hemşirelik

World Health Organization. Preamble to the Constitution of the World Health Organization as adopted by the International Health Conference. Official Records of the World Health Organization. 1946;2:100.

Witt CM, Chiaramonte D, Berman S, Chesney MA, Kaplan GA, Stange KC et al. Defining health in a comprehensive context: A new definition of integrative health. Am J Prev Med . 2017;53(1):134-7.

Kim OA, Oh JW, Kim YS, Kim HW, Lee MY, Ha SH. Impacts of Perceived Health Status and Self-Efficiacy in Hospital Nurses on Their Health Promoting Behaviors. AISS. 2014;6(1):139-44.

American Holistic Nurse Association (ANHA).(2020). What is Coaching? What is nurse coaching? [Internet] [cited 2024 April 15] Available from: https://www.ahna.org/Home/Resources/Nurse-Coaching

Dossey BM, Theory of integrative nurse coaching. Dossey BM, Luck S, Gulino-Schaub B. Nurse Coaching: Integrative Approaches for Health and Wellbeing. International Nurse Coach Association; 2014. p. 29-49.

T.C. Resmî Gazete [Internet]. [cited 2024 Dec 25]. Available from: https://www.resmigazete. gov.tr/

Yıldız Teknik Üniversitesi Sürekli Eğitim ve Araştırma Merkezi Sağlık Koçluğu (Health Coach) Sertifika Programı. (2017). [Internet][cited 2025 Jan 05]. Available from: https://sem. yildiz.edu.tr/

Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik Bölümü, Haberler [Internet]. [cited 2025 Jan. 5] Available from: https://aybu.edu.tr/hemsirelik/tr/haber/15845

Esin MN. Veri toplama yöntem ve araçları & veri toplama araçlarının güvenirlik ve geçerliği. Erdoğan S, Nahcivan N, Esin MN. Hemşirelikte araştırma: Süreç, uygulama ve kritik içinde. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri; 2014. p. 169-92.

McElligott D, Eckardt S, Montgomery Dossey B, Luck S, & Eckardt P. Instrument development of integrative health and wellness assessment™. J. Holist Nurs. 2018;36(4):374-84.

Aypar Akbağ, NN, Aluş Tokat, M. The Psychometric Properties of the Turkish Version of Self Rated Abilities for Health Practices Scale (SRAHP) in the Gestational Diabetes Sample. Niger J Clin Pract. 2021;24(11):1712–8. doi: 10.4103/njcp.njcp_578_20.

Özer E, Yılmaz N. Sağlıklı yaşam farkındalığı: Bir ölçek geliştirme çalışması. Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Dergisi. 2020;3(1):47-60. doi: 10.5336/jtracom.2019-72138.

Uysal R, Sarıçam H, Akın A. Öznel Esenlik Ölçeği Türkçe Formunun Psikometrik Özellikleri. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2014;33: 136-46.

Keegan L, Dossey BM. Self-care: A program to improve your life. Temple, TX: Bodymind System; 1988.

Dossey BM. Theory of integral nursing. Adv Nurs Sci. 2008;31(1):52-73.

Dossey BM, Keegan L. Holism and the circle of human potential. In Dossey BM, Keegan L, Guzzetta CE, Kolkmeier L. (Eds.), Holistic nursing: A handbook for practice. Rockville, MD, Aspen; 1988. p. 3-21.

Rosseel Y, Lavaan: An R package for structural equation modeling and more. Version 0.5-12 (BETA). J Stat Softw, 2012;48(2):1–36. https://doi.org/10.18637/jss.v048.i02

Borsa JC, Damásio BF, Bandeira, DR. Cross Cultural adaptation and validation of psychological instruments: Some considerations. Paidéia. 2012;22(53):423–32.

World Health Organization (WHO). Process of translation and adaptation of instruments. 2017. [Internet]. [cited 2025 Jan. 5] Available from: http://www.who.int/substance_abuse/research_tools/translation/en/ 1. emhj

Dorer, B. ESS round 6 translation guidelines. Mannheim, DE: European Social Survey. 2012.

Coster WJ, & Mancini MC. Recommendations for translation and cross-cultural adaptation of instruments for occupational therapy research and practice. Rev. Ter. Ocup. Univ. São Paulo. 2015;26(1):50–7.

Beaton D, Bombardier, C, Guillemin F, Ferraz MB. Recommendations for the Cross-Cultural Adaptation of the DASH & Quick DASH Outcome Measures. Institute for Work & Health. 2007:1–45.

International Test Commission (ITN). Guidelines for translating and adapting tests. International J Test. 2018;18(2):101–34. http://dx.doi. org/10.1080/15305058. 2017.1398166

Büyüköztürk Ş. Veri analizi el kitabı. (14. Baskı), Ankara: Pegem Akademi; 2011. p. 167-182.

Worthington RL., & Whittaker, TA. Scale development research: A content analysis and recommendations for best practices. The Counseling Psychologist. 2006;34(6):806–38.

R Core Team. R: A language and environment for statistical computing [Internet]. R Foundation for Statistical Computing, Vienna, Austria. [cited 2024 May 15]. Available from: https://www.R-project.org/

Howard MC. A review of exploratory factor analysis decisions and overview of current practices: What we are doing and how can we improve? Int J Hum-Comput Int. 2016;32(1):51-62.

Shinn E, Basen-Engquist K, Le T. Diarte AH, Bostic D, Martinez Cros J et al. Distress after an abnormal pap smear result: scale development and psychometric validation. Prev Med. 2004;39(2):404-12.

Erkuş A. Ölçek geliştirme ve uyarlama çalışmalarında karşılaşılan sorunlar. Turk Psikol Bul. 2017;13(40):17–25.

Forero CG, Maydeu-Olivares A, Gallardo-Pujol D. Factor analysis with ordinal indicators: A Monte Carlo study comparing DWLS and ULS estimation. Struct Equ Modeling. 2009;16(4):625-41.

Hair JF, Black WC, Babin BJ, Anderson RE, Tatham RL. Multivariate Data Analysis. 6th edition. NJ; Prentice Hall: Englewood Cliffs; 2005. 816 p.

Holgado-Tello, FP, Chacón-Moscoso, S, Barbero-García, I, & Vila-Abad, E. Polychoric versus Pearson correlations in exploratory and confirmatory factor analysis of ordinal variables. Quality & Quantity. 2010;44(1):153–66. https://doi.org/10.1007/ s11135-008-9190-y

Huber M, Knottnerus JA, Green L, Van Der Horst H, Jadad, AR, Kromhout D, et al. How should we define health? BMJ. 2011:343.

Simon D, Kriston L, Loh A, Spies C, Scheibler F, Wills C, Härter M. Confirmatory factor analysis and recommendations for improvement of the Autonomy-Preference- Index (API). Health Expect. 2010;13(3):234-43. doi: 10.1111/j.1369-7625.2009.00584.x.

Ercan İ, Kan İ. Ölçeklerde güvenirlik ve geçerlik. Uludağ Üni Tıp Fak Der. 2004;30(3):211-6. Available from: https://dergipark.org.tr/en/pub/uutfd/issue/35255/391149

Kılıç, S. Cronbach’ın alfa güvenirlik katsayısı. J Mood Dis, 2016;6(1):47-8. doi:10.5455/jmood.20160307122823.

Ravinder EB, Saraswathi DA. Literature review of Cronbach alpha coefficient (Α) and Mcdonald’s Omega coefficient (Ω). Eur J Mol Clin Med. 2020;7(6):2943-9. doi: 10.13140/RG.2.2.35489.53603.

De Vet HCW, Mokkink LB, Mosmuller DG, Terwee VB. Spearman-Brown prophecy formula and Cronbach’s alpha: Different faces of reliability and opportunities for new applications. J Clin Epidemiol. 2017;85(1):45–9. https://doi. org/10.1016/ j.jclinepi.2017.01.013

Vaske JJ, Beaman J, Sponarski CC. Rethinking internal consistency in Cronbach’s alpha. Leis Sci. 2017;39(2):163–73. https://doi. org/10.1080/ 01490400. 2015.1127189