Göç Hareketleri Bağlamında Türkiye – Avrupa Birliği İlişkileri

Dünya tarihi boyunca insanlar çeşitli nedenlerle göç hareketlerinde bulunmuş, ülkeler ve toplumlar bu göç hareketleri sonucunda birçok siyasal, ekonomik ve toplumsal etkiye maruz kalmıştır. Tarihin ilk çağlarında meydana gelen kavimler göçünden modern zamanlardaki, savaşlar ve ekonomik krizler nedeniyle ortaya çıkan göçlere kadar her biri dünya tarihini derinden ayrı ayrı etkileyen önemli olaylardır. Bu bağlamda Avrupa ülkelerinin birbirleri arasında ve Türkiye – Avrupa ülkeleri arasında meydana gelen göç hareketleri tarihi açıdan oldukça dikkat çekici etkilere sahiptir. Türkiye’nin Kurtuluş Savaşı’nın ardından ortaya çıkan Balkan göçmenleri konusunu ele alış şekli ve bu bağlamda ortaya çıkan 1934 tarihli 2510 sayılı İskan Kanunu ile bugünkü göç sorununu ele alış şekli farklılık göstermektedir. Bunun yanında özellikle Avrupa Birliği’nin (AB) kurulmasından sonra birliğin ortaya koyduğu göçmen politikaları ve bu bağlamda Türkiye’nin de aralarında bulunduğu bazı ülkelerle farklı zamanlarda yaptığı geri kabul anlaşmaları birliğin siyasal, toplumsal ve ekonomik yapısını yakından etkilemektedir. Bu çalışmada göçle ilgili kavramlar, bu konuda ortaya çıkan sorunlar, Türkiye ve AB’nin göç tarihi ve bu göç hareketlerinin Türkiye – AB ilişkilerine etkileri, en nihayetinde Türkiye ve AB’nin imzaladığı geri kabul anlaşması ile bu geri kabul anlaşmasının etkileri ele alınmıştır. Amaç, Türkiye ile AB arasındaki tarihsel süreç, üyelik müzakereleri ve vize serbestisi gibi konuların göç krizinden nasıl etkilendiğini ve geri kabul anlaşmasının her iki taraf için de önemini ortaya koymaktır. Çalışmada konuyla ilgili akademik makalelerden, internet sitelerinden, AB resmi istatistik kurumu Eurostat’ın 2022/10 AB vatandaşlık başvuru istatistikleri ve TÜİK’in 2019 yılı itibariyle Türkiye’ye gelen ve Türkiye’den giden göçmen istatistiklerinden yararlanılmıştır.