injosos

Al Farabi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi

2564-7946

İktisadi Kalkınma ve Sosyal Araştırmalar Derneği

SUPPLIER SELECTION BY AHP METHOD: AN APPLICATION IN FOOD SECTOR

AHP YÖNTEMİ İLE TEDARİKÇİ SEÇİMİ: GIDA SEKTÖRÜNDE BİR UYGULAMA

https://orcid.org/0000-0003-4181-0387

Şekerci

Abdullah Zübeyr

İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

https://orcid.org/0000-0002-0476-4396

Yazıcıoğlu

Osman

İstanbul Ticaret Üniversitesi Mühendislik Fakültesi

06 30 2019

3 2 23 41 05 03 2019 05 16 2019

2016

Al Farabi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi

In this study,MCDM (multi-criteria decision-making) methods and SCM (supply chain management)are discussed. The supplier selection was made using the AHP (AnalyticHierarchy Process) method, which is one of the methods of ÇKKV whichfacilitates the decision making process of the enterprises.Hamidiye KaynakSuları A.Ş. one of İMM (İstanbulMetropolitian Municipality) Enterpires operates in food sector. It offers0.20-0.33-0.50-1.50-5-10-19 Lt PET bottle water product, 110-125-180-200-250 mLcup water ptoduct, 19 Lt carboy water product and initially it has 20 Lt waterproduct. The largest share of the production belongs to PET water and thus thechoice of supplier for the preform, which is a PET bottle raw material, isessential. In our study, MS Excel and SPSS 24 programs were integrated andsupplier selection process was performed. Afterwards, the market data and theresults of the implementation were compared and 93.32% data compatibility wasobserved. This shows a compatibility very close to the reality.The contributionof this study to the literature is the use of PCM methods together with somecomputer programs and a consistent study by comparing the application's resultswith the reel market data.

Bu çalışmadaÇKKV (çok kriterli karar verme) yöntemleri ve TZY (tedarik zinciri yönetimi) konularınadeğinilmiştir. İşletmelerin karar verme süreçlerini kolaylaştıran ÇKKV yöntemlerindenbiri olan AHP (Analytic Hierarchy Process) yöntemi kullanılarak tedarikçiseçimi yapılmıştır.İBB (İstanbulBüyükşehir Belediyesi) İştiraki olan Hamidiye Kaynak Suları A.Ş. gıdasektöründe iş görmektedir. 0,20-0,33-0,50-1,50-5-10-19 Lt PET şişe su, 110-125-180-200-250 mL bardaksu, 19 Lt damacana su ve piyasaya ilk olarak kendisinin sunduğu 20 Lt kutu suüretimi mevcuttur. Üretiminin en büyük payı PET suya aittir ve dolayısı ile PETşişe hammaddesi olan preform için tedarikçi seçimi elzemdir. Çalışmamızda MSExcel ve SPSS 24 programları bütünleşik olarak kullanılarak tedarikçi seçimişlemi yapılmıştır. Sonrasında piyasa verileri ile uygulama sonuçlarının karşılaştırmasıyapılarak %93,325 veri uyumu gözlenmiştir. Bu ise doğruya çok yakın bir uyumugöstermektedir.Bu çalışmanınliteratüre katkısı bazı bilgisayar programları ile birlikte ÇKKV yöntemlerininkullanılması ve sonuçları gerçek veriler ile kıyaslayarak tutarlı bir çalışmaortaya koymasıdır.

AHP çok kriterli karar verme tedarikçi seçimi tedarik zinciri yönetimi

AHP multi criteria decision making supplier selection supply chain management

Arslan, G., (2015). Bulanık Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri İle Medikal Sektöründe Tedarikçi Seçimi, Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

Bagheri, F., Tarokh, M. J., (2010). A Fuzzy Approach For Multi-Objective Supplier Selection, International Journal of Industrial Engineering & Production Research, 21(1): 1-9.

Baran, E., (2012). Tedarikçi Seçimi İçin Bir Model Önerisi: Traktör Fabrikası Uygulaması, Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

Boyacıoğlu, N., (1996). Analitik Hiyerarşi Yönetimi, Yüksek Lisans Tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.

Dağdeviren M., Eren T., (2001). Tedarikçi Seçiminde Analitik Hiyerarşi Prosesi Ve 0-1 Hedef Programlama Yöntemlerinin Kullanılması, Gazi Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi, 16(2): 41-52.

Doymuş, K., (2009). Korelasyon Analizi, https://kemaldoymus.files.wordpress.com/2009/12/korelasyon.ppt (12.04.2019).

Dursun, B., (2018). TOPSIS Ve ELECTRE Yöntemi İle Tedarikçi Seçimi: Kozmetik Sektöründe Bir Uygulama, Yüksek Lisans Tezi, T.C. Bahçeşehir Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.

Can, A., (2017). Seramik Sektöründe Tedarikçi Seçimi: Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri İle Bir Araştırma, Yüksek Lisans Tezi, T.C. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Uşak.

Cengiz, E., (2016). Tedarik Zinciri Elemanları Arasında Güven İlişkisi, Etik Kurallar Ve Bilgi Paylaşımının Tedarik Zinciri Performansı Üzerine Etkisi, Yüksek Lisans Tezi, Gaziantep Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Gaziantep.

Çakın, E., (2013). Tedarikçi Seçim Kararında Analitik Ağ Süreci (ANP) Ve ELECTRE Yöntemlerinin Kullanılması Ve Bir Uygulama, Yüksek Lisans Tezi, T.C. Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.

Gökbek, B., (2014). Çok Ölçütlü Karar Verme Yaklaşımlarına Dayalı Tedarikçi Seçimi Ve Bir Uygulama, Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

Günay, S. N., (2017). AHP Ve VIKOR Yöntemlerine Dayalı Yeşil Tedarikçi Seçimi Ve Bir Uygulama, Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

Günay, Z., Ünal, Ö. F., (2016). AHP-TOPSIS Yöntemi İle Tedarikçi Seçimi (Bir Telekomünikasyon Şirketi Örneği), PESA Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2(1): 37-53.

Hruška, R., Průša, P., Babić, D., (2014). The Use Of AHP Method For Selection Of Supplier, Transport, 29(2): 195-203.

Kapar, K., (2013). Bir Üretim İşletmesinde Analitik Hiyerarşi Süreci İle Tedarikçi Seçimi, Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 28(1): 197-231.

Kaplan, R., (2010). AHP Yöntemi İle Tedarikçi Seçimi: Perakende Sektöründe Bir Uygulama, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.

Karagöz, S., (2009). Tedarik Zinciri Yönetiminde Tedarikçi Seçimi Ve AHP İle Uygulanması, Yüksek Lisans Tezi, Pamukkale Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Denizli.

Kerkhoff, E., (2018). Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleriyle Tedarikçi Seçimi, Yüksek Lisans Tezi, T.C. İstanbul Ticaret Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul. Koçak, D., (2014). Mobilya Sektöründe En Uygun Tedarikçi Seçimi İçin Çok Kriterli Karar Verme Tekniğinin Uygulanması, Yüksek Lisans Tezi, T.C. Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimler Enstitüsü, Kayseri.

Küçük, O., Ecer, F., (2008). İmalatçı İşletmelerde Tedarikçi Seçimi: Analitik Hiyerarşi Yöntemi İle Bir KOBİ Uygulaması, İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 22(2): 435-450.

Küçükçe, Y. S., Arıkan, F., (2011). Satın Alma Faaliyetleri İçin Bir Tedarikçi Seçimi-Değerlendirme Problemi Ve Çözümü, XI. Üretim Araştırmaları Sempozyumu, 23-24 Haziran, İstanbul Ticaret Üniversitesi, Eminönü Yerleşkesi, İstanbul, Türkiye.

Malczewski, J., (1999). GIS And Multicriteria Decision Analysis, Ankara: John Wiley And Sons, Inc.

Nydick, R. L., Hill, R. P., (1992). Using the Analytic Hierarchy Process to Structure the Supplier Selection Procedure, International Journal Of Purchasing And Materials Management, 28(2): 2-48.

Ömürbek, N., Şimşek, A., (2014). Analitik Hiyerarşi Süreci ve Analitik Ağ Süreci Yöntemleri İle Online Alışveriş Site Seçimi, Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 22: 306-327.

Özbek, A., (2017). Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri Ve Excel İle Problem Çözümü, Kırıkkale: Seçkin Yayıncılık.

Özbek, D., (2018). Çok Kriterli Karar Verme Yöntemi Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) İle Etkin Personel Seçimine Yönelik Web Tabanlı Bir Uygulama, Yüksek Lisans Tezi, T.C. Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.

Özçelik, T. Ö., (2016). İmalat Sistemleri Ve Stratejileri, http://content.lms.sabis.sakarya.edu.tr/Uploads/49882/42639/h01_02.pdf (03.02.2019).

Pan, Ü., (2018). Tedarik Zinciri Yönetimi Kapsamında Kamu Mal Alımlarında Tedarikçi Seçimi Ve Uygulama, Doktora Tezi, T.C. Haliç Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.

Saaty, L. T., (1990). The Analytic Hierarchy Process In Conflict Management, The International Journal of Conflict Management, 1(1): 47-68.

Saaty, L. T., (2008). Decision Making With The Analytic Hierarchy Process, International Journal Services Science, 1(1), 83-98

Secundo, G., Magarielli, D., Esposito, E., Passiente, G., (2017). Supporting Decision Making In Service Supplier Selection Using A Hybrid Fuzzy Extended AHP Approach: A Case Study, Business Process Management Journal, 23(1): 196-222.

Soner, S., Semih, Ö., (2006). Multi-Criteria Supplier Selection: An ELECTRE-AHP Application, Sigma Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi, 24(4): 110-120.

Supçiller, A. A., Çapraz, O., (2011). AHP-TOPSIS Yöntemine Dayalı Tedarikçi Seçimi Uygulaması, İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Ekonometri Ve İstatistik Dergisi, 13(1): 1-22.

Tam, M. C. Y., Tummala, V. M. R., (2001). An Application Of The AHP In Vendor Selection Of A Telecommunications System, Elsevier Omega, 29(2): 171-182.

Tayalı, H. A., (2017). Tedarikçi Seçiminde WASPAS Yöntemi, The Journal Of Academic Social Science, 5(47): 368-380.

Yang, C. C., Chen, B. S., (2006). Supplier Selection Using Combined Analytical Hierarchy Process And Grey Relational Analysis, Journal Of Manufacturing Technology Management, 17(7): 926-941.

Zhou, P. Ang, B. W., Poh, K. L., (2006). Decision Analysis İn Energy And Environmental Modeling: An Update, Elsevier Science Direct, 31(14): 2604-2622.