HALKBİLİMSEL METAETİK KURAM İLE KÜLTÜR ERGONOMİMİZDE DEDE KORKUT ETİK KODU OLARAK: ADALETLİ OLMAK
Öz
Günümüz toplumları yaşanılan etik sorunları sebebiyle gelecekten endişe duymakta ve bu sebeple yitirilen etik değerleri yeniden kazanmak amacıyla çalışmalar yapmaktadırlar. Töre bilim olarak adlandırılan etiği toplumların varlık ve birlik amacıyla uyumlu inanışlar bütünü olarak tanımlayabiliriz. Etik, ahlakın felsefesini yaparak kavramın özünü ifadelendirmekte yanı sıra doğru ile yanlışın, iyi ile kötünün, adil ile adil olmayanın ayrımının yapılmasını sağlamaktadır. 20. yüzyılın başında normatif etiğe tepki olarak ortaya çıkan metaetik ise ahlak yargılarının temellendirerek etiğin felsefesini yapmaktadır. Ahlakın felsefesinin yapılmasına etik, etiğin felsefesinin yapılmasına da metaetik adı verilmektedir.
Bu bağlamda günümüzde etik sorunlarının başında adalet etik değeri ve bu değerin doğru uygulanması noktasında yaşanan sorunlar gelmektedir. Bütün toplumlar, adalet olumlu etik değerinin yitirilmesi ya da hiçbir zaman yerinde kullanılmamasından kaynaklanan dünyadaki gelir dağılımındaki adaletsizlik, eğitim ve sağlık hizmetlerine adaletsizlik, eşit haklara ve hürriyetlere sahip olmaktaki adaletsizlik gibi sosyal adaletsizlik sorunlarıyla karşı karşıya kalmışlardır. Çözüm yolunda izlenen yöntem; kültürel ergonomiye uygun etik kodları ortaya koymaktır. Bu noktada bizlerin de kendi mitolojik alt yapımızdan, tarihi arka planımızdan ve halk felsefemizden yararlanarak etik kodlarımızla yapılandırdığımız kültür yasalarımıza, kültürel ergonomimize uygun olan çözümler ortaya koymamız bir gereklilik durumundadır.
Bu düşüncelerimiz doğrultusunda Halkbilimsel Metaetik Kuramı ortaya koymuş ve kuramın çalışma yöntemi Halkbilimsel Temellendirme Metaetiksel Çözümleme Yöntemini geliştirmiş bulunmaktayız. Türk halk felsefesinin, etik kodlar dahilinde kültürel ergonomiye uygun olarak yansıtıldığı en müstesna eser hiç kuşkusuz Dede Korkut Kitabı’dır. Dede Korkut Kitabı; kaleme alındığı dönemin zihniyetinin ötesine geçen evrensele uzanan bir etik anlayışı barındırmak, Türk halk felsefesinin temel unsurlarını temsil etmek ve sadece, bizzat kendisi olmakla bir ideoloji olma ayrıcalığına sahip bir eser olarak kaybolan etik değerlerimizi yeniden kazanmak yolunda bize fayda sağlayacak kültürel ürünlerimizin başında gelmektedir. Bu sebeple çalışma evrenimiz olarak Dede Korkut Kitabı’nı seçmiş bulunmaktayız.
Çalışmamızın konusu, etik problemlerini bilimsel platforma taşıyarak bir sistem dahilinde çözülmelerini sağlayan kuramımız Halkbilimsel Metaetik Kuram ve kuramımızın inceleme yöntemi Halkbilimsel Temellendirme Metaetiksel Çözümleme Yöntemi ile Dede Korkut Kitabı’nda Adaletli Olmak Olumlu Etik Değerinin temelindeki halk fikirlerini, kültürel ergonomiyi ifade eden etik anlayışı, etik kodlar dahilinde belirlemek ve Türk halk felsefesindeki yerini ortaya koymaktır. Bildirimizin amacı; Halkbilimsel Metaetik Kuramın inceleme yöntemi olan Halkbilimsel Temellendirme Metaetiksel Çözümleme Yöntemi ile Adaletli Olmak Olumlu Etik Değerinin kültürel ergonomiye uygun olarak yapılanmış halk felsefesini, yeni bir bakış açısı beraberinde halkbilimsel temellendirmesi ve metaetiksel çözümlemesini yaparak yöntemin uygulanışı noktasında örnek bir çalışma yapmaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- AKTAŞ, S. (2001). Hayek’in Hukuk ve Adalet Teorisi (HVAT). Ankara: Liberte Yayınları.
- AL-GHAZALİ (1992). The Ninety-Nine Names Beautiful Names of God (a-Maqsad al-Asna fi Sharh asma Allah al-Husna. (trans. D. B. Burrell and N. Daher), Cambridge: The Islamic Texts Society.
- ALTUNCU, A. (2014). “Sümerlerde Tanrı Anlayışı Ve Tanrılar Panteonu”. Kilis 7 Aralık Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, C. 4, S. 7, s. 118-142.
- ARİSTOTELES (2019). Fizik. (Çev.: Saffet Babür), I. Kitap, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
- AVSHALOM, M. A; RACHMAN-MOORE, D. (2004). “Methods Used to Implement an Ethical Code of Conduct and Employee Attitudes”. Journal of Business Ethics, S. 54, s. 225–244.
- BERTHAM, T vd. (2016). “EECERA ethical code for early childhood researchers”. European Early Childhood Education Research Journal, S. 24, s. III-XIII.
- CEVİZCİ, A. (1999). Felsefe Sözlüğü. İstanbul: Paradigma Yayınları. CEVİZCİ, A. (2002). Etiğe Giriş. Ankara: Engin Yayıncılık.
- ÇEÇEN, A. (1975). “Hukukta Norm ve Adalet”. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 32, S. 1-4, ss. 71-115.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
29 Aralık 2022
Gönderilme Tarihi
25 Temmuz 2022
Kabul Tarihi
24 Ekim 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Cilt: 5 Sayı: 3
APA
Çobanoğlu, S. (2022). HALKBİLİMSEL METAETİK KURAM İLE KÜLTÜR ERGONOMİMİZDE DEDE KORKUT ETİK KODU OLARAK: ADALETLİ OLMAK. Folklor Akademi Dergisi, 5(3), 570-590. https://doi.org/10.55666/folklor.1148545
AMA
1.Çobanoğlu S. HALKBİLİMSEL METAETİK KURAM İLE KÜLTÜR ERGONOMİMİZDE DEDE KORKUT ETİK KODU OLARAK: ADALETLİ OLMAK. Folklor Akademi Dergisi. 2022;5(3):570-590. doi:10.55666/folklor.1148545
Chicago
Çobanoğlu, Sacide. 2022. “HALKBİLİMSEL METAETİK KURAM İLE KÜLTÜR ERGONOMİMİZDE DEDE KORKUT ETİK KODU OLARAK: ADALETLİ OLMAK”. Folklor Akademi Dergisi 5 (3): 570-90. https://doi.org/10.55666/folklor.1148545.
EndNote
Çobanoğlu S (01 Aralık 2022) HALKBİLİMSEL METAETİK KURAM İLE KÜLTÜR ERGONOMİMİZDE DEDE KORKUT ETİK KODU OLARAK: ADALETLİ OLMAK. Folklor Akademi Dergisi 5 3 570–590.
IEEE
[1]S. Çobanoğlu, “HALKBİLİMSEL METAETİK KURAM İLE KÜLTÜR ERGONOMİMİZDE DEDE KORKUT ETİK KODU OLARAK: ADALETLİ OLMAK”, Folklor Akademi Dergisi, c. 5, sy 3, ss. 570–590, Ara. 2022, doi: 10.55666/folklor.1148545.
ISNAD
Çobanoğlu, Sacide. “HALKBİLİMSEL METAETİK KURAM İLE KÜLTÜR ERGONOMİMİZDE DEDE KORKUT ETİK KODU OLARAK: ADALETLİ OLMAK”. Folklor Akademi Dergisi 5/3 (01 Aralık 2022): 570-590. https://doi.org/10.55666/folklor.1148545.
JAMA
1.Çobanoğlu S. HALKBİLİMSEL METAETİK KURAM İLE KÜLTÜR ERGONOMİMİZDE DEDE KORKUT ETİK KODU OLARAK: ADALETLİ OLMAK. Folklor Akademi Dergisi. 2022;5:570–590.
MLA
Çobanoğlu, Sacide. “HALKBİLİMSEL METAETİK KURAM İLE KÜLTÜR ERGONOMİMİZDE DEDE KORKUT ETİK KODU OLARAK: ADALETLİ OLMAK”. Folklor Akademi Dergisi, c. 5, sy 3, Aralık 2022, ss. 570-9, doi:10.55666/folklor.1148545.
Vancouver
1.Sacide Çobanoğlu. HALKBİLİMSEL METAETİK KURAM İLE KÜLTÜR ERGONOMİMİZDE DEDE KORKUT ETİK KODU OLARAK: ADALETLİ OLMAK. Folklor Akademi Dergisi. 01 Aralık 2022;5(3):570-9. doi:10.55666/folklor.1148545