Karanlık Üçlü Kişilik Özellikleri, Risk Alma Eğilimi, Örgütsel Bağlılık, Kariyer Bağlılığı ve İşten Ayrılma Niyeti Arasındaki İlişkiler
Öz
Bu çalışmada son yıllarda işe dönük pek çok tutum ve davranışla ilişkili olduğu görgül çalışmalarca raporlanan ve karanlık üçlü kişilik özellikleri olarak adlandırılan Makyavelizm, narsisizm ve klinik-altı psikopati kişilik özelliklerinin çalışanların risk alma eğilimi, duygusal örgütsel bağlılık, kariyer bağlılığı ve işten ayrılma niyetiyle ilişkileri araştırılmıştır. Araştırmanın örneklemini tam zamanlı çalışan 236 beyaz yaka çalışan oluşturmuştur. Katılımcılara demografik bilgi formu, karanlık üçlü kişilik ölçeği, risk alma ölçeği, örgütsel bağlılık ölçeği, kariyer odaklı bağlılık ölçeği ve işten ayrılma niyeti ölçeklerini içeren bir anket formu uygulanmıştır. Çalışmanın verileri Google Forms üzerinden çevrimiçi olarak toplanmıştır. Korelasyon analizleri, hem Makyavelizm hem de narsisizm kişilik özelliklerinin kariyer bağlılığı ve finansal risk alma eğilimi ile pozitif yönde ilişkili olduğunu göstermektedir. Ayrıca, finansal risk alma eğilimi kariyer odaklı bağlılık ve işten ayrılma niyeti ile pozitif yönde, duygusal örgütsel bağlılık ile ise negatif yönde ilişkilidir. Regresyon analizi bulguları kariyer odaklı bağlılığın çalışılan pozisyon ve narsisizm kişilik özelliği tarafından pozitif ve anlamlı yönde yordadığını göstermektedir. Son olarak, işten ayrılma niyeti ise sadece finansal risk alma değişkeni tarafından anlamlı ve pozitif yönde yordanmaktadır. Araştırma bulguları konuyla ilgili alan yazın temelinde tartışılmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Allen, N. J. ve Meyer, J. P. (1990). The measurement and antecedents of affective, continuance and normative commitment to the organization. Journal of Occupational Psychology, 63, 1–18.
- Bıçaksız, P. (2019). Karanlık üçlü kişilik özellikleri ve sürücü davranışları arasındaki ilişkilerin incelenmesi [Examination of the links between the dark triad personality traits and driver behaviors]. Trafik ve Ulaşım Araştırmaları Dergisi, 2(2), 66–77.
- Bıçaksız, P. (2021). Kişilik özellikleri ve riskli sürücülük: Bir derleme çalışması [Personality traits and risky driving: A review]. Güvenlik Bilimleri Dergisi, 10(1), 259–284.
- Blais, A. R. ve Weber, E. U. (2006). A Domain-Specific Risk-Taking (DOSPERT) Scale for adult populations. Judgment and Decision Making, 1(1), 33–47.
- Campbell, W. K., Goodie, A. S. ve Foster, J. D. (2004). Narcissism, confidence, and risk attitude. Journal of Behavioral Decision Making, 17, 297–311.
- Carre, J.R. ve Jones, D.N. (2016). The impact of social support and coercion salience on Dark Triad decision making. Personality and Individual Differences, 94, 92–95.
- Chatterjee, A. ve Hambrick, D.C. (2011). Executive personality, capability cues, and risk taking how narcissistic CEOs react to their successes and stumbles. Administrative Science Quarterly, 56, 202–237.
- Christie, R. ve Geis, F. L. (1970). Studies in Machiavellianism. New York: Academic Press.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Tunç Taner Gürlek
Bu kişi benim
0000-0002-2645-5471
Türkiye
Afife Başak Ok
*
0000-0002-6775-9690
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
28 Mayıs 2022
Gönderilme Tarihi
17 Şubat 2022
Kabul Tarihi
1 Mayıs 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Cilt: 6 Sayı: 2
Cited By
Spor Örgütü Çalışanlarında Karanlık Üçlü ile Örgütsel Bağlılık İlişkisinin İncelenmesi
Journal of Global Sport and Education Research
https://doi.org/10.55142/jogser.1548468ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN KARANLIK ÜÇLÜ KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNİN SPORA YÖNELİK TUTUMLARI ÜZERİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ
Ankara Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.33689/spormetre.1677930