Tourism Perception of Local People: A Comparative Analysis in the Context of Different Types of Tourism

Yıl 2025, Cilt: 9 Sayı: 2, 10 - 28, 19.10.2025

Ümit Şengel , Aynur Burcu Şahin

https://doi.org/10.32958/gastoria.1669207

Öz

The increasing pace of tourism activities makes it inevitable for local people living in tourism destinations to face both positive and negative effects of tourism. Since the type of tourism developing in a destination will affect the type and number of tourism demands, it can be a determinant in the effects of tourism. In the face of these effects, it also directs the reaction of local people to the development of tourism activities in the region they live in. In this context, it is aimed to compare the perceptions of tourism of local people in Karasu and Sapanca districts, the two districts where tourism is most developed in Sakarya province. The existence of different types of tourism in the districts also makes this comparison meaningful. The data of the field study was obtained using qualitative research methods. As a result of the semi-structured interviews, data were obtained from a total of 22 participants, 10 from Karasu and 12 from Sapanca. Content Analysis technique was used in the analysis of the data and MAXQDA package program was used. According to the results of the research, while the findings regarding the economic effects of tourism are similar in both districts, the environmental and social costs of tourism differ according to the districts.

Anahtar Kelimeler

Tourism , Local People , Effects of Tourism , Nature Tourism , Mass Tourism

Yerel Halkın Turizm Algısı: Farklı Turizm Türleri Bağlamında Karşılaştırmalı Bir Analiz

Öz

Turizm aktivitelerindeki artışın her geçen gün hız kazanması turizm destinasyonlarında yaşayan yerel halkın turizmin hem olumlu hem de olumsuz etkileriyle karşı karşıya kalmasını kaçınılmaz kılmaktadır. Destinasyon gelişen turizm çeşidi turizm talebinin türünü ve sayısını etkileyeceğinden turizmin etkilerinde belirleyici olabilmektedir. Bu etkiler karşısında yerel halkın yaşadığı bölgede turizm faaliyetlerinin gelişmesine göstereceği reaksiyona da yön vermektedir. Bu bağlamda Sakarya ilinde turizmin en geliştiği iki ilçe olan Karasu ve Sapanca ilçelerinin yerel halkının turizm algılarını karşılaştırılması amaçlanmaktadır. İlçelerde farklı turizm çeşitlerinin varlığı yapılacak bu karşılaştırmayı da anlamlı kılmaktadır. Saha çalışmasının verileri nitel araştırma yöntemleri kullanılarak elde edilmiştir. Yapılan yarı yapılandırılmış görüşme neticesinde Karasu’dan 10 ve Sapanca’dan 12 olmak üzere toplam 22 katılımcıdan veri elde edilmiştir. Verilerin analizinde İçerik Analizi tekniği kullanılmış ve MAXQDA paket programından faydalanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre turizmin ekonomik etkileriyle ilgili bulgular her iki ilçede benzerlik gösterirken, turizmin çevresel ve sosyal maliyetleri ilçelere göre farklılık göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Turizm , Yerel Halk , Turizmin Etkileri , Doğa Turizmi , Kitle Turizmi

Kaynakça

• Akova, O. & Çalık, İ. (2013). Turizm Eğitimi Alan Öğrencilerin Turizm Etiği Algılamaları: Sakarya Üniversitesi Örneği. B. Zengin (Ed.), Geçmişten Günümüze Sakarya Turizmine Akademik Bir Bakış içinde (s. 101-114). Sakarya: Melisa Matbaası.
• Akova, O. (2006). Yerel Halkın Turizmin Etkilerini Algılamalarına ve Tutumlarına Yönelik Bir Araştırma, Akademik İncelemeler Dergisi, 2 (1), 1-34
• Ayazlar, R. (2017). Kırsal Turizmde Yerel Halkın Tutumu, Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 16(1), 53-69.
• Batman, O. & Bahadır, İ. (2013). Kuzey Sakarya Bölgesi Turizm Değerleri Araştırma Sonuçları. B. Zengin (Ed.), Geçmişten Günümüze Sakarya Turizmine Akademik Bir Bakış içinde (s. 19-24). Sakarya: Melisa Matbaası.
• Batman, O. & Çankırı, P. (2013). Turizm Eğitimi Alan Öğrencilerin Sektörde Kalma Eğilimleri: Sakarya Üniversitesi Örneği. B. Zengin (Ed.), Geçmişten Günümüze Sakarya Turizmine Akademik Bir Bakış içinde (s. 115-128). Sakarya: Melisa Matbaası.
• Batman, O. & Çömlek, Z. (2013). Alternatif Turizm Kapsamında Paintball ve Sakarya Örneği. B. Zengin (Ed.), Geçmişten Günümüze Sakarya Turizmine Akademik Bir Bakış içinde (s. 169-174), Sakarya: Melisa Matbaası.
• Çevrimkaya, M., Çavus, Ş., & Şengel, Ü. (2024). Assessment of hotels’ online complaints in domestic tourism: mixed analysis approach. International Journal of Tourism Cities, 10(3), 1027-1045.
• Çılgınoğlu, H. & Çelebican, Ü. (2023). Kastamonu İlinde Turizm Türleri Farkındalığı Üzerine Bir Ölçüm, Uluslararası Türk Dünyası Turizm Araştırmaları Dergisi, 8(1), 42-62.
• Eker, N., Sengel, Ü., & Zengín, B. (2015). Safranbolu turismin “Doxey irritation index” Kapsaminda Degerlendirilmesi. In M. Çukurçayir, A. Başoda, S. Ünüvar y S. Büyükipekçi (coords.) Eurasia International Tourism Congress: current Issues, Trends, and Indicators (pp. 213-221), Konya/Türkiye
• Erkılıç, E. (2019). Yerel Halkın Turizm Algısı Ve Turizmin Gelişimine Yönelik Tutumları: Rize Örneği, International Journal of Contemporary Tourism Research, 1, 66-82.
• Gökdeniz, A., Erdem, B., Dinç, Y. & Çelik Uğuz, S. (2015). Gastronomi Turizmi: Ayvalık’ta Talep Boyutuyla İlgili Bir Araştırma, Ankara: Detay Yayıncılık.
• Gül, K., Erdem, B. & Gül, M. (2013). Yerel Festivallerin Etkinliğine Bağlı Ziyaretçi Kazanımları: Sındırgı Yağcıbedir Festivali Örneği, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 18 (2), 213-239.
• Gündüz, S. (2018). Yerel Halkın Turizm Algısını Belirlemeye Yönelik Alternatif Bir Ölçek Geliştirme: Karataş Destinasyonu Örneği, Journal of Yasar University, 13(52), 343-357.
• Işkın, M., Şengel, Ü., & Aydın, N. (2021). The Effects of Student Expectations on the Profession Choice: A Research on Culinary Students. Journal of Gastronomy, Hospitality, and Travel, 4(1), 75-84
• İbiş, S., Şengel, Ü., Batman, O., & Zengin, B. (2016). Turizm Öğrencilerinin Bölüm Tercihinde Genel Bilgi Düzeylerinin Rolü. In International Congress of Tourism & Management Researches (pp. 478-492), Antalya/Türkiye
• Karakaş, A. & Şengün, H. İ. (2017). Yerel Halkın Turizm Faaliyetlerine Yönelik Tutumları, Bartın Üniversitesi İ.İ.B.F. Dergisi, 8(15), 183-202.
• Mansuroğlu, S. (2006). Turizm Gelişmelerine Yerel Halkın Yaklaşımlarının Belirlenmesi: Akseki/Antalya Örneği, Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 19(1), 35-46.
• Mesci, M. & Dönmez, G. (2016). Turizmin Bölgesel Kalkınma Ve Yerel Halk Üzerindeki Etkisi: Mudurnu Örneği, AİBÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16 (2), 21-50
• Orhan, A. (2010). Yerel Değerlerin Turizm Ürününe Dönüştürülmesinde “Coğrafi İşaretlerin” Kullanımı: İzmit Pişmaniyesi Örneği, Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 21 (2), 243-254,
• Özaltın Türker, G. & Türker, A. (2014). Yerel Halkın Turi̇zm Etki̇leri̇ni̇ Algılama Düzeyi̇ Turi̇zm Desteği̇ni̇ Nasıl Etki̇ler : Dalyan Desti̇nasyonu Örneği̇, Electronic Journal of Vocational Colleges, 4 (1), 81-98.
• Sekhar, N. U. (2003). Local people's attitudes towards conservation and wildlife tourism around Sariska Tiger Reserve, India, Journal of Environmental Management, 69(4), 339-347.
• Şengel, Ü & Zengin, B (2024). Turizm Ekonomisi. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık
• Şengel, Ü., & Zengin, B. (2021). Investigation of Tourism Demand in the Context of Development: Empirical Evidences. Journal of Global Tourism And Technology Research, 2(1), 1-10.
• Şengel, Ü., Çevrimkaya, M., Zengin, B., Sarıışık, M., & Işkın, M. (2020). The effects of novel coronavirus (COVID-19) on hospitality industry: a case study. Journal of Tourism and Gastronomy Studies. 8(3),1646-1667
• Şengel, Ü., Işkın, M., & Dil, E. (2015). Sapanca turizminin “Doxey Kızgınlık Modeli” nin boyutları kapsamında değerlendirilmesi. I. In Eurasia International Tourism Congress: Current Issues, Trends, and Indicators (pp. 189-196), Konya/Türkiye
• Türkay, O. & Aktaş, S. (2013). Şehir Efsanelerinin Turizm Hareketlerine Etkileri; Sakarya Örneği. B. Zengin (Ed.), Geçmişten Günümüze Sakarya Turizmine Akademik Bir Bakış içinde (s. 203-215). Sakarya: Melisa Matbaası.
• Yavuz, H. & Unur, K. (2021). Alanya’da Yerel Halkın Turizmin Sosyo-Kültürel Etkilerini Algılamalarına Yönelik Karşılaştırmalı Bir Araştırma, Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 18(3), 633-655.
• Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2016). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri (10. Baskı) Ankara: Seçkin Yayınları
• Yıldız, Ö. E. (2022). Aşırı Turizmde Yerel Halk – Ziyaretçi Etkileşimi, Foça Örneği, Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 25(47), 293-315.
• Yılmaz, T. (2020). Bölgesel Kalkınma Teorileri Kapsamında Bölgesel Kalkınmada Eko Turizmin Rolü: Sapanca Örneği, (Yüksek lisans tezi), Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Lisans Üstü Eğitim Enstitüsü, Sakarya.
• Yoon, Y., Gursoy, D., & Chen, J. S. (2001). Validating a tourism development theory with structural equation modeling. Tourism management, 22(4), 363-372.
• Zengin, B. & Eryılmaz, B. (2013). Sakarya’nın Kongre Turizmi Potansiyelinin Değerlendirilmesi. B. Zengin (Ed.), Geçmişten Günümüze Sakarya Turizmine Akademik Bir Bakış içinde (s. 81-100). Sakarya: Melisa Matbaası.
• Zengin, B. & Taşar, O. (2013). Sapanca’ya Gelen Yerli Turistlerin Beklentilerinde 2003’den 2010’a Değişim. B. Zengin (Ed.), Geçmişten Günümüze Sakarya Turizmine Akademik Bir Bakış içinde (s. 243-260). Sakarya: Melisa Matbaası.
• Zengin, B., Colak, O., Cevrimkaya, M., & Sengel, U. (2023). Rethinking Overtourism in the Post-COVID-19 Period: Is Demarketing a Solution?. Journal of Tourism Management Research, 10(1), 32-46.