Araştırma Makalesi

Rumeli Uç Ailesi Malkoçoğulları’nın Kökeni Hakkında Tartışmalar ve Yeni Bir İddia

Cilt: 16 Sayı: 32 20 Haziran 2023
  • Filiz Tapan
PDF İndir

Rumeli Uç Ailesi Malkoçoğulları’nın Kökeni Hakkında Tartışmalar ve Yeni Bir İddia

Öz

Osmanlı tarihinde akın, akıncı ve uç gibi kavramlar bağlamında adı en çok anılan ailelerden biri Malkoçoğulları’dır. Malkoçoğlu Ailesi; Osmanlı Devleti’nin fetih politikası, askerî ve idarî yapısı içerisinde yer almıştır. Aile ile ilgili yapılan çeşitli çalışmalarda idarî ve askerî faaliyetlerinin dışında kökenlerine dair iddialar ya da tartışmalar konu edilmiştir. Kaynaklarda, Malkoçoğulları ile ilgili yer alan farklı bilgiler, literatürün oluşmasında da tartışmalara yol açmıştır. Ailenin Türk olduğu, Hamidoğulları soyundan geldikleri, Yunanlı Malko Ailesi ve de Bosnalı Malkoviç Ailesi oldukları iddia edilmiştir. Yine literatürde Malkoçoğlu Ailesi’nden olduğu iddia edilen kişi ve aileler bu çalışmanın kapsam ve sınırlarını belirlemiştir. Özellikle 14. ve 15. yüzyıldan kalan kaynakların yetersizliği ve bunların çelişkileri, yapılmış çalışmaların verdiği bilgilerin teyit edilmesinin gerekliliği ve bazen de imkânsızlığı, ailenin kökeni ile ilgili iddia ve tartışmaların değerlendirilmesinde önemli bir problemdir. Bu makalede; ailenin kökenine dair iddialar ve tartışmalar kaynakların verdiği bilgiler çerçevesinde değerlendirilmiştir. İlk Malkoç Bey’in kimliği ile ilgili belirsizlik, köken tartışmalarına paralel bir problem olarak ortaya çıkmaktadır. Bu çerçevede yapılan araştırmada Malkoçoğulları’nın atasının kim olduğu tespit edilmeye çalışılmıştır. Ayrıca iddiaların temel aldığı kaynaklardan başka yeni kaynaklar ışığında tekrar bir değerlendirme yapılmıştır. Böylece çalışmamızın kendi iddiasının da temelini oluşturulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA): Mühimme Defteri (ADVNS.MHM.d.): ADVNS.MHM.d.002, Belge no: 15, 153, 304, 474, 1179, 1326, 1327, 2020, 2034, 2035. ADVNSMHM.d.003, Belge no: 249, 341, 1471, 1513, 1579. ADVNSMHM. d.004, Belge no: 273, 615, 698, 1040, 1045, 1069, 1312, 1398, 1405, 1757, 1988, 2004, 2038, 2075, 2139, 2169, 2203. ADVNSMHM.d.007, Belge no: 162, 165. A.DVNS.MHM.d.0012/1, Belge no: 404. A.DVNS.MHM.d.0015, Belge no: 1224, 1239. ADVNS.MHM.d.0022, Belge no: 87. ADVNSMHD.d. 73, Belge no: 700. ADVNSMHD.d. 94, Belge no: 93. ADVNSMHM.d. 114 , Belge no: 589.
  2. Tahrir Defteri (TT.d.): 284, 425.
  3. Maliyeden Müdevver Defter (MAD.d.): 35, 342
  4. Müteferrik Belgeler: İE.EV. 16 1942. AE.SİBR. 3/304. AE.SMRD.III 3.18. İE.TZ. 1-51. İE.DH.1-49./H.08.03.954. TS.MA.e.751-29.
  5. Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi: VGMA, 629/332, s.415-423; Yahya Paşa bin Abdülhay Vakfiyesi. VGMA, Defter No:Y-648-3, Yahya Paşa bin Abdülhay Vakfiyesi.VGMA.VKF.KS 034_0138_00208, Sultan Bayezid Sani İbni Sultan Mehmed, 1380 nolu Vakıf Defteri.
  6. Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü Kuyud-ı Kadîme Arşivi: TGK.KK.TTd.120/TADB. TTD. 49, Umur Bey bin Saruca Paşa Vakfiye Sureti.
  7. Atatürk Kitaplığı Arşivi: Muaalim Cevdet Yazmaları Ceyb-i Hümayûn ve Masraf Defteri: MC_Yz_O0071
  8. Araştırma Ve İnceleme Eserler: ÂŞIKPAŞAOĞLU TARİHİ, (Haz. A. N. Atsız). Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları: 604 1000 Temel Eser Dizisi: 110.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Osmanlı Merkez Teşkilatı, Osmanlı Taşra Teşkilatı, Osmanlı Kurumları ve Medeniyeti (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Erken Görünüm Tarihi

15 Haziran 2023

Yayımlanma Tarihi

20 Haziran 2023

Gönderilme Tarihi

16 Aralık 2022

Kabul Tarihi

25 Mayıs 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 16 Sayı: 32

Kaynak Göster

APA
Tapan, F. (2023). Rumeli Uç Ailesi Malkoçoğulları’nın Kökeni Hakkında Tartışmalar ve Yeni Bir İddia. Gazi Akademik Bakış, 16(32), 107-129. https://doi.org/10.19060/gav.1315115
AMA
1.Tapan F. Rumeli Uç Ailesi Malkoçoğulları’nın Kökeni Hakkında Tartışmalar ve Yeni Bir İddia. Gazi Akademik Bakış. 2023;16(32):107-129. doi:10.19060/gav.1315115
Chicago
Tapan, Filiz. 2023. “Rumeli Uç Ailesi Malkoçoğulları’nın Kökeni Hakkında Tartışmalar ve Yeni Bir İddia”. Gazi Akademik Bakış 16 (32): 107-29. https://doi.org/10.19060/gav.1315115.
EndNote
Tapan F (01 Haziran 2023) Rumeli Uç Ailesi Malkoçoğulları’nın Kökeni Hakkında Tartışmalar ve Yeni Bir İddia. Gazi Akademik Bakış 16 32 107–129.
IEEE
[1]F. Tapan, “Rumeli Uç Ailesi Malkoçoğulları’nın Kökeni Hakkında Tartışmalar ve Yeni Bir İddia”, Gazi Akademik Bakış, c. 16, sy 32, ss. 107–129, Haz. 2023, doi: 10.19060/gav.1315115.
ISNAD
Tapan, Filiz. “Rumeli Uç Ailesi Malkoçoğulları’nın Kökeni Hakkında Tartışmalar ve Yeni Bir İddia”. Gazi Akademik Bakış 16/32 (01 Haziran 2023): 107-129. https://doi.org/10.19060/gav.1315115.
JAMA
1.Tapan F. Rumeli Uç Ailesi Malkoçoğulları’nın Kökeni Hakkında Tartışmalar ve Yeni Bir İddia. Gazi Akademik Bakış. 2023;16:107–129.
MLA
Tapan, Filiz. “Rumeli Uç Ailesi Malkoçoğulları’nın Kökeni Hakkında Tartışmalar ve Yeni Bir İddia”. Gazi Akademik Bakış, c. 16, sy 32, Haziran 2023, ss. 107-29, doi:10.19060/gav.1315115.
Vancouver
1.Filiz Tapan. Rumeli Uç Ailesi Malkoçoğulları’nın Kökeni Hakkında Tartışmalar ve Yeni Bir İddia. Gazi Akademik Bakış. 01 Haziran 2023;16(32):107-29. doi:10.19060/gav.1315115

Gazi Akademik Bakış Dergisi Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.

 32878