gummfd Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 1300-1884 1304-4915 Gazi Üniversitesi Bütünleşik Kuraklık İndeksi İle Aksarayda Hidrometeorolojik Kuraklık Analizi Hınıs Mehmet 03 05 2014 28 4 0 03 05 2014 Copyright © 1986, Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 1986 Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi

Bu çalışmada, yeni bir kuraklık indeksi olarak teklif edilen “Bütünleşik Kuraklık İndeksi” (BKİ) kullanılarak Aksaray ili için kuraklık analizi yapılmıştır. Kuraklık analizi için literatürde teklif edilen pek çok indeks arasında en çok kabul gören “Normalleştirilmiş Yağış İndeksi” (NYİ) metodu ile BKİ metodu karşılaştırılmış ve farkları ortaya konulmuştur. BKİ metodu ile kuraklık analizi için 1969-2000 yılları arasındaki toplam 372 aylık yağış, akarsu debisi, buharlaşma ve sıcaklık verileri kullanılmıştır. Akarsu akım verisi olarak Karasu nehri aylık akımtoplamları kullanılmıştır. Sadece aylık yağış verileri ile hesaplanabilen ve yorumlama kolaylığı açısından yaygınolarak kullanılan NYİ metodu ile BKİ metodu arasındaki farklılıklar ortaya konulmuştur. Çoklu zaman dilimleri için hesaplanabilen ve yüzey suyu, yağış gibi parametrelerin uzun dönem değişimleri ile ilişkilendirilen NYİ metodu ile 1950-2008 yılları arasındaki bu değişimlerde çalışmanın ikinci bölümünde incelenmiştir. BKİ sonuçlarında sulak ve kurak dönemler arası geçişlerin daha sık hesaplandığı ve daha şiddetli sulak dönemlerbulunduğu görülmüştür. Aylık kuraklık karşılaştırmalarda BKİ ile Karasu akım verisi arasında Şubat ve Ekim aylarında uyum bulunamamış, Nisan, Mayıs aylarında en iyi uyum bulunmuştur.

 Bütünleşik Kuraklık indisi Normalleştirilmiş Kuraklık indisi Aksaray Keyantash, J. A., Dracup, J. A., “An Aggregate Drought Index: Assessing Drought Severity Based on Fluctuations in the Hydrologic Cycle and Surface Water Storage”, Water Resources Research, 40, W09304, 2004. McKee, T.B., Dosken, N.J., Kleist, J., “The relationship of drought frequency and duration to time scales”, Eight Conference on Applied Climatology, 17-22 January, Anaheim, California. 179-184, 1993. Dracup, J.A., Lee,K.S., Paulson, E.G., “On the definition of droughts”, Water Resources Research, 16, 297-302, 1980. Mishra, A., Singh, A.P., “A review of drought concepts”, Journal of Hydrology, 391, 202-216, - Bryat, E.A., Natural Hazards, Cambridge University Press, Cambridge, 1991. Awass, A.A., “Hydrological Drought Analysisoccurrence, severity, risks: the case of Wabi Shebele River Basin, Ethiopia”, PhD. Thesis, Universitat Siegen, 2009. Barua, S., Perera, B.J.C., Ng, A.W.M., “A comparative drought assessment of Yarra River Catchment in Victoria, Australia”, 18th World IMACS / MODSIM Congress, Cairns, Australia -17 July 2009. Keskin F., Şorman A.Ü., “Assessment of the dry and wet period severity with hydrometeorological index”, International Journal of Water Resources and Environmental Engineering,Cilt 2 (2), 29–39, 2010. Labedzki, L., “Estimation of Local Drought Frequency in Central Poland Using The Standardized Precipitation Index SPI”, Irrigation and Drainage, 56, 67-77, 2007. Fleig, A., Tallaksen, L.M., Hisdal, H., “Drought Indices Suitable to study the linkage to large scale climate drivers in regions with seasonal frost influence, Proceedings of the Fifth FRIEND World Conference held at Havana, Cuba, November 2006, IAHS Publ. 308, pp: -174. in: Climate variability and change- Hydrological Impacts, ed. Demuth, S., IAHS publications 308, 2006. Szalai, S., Szinell, C., Zoboki, J., Drought monitoring in Hungary, in: Early warning systems for drought preparedness and drought management World Meteorological Organization, Lisboa, 2000. Hayes, M.J., Svoboda, M.D., Wilhite, D.A., Vanyarkho, O.V., “Monitoring the 1996 drought using the standardized precipitation index”, Bull. Am. Meteorol. Soc., 80(2),429-438, 1999. Wu, H., Hayes, M.J.,Weiss, A., Hu, Q., “An evaluation of the standardized precipitation index, the china-Z index and the statistical Zscore” Int. Journal of Climatology, 21, 745- , 2001.